Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ενσωματώνεται ραγδαία στην καθημερινή ζωή των παιδιών στις ΗΠΑ, παρά την έλλειψη εγγυήσεων στα εργαλεία ΤΝ που χρησιμοποιούνται συνήθως. Τα παιδιά ευδοκιμούν όταν η τεχνολογία σχεδιάζεται προσεκτικά με τρόπους που ευθυγραμμίζονται με τις αναπτυξιακές ανάγκες και τη συναισθηματική ευεξία, επομένως ο ταχύς ρυθμός υιοθέτησης της ΤΝ από τα παιδιά έχει εγείρει ανησυχίες σχετικά με μια ανισορροπία μεταξύ κινδύνων και οφελών. Το μέλλον των νέων θα διαμορφωθεί από αυτήν την ταχέως εξελισσόμενη τεχνολογία και είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε και να υποστηρίξουμε καλύτερα τις ανάγκες τους.
Για να δούμε καλύτερα τι επιφυλάσσει αυτό το μέλλον, η Common Sense Media ξεκίνησε μια εναρκτήρια μελέτη για τη χρήση της ΤΝ μεταξύ των προεφήβων και των έφηβων της Αμερικής. Αυτή είναι η πρώτη σε μια σειρά μελετών που παρακολουθούν τις εμπειρίες των νέων με την ΤΝ με την πάροδο του χρόνου. Τα επόμενα χρόνια, θα εμπλακούν νέες ομάδες προεφήβων και εφήβων για να γίνει κατανοητό πώς οι εμπειρίες τους με την ΤΝ αλλάζουν ή παραμένουν ίδιες με την πάροδο του χρόνου. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια βάση αναφοράς σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι προέφηβοι και οι έφηβοι χρησιμοποιούν την ΤΝ σήμερα, τόσο για να ενημερωθούν οι αρμόδιοι υπεύθυνοι και τα ενδιαφερόμενα μέρη όσο και για να παρατηρηθούν οι τάσεις καθώς η χρήση της ΤΝ εξαπλώνεται και εξελίσσεται.
Αυτή η εργασία βασίζεται σε προηγούμενη έρευνα του οργανισμού που ξεκίνησε το 2024: The Dawn of the AI Era (Madden et al., 2024), Teens, Trust, and Technology in the Age of AI (Calvin et al., 2025), Talk, Trust, and Trade-Offs (Robb & Mann, 2025), and Generation AI (Lake et al., 2026). Προηγούμενη έρευνα ανέδειξε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη υιοθετείται ραγδαία από τους νέους, κυρίως για σχολικές εργασίες. Πολλοί γονείς δεν γνωρίζουν πώς οι έφηβοί τους χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη (Della Volpe et al. 2026; Lake et al., 2026) και τα σχολεία προσπαθούν να συμβαδίσουν με τον τρόπο με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζει τη διδασκαλία και τη μάθηση. Στο συνεχώς μεταβαλλόμενο τοπίο της Τεχνητής Νοημοσύνης, αυτά τα δεδομένα παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τους γονείς και τους φροντιστές, τους εκπαιδευτικούς και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για την υποστήριξη της ασφάλειας και της ευημερίας των παιδιών.
Η μελέτη 2026 -The Common Sense Media Census: AI Use by Tweens and Teens εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία που έχουν τα παιδιά ηλικίας 9 έως 17 ετών [Η έρευνα διεξήχθη από την SSRS και πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 26 Μαρτίου 2026, σε 1.204 παιδιά ηλικίας 9 έως 17 ετών που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες] με την Τεχνητή Νοημοσύνη, συμπεριλαμβανομένης της συχνότητας χρήσης της, του για ποιο σκοπό τη χρησιμοποιούν και των ερωτήσεων και συμβουλών που αναζητούν. Επιπλέον, διερευνώνται τα συναισθήματα μοναξιάς και ευτυχίας στο πλαίσιο της συχνής χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ενδείξεων εξάρτησης από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Στην έκθεση καλύπτεται ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως:
• Η συχνότητα χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης από τα παιδιά και ο τρόπος με τον οποίο έχουν πιο συχνά πρόσβαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη (π.χ., σε μια προσωπική συσκευή έναντι μιας σχολικής συσκευής)
• Τύποι χρήσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης (π.χ., σχολικές εργασίες, δημιουργικοί σκοποί)
• Συζητήσεις με γονείς σχετικά με την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης
• Επικοινωνία από το σχολείο ή με εκπαιδευτικούς σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη για σχολικές εργασίες (π.χ., κανόνες για τη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, ασφάλεια ή γραμματισμός στην Τεχνητή Νοημοσύνη)
• Η εμπειρία των παιδιών από την επικοινωνία με την Τεχνητή Νοημοσύνη για προσωπικά ερωτήματα (π.χ., συμβουλές σχετικά με την υγεία ή το σώμα τους, το μέλλον τους ή πώς αισθάνονται)
• Γνώσεις των παιδιών σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της Τεχνητής Νοημοσύνης
Όπως δείχνουν τα δεδομένα, για αυτή τη γενιά προεφήβων και εφήβων, η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι συνηθισμένη και εξυπηρετεί μια σειρά από ανάγκες, από γνωστικές έως συναισθηματικές, αλλά μπορεί να μην καλύπτει πάντα αυτές τις ανάγκες με ασφάλεια ή πλήρως.
Η ταχύτητα με την οποία τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξαπλώθηκαν στη ζωή των νέων προσέφερε ένα σαφές μάθημα για το πόσο γρήγορα μπορούν να εδραιωθούν οι νέες τεχνολογίες. Η Pew Research διαπίστωσε ότι περίπου το 73% των Αμερικανών εφήβων που είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο χρησιμοποιούσαν ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης μέχρι το 2009, περίπου τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του Facebook και έξι χρόνια μετά την κυκλοφορία του Myspace (Pew, 2010). Οι άμεσες συγκρίσεις μεταξύ εποχών είναι ατελείς, αλλά η παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται να κινείται εξίσου, αν όχι πιο γρήγορα. Λιγότερο από δύο χρόνια μετά τη δημόσια κυκλοφορία του ChatGPT από την OpenAI το 2022, 7 στους 10 εφήβους ηλικίας 13 έως 18 ετών δήλωσαν ότι είχαν χρησιμοποιήσει τουλάχιστον έναν τύπο εργαλείου παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Madden et al., 2024).
Τα νέα δεδομένα, που συλλέχθηκαν λιγότερο από τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του ChatGPT, δείχνουν ότι το 86% των παιδιών ηλικίας 9 έως 17 ετών έχουν πλέον χρησιμοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη με κάποια μορφή. Αυτά τα στοιχεία δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα, καθώς προέρχονται από διαφορετικές μελέτες με διαφορετικά ηλικιακά εύρη και ορισμούς της «χρήσης», αλλά η γενική εικόνα είναι συνεπής με αυτά τα δεδομένα. Η υιοθέτηση μπορεί να διαμορφωθεί από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται αυτές οι τεχνολογίες:
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook και το Myspace απαιτούσαν από τους εφήβους να εγγραφούν και να δημιουργήσουν ένα προφίλ, ενώ ορισμένα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα που χρησιμοποιούν ήδη οι έφηβοι (π.χ., Αναζήτηση Google), και άλλα όπως το ChatGPT μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς να χρειάζεται εγγραφή.
Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στην κατανοήση του τρόπου με τον οποίο υιοθετείται η Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα. Η προηγούμενη έρευνα του φορέα με εφήβους είχα εναδείξει ότι πάνω από τα δύο τρίτα των παιδιών ηλικίας 11 έως 17 ετών δυσκολεύονται να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την τεχνολογία μόλις ξεκινήσουν ή να τη χρησιμοποιούν για να ξεφύγουν από τα αρνητικά συναισθήματα. Επιπλέον, σχεδόν ένας στους πέντε (18%) λέει ότι συχνά αισθάνεται ανήσυχος, απογοητευμένος ή ενοχλημένος όταν δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο ή να ελέγξει το τηλέφωνό του (Radesky et al., 2023). Σε αυτήν τη μελέτη, επιδιώχθηκε να κατανοηθεί ο βαθμός στον οποίο οι έφηβοι βίωναν αυτό το είδος εξάρτησης από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στην παρούσα μελέτη, γίνεται σαφές ότι οι έφηβοι χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία για να δημιουργούν, να μαθαίνουν, να γελούν και να σχετίζονται. Αλλά υπάρχουν και μειονεκτήματα. Η εντατική χρήση αυτών των εργαλείων σχετίζεται με τη μοναξιά και τη λιγότερη ευτυχία στους νέους. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι οι μοναχικοί ή δυστυχισμένοι έφηβοι αναζητούν υποστήριξη από την Τεχνητή Νοημοσύνη ή στο ότι η υπερβολική εξάρτηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη εκτοπίζει τις υγιείς δεξιότητες αντιμετώπισης. Παρά τα στοιχεία αυτά που δείχνουν την ανάγκη για περισσότερη υποστήριξη, οι έφηβοι αναφέρουν ότι οι κανόνες που διέπουν τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης εξακολουθούν να αναπτύσσονται, ακόμη και όταν το ταξίδι έχει ήδη ξεκινήσει, και ότι οι συζητήσεις σχετικά με την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης εξακολουθούν να λείπουν από πολλές τάξεις και οικογενειακά τραπέζια.
Αυτή η πρώτη The Common Sense Media Census: AI Use by Tweens and Teens απεικονίζει μια γενιά με ανάμεικτες απόψεις για το τι σημαίνει αυτή η τεχνολογία για τη ζωή τους. Εναπόκειται στους ενήλικες να αναπτύξουν την καθοδήγηση που προστατεύει τους νέους από τις αρνητικές επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και τους βοηθά να επωφεληθούν από αυτά που μπορεί να προσφέρει η καλά σχεδιασμένη Τεχνητή Νοημοσύνη καθώς μαθαίνουν και αναπτύσσονται.
Η πλήρης έκθεση 2026 -The Common Sense Media Census: AI Use by Tweens and Teens
Με πληροφορίες από A Comprehensive Report on Teens, Tweens, and AI
Ευλαμπία Αγγέλου
Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
Ανεξάρτητη Ερευνήτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου