Σε μια πόλη που θέλει να προοδεύει, η ισότιμη συμμετοχή όλων των πολιτών δεν είναι αυτονόητη εν έτει 2026, με την κατηγορία των κωφών να αποτελεί τρανό παράδειγμα.
Ο Επιμορφωτικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Κωφών & Βαρήκοων Μεσσηνίας αποτελεί σήμερα σημείο αναφοράς για όσους διεκδικούν δικαιώματα, αναγνώριση και σεβασμό στην καθημερινότητά τους. Ωστόσο, στην Καλαμάτα η καθημερινότητα αποκαλύπτει σκληρές ελλείψεις: δημόσιες υπηρεσίες και νοσοκομεία συχνά δεν είναι εξοπλισμένα για την επικοινωνία με κωφούς, ενώ η διερμηνεία στη νοηματική δεν είναι θεσμοθετημένη, αφήνοντας ανθρώπους να εξαρτώνται από συγκυρίες ή συγγενείς για βασικές ανάγκες τους.
Η γραμματέας του Συλλόγου και εκπαιδευτικός Παυλίνα Αθανασοπούλου, αναφέρθηκε στην “Ε” στις δράσεις του Συλλόγου, στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα μέλη καθημερινά, αλλά και στο όραμά τους, μια κοινωνία όπου η επικοινωνία δεν αποτελεί εμπόδιο, αλλά γέφυρα συμμετοχής για όλους. Η ίδια, προέτρεψε με νόημα τους ακούοντες "να ακούσουν, ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιούν αυτιά", εστιάζοντας στην ικανότητα να κατανοούν, να δείχνουν ευαισθησία και να δίνουν σημασία στους άλλους.
-Πότε δημιουργήθηκε ο Επιμορφωτικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Κωφών & Βαρήκοων Μεσσηνίας;
Ο Σύλλογος ιδρύθηκε το 1999. Δημιουργήθηκε από κωφούς και βαρήκοους της Μεσσηνίας, που ένιωθαν την ανάγκη συλλογικής έκφρασης και διεκδίκησης. Από την αρχή στόχος ήταν η ορατότητα, η υποστήριξη και η ενδυνάμωση της κοινότητας.
-Η ίδρυση του Συλλόγου κάλυψε ένα σημαντικό κοινωνικό κενό στην περιοχή.
Ποιος είναι ο βασικός στόχος του Συλλόγου;
Κεντρικός στόχος είναι η ισότιμη συμμετοχή των κωφών και βαρήκοων στην κοινωνική, εκπαιδευτική και επαγγελματική ζωή. Παράλληλα, επιδιώκουμε την προάσπιση των δικαιωμάτων μας και την αναγνώριση της νοηματικής γλώσσας. Ο Σύλλογος λειτουργεί ως φωνή συλλογική, εκεί όπου συχνά η κοινωνία μάς αγνοεί.
-Τι δράσεις πραγματοποιείτε;
Υλοποιούμε επιμορφωτικές, πολιτιστικές και κοινωνικές δράσεις. Διοργανώνουμε ενημερωτικές εκδηλώσεις, συνεργασίες με σχολεία και φορείς, καθώς και δράσεις ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας. Σημαντικό μέρος των δράσεων αφορά τη διεκδίκηση προσβασιμότητας και διερμηνείας στη νοηματική.
“ΚΑΤΑΦΕΡΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΚΩΦΟΥΣ «ΟΡΑΤΟΥΣ» ΣΤΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ”
-Ποιο είναι το πιο σημαντικό έργο που έχετε καταφέρει μέχρι σήμερα;
Η μεγαλύτερη μας επιτυχία είναι ότι καταφέραμε να κάνουμε τους κωφούς «ορατούς» στη Μεσσηνία. Δημιουργήσαμε ένα σταθερό σημείο αναφοράς για την κοινότητα μας το οποίο είναι το Σωματείο μας. Πετύχαμε ένα γόνιμο διάλογο με θεσμούς και χάρη σ αυτό καταφέραμε να έχουμε πλέον το χώρο μας στον οποίο μπορούμε κάθε Παρασκευή να συναντιόμαστε και να συζητάμε τις δράσεις που θέλουμε να πραγματοποιήσουμε, τους προβληματισμούς μας, τα δικαιώματα μας και τις ανάγκες μας. Έτσι μπορούμε και εμείς να έχουμε “φωνή” που ακούγεται ενώ παλαιότερα αγνοείτο πλήρως.
-Πώς βοηθά το Σωματείο την καθημερινότητα των μελών;
Το Σωματείο προσφέρει στήριξη, ενημέρωση καθώς και το αίσθημα της κοινότητας και της ενότητας μεταξύ των μελών. Τα μέλη γνωρίζουν ότι δεν είναι μόνα. Βοηθάμε στην επικοινωνία με υπηρεσίες, στην ενημέρωση για δικαιώματα και στη ψυχολογική ενδυνάμωση. Η καθημερινότητα του κωφού είναι γεμάτη εμπόδια, και το Σωματείο λειτουργεί ως ασπίδα.
-Πόσο προσβάσιμη είναι σήμερα η κοινωνία και κατ’ επέκταση η Καλαμάτα;
Η προσβασιμότητα παραμένει περιορισμένη. Στην Καλαμάτα έχουν γίνει μικρά βήματα, αλλά όχι συστηματικά. Οι περισσότερες υπηρεσίες δεν είναι έτοιμες να εξυπηρετήσουν κωφούς. Η έλλειψη γνώσης και εκπαίδευσης του προσωπικού αποτελεί βασικό πρόβλημα.
-Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζετε σε δημόσιες υπηρεσίες ή νοσοκομεία;
Tο βασικό πρόβλημα είναι η επικοινωνία. Συνήθως δεν υπάρχει διερμηνέας νοηματικής. Αυτό δημιουργεί ανασφάλεια, ειδικά σε ιατρικά θέματα. Συχνά βασιζόμαστε σε συγγενείς, κάτι που δεν διασφαλίζει την αυτονομία μας. Η κατάσταση αυτή παραβιάζει βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.
-Υπάρχει επαρκής διερμηνεία νοηματικής όπου χρειάζεται;
Όχι. Η διερμηνεία είναι αποσπασματική και όχι θεσμοθετημένη στην πράξη. Σε κρίσιμες στιγμές, όπως στην υγεία ή στη δικαιοσύνη, η απουσία διερμηνείας είναι σοβαρό πρόβλημα. Η ύπαρξη διερμηνέα δεν πρέπει να θεωρείται πολυτέλεια.
-Πιστεύετε ότι η νοηματική αντιμετωπίζεται ως ισότιμη γλώσσα στην Ελλάδα;
Θεσμικά έχει αναγνωριστεί, αλλά στην πράξη όχι. Η κοινωνία δεν τη σέβεται ως πλήρη γλώσσα. Συχνά θεωρείται «βοηθητικό μέσο» και όχι φυσική γλώσσα. Αυτό επηρεάζει άμεσα την εκπαίδευση και την κοινωνική ένταξη των κωφών.
-Πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία;
Ναι, απολύτως. Η διδασκαλία της νοηματικής θα ενίσχυε τη συμπερίληψη και θα μείωνε τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ως εκπαιδευτικός στο 5ο Γυμνάσιο Καλαμάτας, βλέπω καθημερινά πόσο σημαντική είναι η κατανόηση της διαφορετικότητας από μικρή ηλικία.
-Ποιο είναι το μεγαλύτερο στερεότυπο για τους κωφούς;
Ότι η κώφωση συνδέεται με μειωμένη νοημοσύνη. Είναι ένα βαθιά λανθασμένο και προσβλητικό στερεότυπο. Οι κωφοί έχουν απλώς διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο...
-Νιώθετε ότι σας αντιμετωπίζουν ως άτομα με αναπηρία ή ως γλωσσική μειονότητα;
Στην πράξη, κυρίως ως άτομα με αναπηρία. Αυτό κάποιες φορές φαίνεται να περιορίζει τις δυνατότητές μας. Εμείς θεωρούμε τους εαυτούς μας ανθρώπους που ανήκουν σε μια γλωσσική μειονότητα με δικαίωμα στη μητρική μας γλώσσα -που χρειάζονται θεσμική προστασία ως άτομα με αναπηρία. Αυτή η διάκριση είναι ουσιαστική.
-Ποια είναι τα όνειρα του Σωματείου για το μέλλον;
Ονειρευόμαστε μια κοινωνία χωρίς εμπόδια επικοινωνίας. Θέλουμε πλήρη προσβασιμότητα, θεσμοθετημένη διερμηνεία και σεβασμό. Το Σωματείο μας να συνεχίσει να είναι ενεργό και δυνατό.
-Τι θα θέλατε να γνωρίζει η κοινωνία για τους κωφούς;
Ότι δεν χρειαζόμαστε λύπηση. Χρειαζόμαστε ισότητα και κατανόηση. Θέλουμε να συμμετέχουμε ενεργά, όπως όλοι οι πολίτες. Η διαφορά μας είναι γλωσσική, όχι ανθρώπινη.
-Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα αύριο, ποιο θα ήταν;
Την υποχρεωτική παρουσία διερμηνέων σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες. Αυτό θα άλλαζε άμεσα την καθημερινότητα των κωφών. Θα μας έδινε αξιοπρέπεια και αυτονομία.
-Ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε στους νέους κωφούς και σε όσους ακούνε;
Στους νέους κωφούς: να πιστεύουν στον εαυτό τους και να μη φοβούνται να διεκδικούν. Στους ακούοντες: να ακούσουν, ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιούν αυτιά. Η κοινωνία γίνεται καλύτερη όταν τους χωράει όλους.
Πηγή: eleftheriaonline
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου