Το να είσαι μητέρα ενός παιδιού με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής (ΔΕΠΥ ή ΔΕΠΥ) δεν είναι εύκολο, ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες. Όταν όμως έχεις και εσύ ΔΕΠΥ, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα.
Πολλές μητέρες εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την αδυναμία τους να καλύψουν τόσο τις δικές τους ανάγκες όσο και τις ανάγκες των παιδιών τους. Όπως το έθεσε μια από αυτές, «Πώς γίνεται να βοηθήσω τα παιδιά μου να μείνουν οργανωμένα όταν δεν μπορώ εγώ η ίδια να οργανωθώ;»
Τα ανεπίσημα στοιχεία μου σχετικά με τις γονικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν αυτές οι μητέρες έχουν επιβεβαιωθεί από μια συναρπαστική νέα μελέτη, με τίτλο «Γονική μέριμνα σε μητέρες με και χωρίς ΔΕΠΥ», που δημοσιεύτηκε στο Journal of Abnormal Psychology. Μεταξύ άλλων, η μελέτη δείχνει ότι οι μητέρες με ΔΕΠΥ (ειδικά εκείνες με τον υποτύπο της απροσεξίας) δυσκολεύονται να επιβλέπουν τις δραστηριότητες των παιδιών τους και να παρέχουν συνεπή πειθαρχία. Επιπλέον, οι δεξιότητές τους στην επίλυση προβλημάτων - αυτός ο συνδυασμός διαίσθησης και ορθολογικής σκέψης που απαιτείται για την αντιμετώπιση των καθημερινών προκλήσεων – βρίσκονται σε χαμηλό επίπεδο.
Εξήντα μητέρες συμμετείχαν στη μελέτη, οι μισές από τις οποίες είχαν ΔΕΠΥ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι μητέρες αυτές έτειναν να έχουν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο και ήταν πιο πιθανό να έχουν μονογονεϊκές οικογένειες. Το 70 % των μητέρων με ΔΕΠΥ είχαν διαταραχή διάθεσης ή άγχους, σε σύγκριση με το 23 % των μητέρων χωρίς ΔΕΠΥ. Στην αρχή της μελέτης, 16 από τις μητέρες με ΔΕΠΥ έπαιρναν ψυχοτρόπα φάρμακα. Δεκαπέντε έπαιρναν αντικαταθλιπτικά ή αγχολυτικά. Παραδόξως, μόνο μία έπαιρνε κάποιο από τα διεγερτικά που συνταγογραφούνται συνήθως για τη θεραπεία της ΔΕΠΥ. Αυτό το εύρημα επιβεβαιώνει κάτι που υποψιαζόμουν εδώ και καιρό : ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό των γυναικών με ΔΕΠΥ λαμβάνει την κατάλληλη θεραπεία.
Η μελέτη αυτή εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την ποιότητα ζωής των μητέρων με ΔΕΠΥ. Θα ήθελα να αναφέρω τέσσερις κατευθυντήριες γραμμές για να βοηθήσω αυτές τις μητέρες να βοηθήσουν τον εαυτό τους - και τα παιδιά τους.
1. Για να φροντίσετε καλά το παιδί σας, πρέπει πρώτα να φροντίσετε σωστά τον εαυτό σας.
Η τάση μιας μητέρας είναι να επικεντρώνεται στις δυσκολίες του παιδιού της και να παραμελεί τις δικές της. Μολονότι αυτό είναι μια πράξη αγάπης, δεν είναι καθόλου παραγωγικό. Είναι αδύνατο να αντιμετωπίσετε σωστά τις ανάγκες του παιδιού σας εάν τα συμπτώματα ΔΕΠΥ σας εμποδίζουν. Επομένως, εάν έχετε ΔΕΠΥ, το πρώτο σας βήμα θα πρέπει να είναι να λάβετε εσείς την κατάλληλη παρέμβαση.
2. Οι κανόνες του σπιτιού είναι χρήσιμοι — αλλά μόνο αν εφαρμόζονται με συνέπεια.
Τα παιδιά γενικά συμπεριφέρονται καλύτερα όταν γνωρίζουν ακριβώς τι περιμένουμε από αυτά. Η καλύτερη λύση είναι να γράψετε σε ένα χαρτί τους κανόνες που πρέπει να ακολουθούν και τι θα συμβαίνει όταν τους παραβαίνουν. Κολλήστε το χαρτί αυτό στο ψυγείο σας ή σε άλλο εμφανές σημείο, για να υπενθυμίζετε στα παιδιά σας τι περιμένετε από αυτά, αλλά και σε εσάς ότι πρέπει να είστε συνεπείς στην επιβολή της πειθαρχίας.
3. Το να επικοινωνείτε τακτικά με τα παιδιά σας θα κρατήσει εσάς ψυχικά υγιείς και αυτά μακριά από προβλήματα.
Μπορείτε να το κάνετε αυτό εύκολα χρησιμοποιώντας ένα ρολόι ή χρονοδιακόπτη που έχει ρυθμιστεί να ηχεί κάθε 15 λεπτά (ή πιο συχνά στην αρχή της ημέρας, όταν τα παιδιά σας ετοιμάζονται για το σχολείο). Μόλις χτυπήσει το ξυπνητήρι, σταματήστε αμέσως ό,τι κάνετε και δείτε τι κάνει το παιδί σας. Είναι αρκετά εύκολο να παρακολουθείτε ένα παιδί που βρίσκεται στο σπίτι ή παίζει στην αυλή. Αν όμως το παιδί σας λείπει από το σπίτι, θα πρέπει να είστε πιο ευέλικτοι. Για παράδειγμα, μπορείτε να του πείτε ότι θα το πάρετε τηλέφωνο πριν και μετά την προπόνηση ποδοσφαίρου.
4. Οι λύσεις στα καθημερινά προβλήματα είναι πιο εύκολο να βρεθούν αν ζητήσετε τη βοήθεια όλων των μελών της οικογένειας.
Στη μελέτη, οι μητέρες με ΔΕΠΥ κατάφεραν να βρουν τόσες λύσεις σε καθημερινά προβλήματα όσο και οι μητέρες χωρίς ΔΕΠΥ. Ωστόσο, οι λύσεις τους κρίθηκαν λιγότερο αποτελεσματικές - μια αντανάκλαση της δυσκολίας των ατόμων με ΔΕΠΥ να προγραμματίσουν εκ των προτέρων και να χαράξουν στρατηγική.
Ένας τρόπος για να διασφαλίσετε ότι οι λύσεις σας είναι καλές είναι να προγραμματίζετε τακτικές συναντήσεις επίλυσης οικογενειακών προβλημάτων. Με όλα τα μέλη της οικογένειας να προσφέρουν προτάσεις για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής, είναι βέβαιο ότι θα ακούσετε ιδέες που δεν σας έχουν περάσει από το μυαλό. Και τα παιδιά είναι πιο πιθανό να ακολουθήσουν τους κανόνες που σκέφτηκαν παρά τους κανόνες που τους έχουν επιβληθεί.
Έχω περάσει περισσότερα από 10 χρόνια δουλεύοντας με μητέρες με ΔΕΠΥ - και είμαι κι εγώ μία - οπότε ξέρω ότι αυτές οι τέσσερις οδηγίες δεν θα λύσουν όλα τα προβλήματά σας σαν γονείς. Αλλά αν τις ακολουθείτε με συνέπεια, η ζωή σας θα γίνει ευκολότερη. Δεν είναι ότι θα γίνετε πιο στοργικοί γονείς (άλλωστε είστε ήδη πολύ) αλλά θα νιώθετε καθημερινά πιο ευτυχισμένοι, λιγότερο αγχωμένοι και πιο σίγουροι για τον εαυτό σας. Και το ίδιο θα νιώθουν και τα παιδιά σας.
Απόδοση του άρθρου Like Mother, Like Child: When ADHD Is a Family Affair
Ιωάννα Αγγέλου
Ειδική Παιδαγωγός (Παν. Θεσσαλίας)
Νηπιαγωγός (Α.Π.Θ.)
MEd - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου