Πίσω από τις κλειστές πόρτες των δωματίων, τις μονολεκτικές απαντήσεις, τα νεύρα και το «άσε με τώρα», υπάρχει μια ανάγκη που συχνά περνά απαρατήρητη: οι έφηβοι θέλουν τους γονείς κοντά τους, ακόμη κι όταν κάνουν τα πάντα για να τους κρατήσουν μακριά.
Ωστόσο, η απομάκρυνσή τους δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη. Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονης αναζήτησης ταυτότητας, κατά την οποία τα παιδιά προσπαθούν να ανακαλύψουν τον εαυτό τους έξω από τα προστατευμένα όρια της οικογένειας. Χρειάζονται χώρο για να πειραματιστούν, να κάνουν λάθη και να διαμορφώσουν τη δική τους προσωπικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν πάψει να χρειάζονται τους γονείς τους, αλλά το έχουν ανάγκη με έναν διαφορετικό, συχνά λιγότερο προφανή τρόπο. Ας αποκωδικοποιήσουμε λοιπόν τι θέλουν πραγματικά...
Να τους ακούνε χωρίς να τους κρίνουν
Μερικές φορές οι έφηβοι δεν αναζητούν λύσεις ή συμβουλές, θέλουν απλώς να μιλήσουν χωρίς να αισθανθούν ότι περνούν από ανάκριση. Όταν περιγράφουν μια διαφωνία με έναν φίλο τους, μια απογοήτευση ή κάτι που τους έκανε να νιώσουν άσχημα, η πρώτη αντίδραση του γονιού έχει σημασία. Το «έπρεπε να κάνεις αυτό» μπορεί να κλείσει μια συζήτηση πριν καν αρχίσει, ενώ ένα «καταλαβαίνω γιατί σε πείραξε» δημιουργεί χώρο για εμπιστοσύνη. Το να ακούς δεν σημαίνει ότι συμφωνείς με όλα, αλλά ότι αναγνωρίζεις πως αυτό που αισθάνεται το παιδί είναι αληθινό για εκείνο.
Να τους εμπιστεύονται, ακόμη κι όταν δεν συμφωνούν
Η ανάγκη για αυτονομία είναι από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της εφηβείας. Οι νέοι θέλουν να επιλέγουν τα ρούχα τους, να οργανώνουν τον χρόνο τους, να διαμορφώνουν τις φιλίες τους και να έχουν λόγο στις αποφάσεις που τους αφορούν. Όταν κάθε επιλογή αμφισβητείται ή ελέγχεται, το μήνυμα που λαμβάνουν είναι ότι δεν θεωρούνται ικανοί να διαχειριστούν τη ζωή τους. Η εμπιστοσύνη, βέβαια, δεν σημαίνει απουσία ορίων αλλά ότι οι γονείς δίνουν σταδιακά περισσότερες ευκαιρίες για υπευθυνότητα, επιτρέποντας ακόμη και κάποια λάθη.
Να μη συνδέουν την αξία τους με τις επιδόσεις τους
Βαθμοί, εξετάσεις, αθλητικές επιδόσεις, επιτυχίες, στόχοι... Σε μια κοινωνία που συχνά αντιμετωπίζει την επιτυχία ως μέτρο προσωπικής αξίας, οι έφηβοι έχουν ανάγκη να γνωρίζουν ότι δεν χρειάζεται να είναι οι καλύτεροι. Θέλουν να αισθάνονται ότι οι γονείς τους είναι υπερήφανοι για εκείνους όχι μόνο όταν πετυχαίνουν, αλλά και όταν προσπαθούν, όταν αποτυγχάνουν, όταν αλλάζουν γνώμη ή όταν δεν ξέρουν ακόμη τι θέλουν να κάνουν. Η αποδοχή δεν πρέπει να μοιάζει με επιβράβευση που κερδίζεται.
Να σέβονται τον κόσμο τους, ακόμη κι αν δεν τον καταλαβαίνουν
Για τους γονείς ένα διαδικτυακό παιχνίδι ή μια τάση στο TikTok μπορεί να μοιάζουν ασήμαντα. Για έναν έφηβο, όμως, αποτελούν μέρος της κοινωνικής ζωής του. Η εύκολη απαξίωση του κόσμου τους δημιουργεί απόσταση. Αυτό που χρειάζονται δεν είναι γονείς που προσποιούνται ότι γνωρίζουν τα πάντα για τη γενιά τους, αλλά ενήλικες που είναι πρόθυμοι να ρωτήσουν, να ακούσουν και να καταλάβουν πριν κρίνουν. Η ουσιαστική παρουσία προϋποθέτει ενδιαφέρον, όχι απαραίτητα εξοικείωση.
Να μπορούν να επιστρέψουν σε εκείνους, χωρίς να φοβούνται την αντίδρασή τους
Οι έφηβοι θα κάνουν λάθη, θα βρεθούν σε δύσκολες καταστάσεις και κάποιες φορές θα αποκρύψουν την αλήθεια επειδή φοβούνται τις συνέπειες. Χρειάζονται όμως να γνωρίζουν ότι, ακόμη κι αν απογοητεύσουν τους γονείς τους, μπορούν να τους αναζητήσουν. Ότι μια δύσκολη εξομολόγηση δεν θα αντιμετωπιστεί με ταπείνωση ή πανικό, αλλά με ψυχραιμία και διάθεση για βοήθεια. Τα όρια και οι συνέπειες παραμένουν απαραίτητα, όπως και η ανάγκη να μη χαθεί η επικοινωνία τη στιγμή που τη χρειάζονται περισσότερο.
Πηγή: Το Βήμα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου