Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

Πόσα να πληρώσει ένας γονιός;

Στο Τικ Τοκ το χιούμορ περισσεύει. Αλλωστε, μάλλον αυτό μας έχει μείνει μόνο. Να στήσεις το κινητό μπροστά σου και να διαβάσεις τη λίστα με όλα τα βιβλία, τα αναλώσιμα, τις εγγραφές κτλ. που πρέπει να γίνουν τον Σεπτέμβρη για το σχολικό και εξωσχολικό ξεκίνημα, να κοιτάξεις τον άγνωστο που σε παρακολουθεί και να ξέρεις ότι έχει ταυτιστεί μαζί σου, αν κι εκείνος ζει το ίδιο. 

Κάποια πράγματα σίγουρα είναι επιλογές. Το αν θα πάει το παιδί ποδόσφαιρο ή μπαλέτο, για παράδειγμα, αν θα γραφτεί σε τμήμα θεατρικού παιχνιδιού και αν θα πάρει την τσάντα του πανακρίβου που του γυάλισε και δεν θα μείνει με την παλιά του που είναι μια χαρά, όλα αυτά είναι στον έλεγχο σου. Κάποια άλλα όμως δεν είναι. 

Η λίστα με τα αναλώσιμα που θα δοθεί από το σχολείο, σίγουρα δεν είναι κάτι που μπορείς να παρακάμψεις. Ούτε τα βιβλία που θα ζητήσει το φροντιστήριο ξένων γλωσσών μπορείς να αγνοήσεις. Θα μου πεις, μην το στείλεις αγγλικά και γαλλικά σε φροντιστήριο, αν δεν έχεις. Θα γελάσω πικρά και ξέρεις ότι έχω δίκιο. Κάποια πράγματα στην Ελλάδα απλώς δεν λειτουργούν αν δεν περάσουν από την ιδιωτική εκπαίδευση και όποιος πήρε διπλώματα ξένων γλωσσών μόνο με τα μαθήματα του σχολείου να το πει να τον γράψει η Ιστορία του μέλλοντος. 

Εκατόν εξήντα ευρώ τα βιβλία των αγγλικών, μετρητά, στο χέρι, για δύο παιδιά μικρών τάξεων, μια από τις λυπητερές μου. Το άκουσα και το πρόσθεσα στη λίστα μου, όπως η μαμά που έβλεπα στο TikTok να κάνει στη δική της, μαζί με όλα τα υπόλοιπα. Πάπυρος κανονικός οι λίστες μας. Του σχολείου να μην το συζητήσω καν. Οσο πιο μικρή η τάξη, τόσο πιο μεγάλη η λίστα. Μια πρόσφατη εκτίμηση για τη σχολική χρονιά 2026-27 υπολογίζει ότι ο γονιός δίνει περίπου 130 ευρώ για τις αρχικές αγορές αναλώσιμων. 

Μετά έρχονται τα αγγλικά, η δεύτερη ξένη γλώσσα, το φροντιστήριο, η δραστηριότητα, η μεταφορά, το κυλικείο, η εκδρομή, το καινούργιο παπούτσι επειδή το περσινό δεν του χωράει, η φόρμα, το τάμπλετ που κάποια στιγμή θα χρειαστεί και εκείνο το μυστηριώδες ποσό των 7,50 ευρώ που ζητήθηκε «για κάτι του σχολείου». Ακόμα και το ολοήμερο στο δημόσιο σχολείο μας ζητάει ένα πεντάευρω το μήνα για κάθε παιδί, για την κυρία που ζεσταίνει το φαγητό τους. Γιατί; Γιατί το σχολείο δεν έχει άλλον άνθρωπο να το κάνει. 

Λέμε «δωρεάν δημόσια εκπαίδευση», αλλά ο γονιός εξακολουθεί να ανοίγει το πορτοφόλι για πράγματα που είναι απαραίτητα ώστε το παιδί να συμμετέχει κανονικά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Σε ένα παράλληλο σύμπαν, η δωρεάν εκπαίδευση ίσως θα είχε προβλέψει να δίνει μια κούτα με τα απαραίτητα στο ξεκίνημα της χρονιάς. Τετράδια, μολύβια, γόμες, μαρκαδόρους, κόλλες, ό,τι τέλος πάντων προβλέπει η σχολική λίστα. 

Το παράλληλο σύμπαν υπάρχει κάπου παραδίπλα μας, βέβαια. Στη Φινλανδία, για παράδειγμα, το δωρεάν τους περιλαμβάνει όχι μόνο τη διδασκαλία στη δημόσια εκπαίδευση αλλά και τα σχολικά βιβλία, το εκπαιδευτικό υλικό και τα απαραίτητα εργαλεία. Υπάρχει επίσης δωρεάν σχολικό γεύμα και, υπό προϋποθέσεις, δωρεάν μεταφορά. Δεν σημαίνει ότι οι Φινλανδοί γονείς δεν αγοράζουν ποτέ τίποτα για τα παιδιά τους. Σημαίνει όμως ότι τα απαραίτητα για να παρακολουθήσει ένα παιδί το δημόσιο σχολείο δεν μεταφέρονται αυτονόητα στην οικογενειακή τσέπη. 

Και στην Αγγλία υπάρχει διαφορετική λογική. Το κράτος χρηματοδοτεί τα σχολεία μέσω του Pupil Premium για την υποστήριξη μαθητών που αντιμετωπίζουν οικονομικά και κοινωνικά μειονεκτήματα, ενώ υπάρχουν και τοπικά προγράμματα ενίσχυσης για το κόστος σχολικής στολής. Είμαι σίγουρη ότι αν πιάσω τις χώρες μία-μία θα βρω και άλλα ωραία να προσθέσω και να δημιουργήσω θλίψη στον Έλληνα γονιό που ματώνει η τσέπη του κατ’ επανάληψη. 

Δεν χρειάζεται, ασφαλώς, να αντιγράψουμε κανένα ξένο μοντέλο αυτούσιο, αλλά όταν το κράτος λέει «δωρεάν», καλό είναι να εννοεί κάτι περισσότερο από το «δεν πληρώνεις δίδακτρα». Για αρχή, θα μπορούσε να υπάρχει ένα ενιαίο και σαφές πλαίσιο για τις σχολικές λίστες. Οχι κάθε σχολείο, κάθε τάξη και κάθε εκπαιδευτικός να δημιουργεί τη δική του μικρή αγορά αναλωσίμων. Να υπάρχει ένα βασικό πακέτο που το δημόσιο σχολείο να εξασφαλίζει. Και όπου χρειάζονται πρόσθετα υλικά, να τα προμηθεύεται και πάλι το σχολείο ή ο δήμος. 

Το δεύτερο είναι η στοχευμένη οικονομική ενίσχυση. Οχι ένα οριζόντιο επίδομα για όλους επειδή έτσι γίνεται, αλλά ένα πραγματικό σχολικό βοήθημα τουλάχιστον για οικογένειες που δεν μπορούν να καλύψουν τα βασικά. Με απλή διαδικασία, χωρίς να πρέπει ο γονιός να αποδείξει για εκατοστή τρίτη φορά ότι δυσκολεύεται να πληρώσει ένα τετράδιο. 

Και το τρίτο, ίσως σημαντικότερο, είναι να δούμε ξανά τι σημαίνει δημόσια εκπαίδευση στην Ελλάδα. Γιατί αν ένα παιδί πρέπει να μάθει αγγλικά εκτός σχολείου, να κάνει δραστηριότητες εκτός σχολείου, να αποκτήσει δεξιότητες εκτός σχολείου και η οικογένεια πρέπει να αγοράσει τα απαραίτητα για να λειτουργήσει μέσα στο σχολείο, τότε έχουμε δωρεάν εκπαίδευση στα σημεία. 

Ας κάνουμε λοιπόν χιούμορ στα κοινωνικά δίκτυα για να μην τρελαθούμε από την απελπισία. 

Λίλα Σταμπούλογλου

Πηγή: Protagon.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου