Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026

Ελένη Κέμμου: Ισότητα και προσβασιμότητα είναι δυο θεμελιώδεις αξίες που δεν αποτελούν παραχώρηση αλλά δημοκρατικό δικαίωμα

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την ίδρυση του Πολιτιστικού Επιμορφωτικού Συλλόγου Κωφών και Βαρήκοων Λάρισας. Ενός Συλλόγου που αγωνίζεται για την προάσπιση των δικαιωμάτων και την ισότιμη συμμετοχή των κωφών και βαρήκοων πολιτών στην κοινωνική, πολιτιστική και δημόσια ζωή της πόλης μας.

Τον Νοέμβριο μάλιστα θα πραγματοποιηθεί ειδική εκδήλωση στο «Χατζηγιάννειο» Πνευματικό Κέντρο για τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την ίδρυση και την ενεργό παρουσία του Συλλόγου, που σήμερα αριθμεί 60 μέλη, στην τοπική κοινωνία.

Η larissanet απευθύνθηκε στην πρόεδρο του Συλλόγου κα Ελένη Κέμμου για τις δράσεις που πραγματοποιούνται, τις αλλαγές μέσα σε αυτές τις τρεις δεκαετίες σε ότι αφορά την προσβασιμότητα, τις πολιτικές και τις αντιλήψεις της κοινωνίας, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κωφά και βαρήκοα άτομα στην πόλη μας και τα σχέδια για την επόμενη μέρα του Συλλόγου σε ένα μέλλον, που όπως μας γράφει “η κώφωση δεν θα θεωρείται αναπηρία, αλλά μια διαφορετική πολιτισμική και γλωσσική ταυτότητα”.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

Κυρία Κέμμου, ο Σύλλογος συμπλήρωσε φέτος 30 χρόνια ζωής. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες αλλαγές σε αυτές τις τρεις δεκαετίες σε ότι αφορά την προσβασιμότητα των κωφών-βαρήκοων, τις ενέργειες της πολιτείας αλλά και τις αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας πάντα σε ότι αφορά τα δικαιώματα και την καθημερινότητα των κωφών-βαρήκοων συμπολιτών μας;

Μέσα στα τελευταία 30 χρόνια ο Σύλλογος μαζί με τους άλλους Συλλόγους κωφών/βαρήκοων από όλη την ελληνική επικράτεια συμπορεύτηκαν με την Ομοσπονδία Κωφών Ελλάδος στον αγώνα διεκδίκησης δικαιωμάτων στην καθημερινότητα με δομικές αλλαγές, όπως είναι η επίσημη αναγνώριση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (Ε.Ν.Γ.) για την κωφή κοινότητα στην εκπαίδευση των κωφών/βαρήκοων μαθητών και αργότερα η νομοθετική καταχώρηση της ισοτιμίας της Ε.Ν.Γ. με την ομιλούμενη ελληνική γλώσσα περνώντας από τον γενικό αποκλεισμό κωφών/βαρήκοων ατόμων στην πορεία προς την πλήρη αποδοχή της κοινωνίας αναγνωρίζοντας όλο και περισσότερο ως μια πολιτισμική και γλωσσική μειονότητα με τη δική της αυτόνομη ταυτότητα.

Στην εκπαίδευση οι κωφοί/βαρήκοοι μαθητές στράφηκαν προς την ένταξη στα γενικά σχολεία με την παράλληλη στήριξη στη νοηματική. Αξίζει να σημειωθεί πως πέρσι μια αδικία δεκαετιών διορθώθηκε με την κατάργηση των ηλικιακών περιορισμών και θεσπίστηκε η «εφ ‘όρου ζωής» χορήγηση του επιδόματος κώφωσης/βαρηκοΐας σε όλα τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ανεξαρτήτως ηλικίας. Διευρύνεται συνεχώς η χρηματοδότηση της παροχής δωρεάν διερμηνείας στην Ε.Ν.Γ. για την εξυπηρέτηση των κωφών/βαρήκοων πολιτών στην καθημερινότητα τους.

Τον Σεπτέμβριο του 2006 κατοχυρώθηκε νομοθετικά η μοριοδότηση της πιστοποιημένης γνώσης της Ε.Ν.Γ. στις προσλήψεις του Δημοσίου. Η τεχνολογική άνοδος άλλαξε τον τρόπο επικοινωνίας με τον ερχομό των έξυπνων τηλέφωνων (smartphones) και έτσι δημιουργήθηκε η εξ αποστάσεως διερμηνεία με την χρήση της εφαρμογής RELAY IRIS από το Εθνικό Ίδρυμα Κωφών όπου δίνει την δυνατότητα στους κωφούς/βαρήκοους πολίτες να επικοινωνούν με τις δημόσιες και ιδιωτικές δομές του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα μέσω βιντεοκλήσης.

Από τα τέλη του ’90 στα Μ.Μ.Ε. βλέπουμε μια θεαματική μετάβαση από τις ολιγόλεπτες ειδήσεις στη νοηματική στην υποχρεωτική αναγραφή υποτίτλων/ διερμηνέων και έτσι έχουμε πρόσβαση στην πληροφορία. Στον ιατρικό τομέα παρατηρείται η συνεχόμενη εξέλιξη των ακουστικών βαρηκοΐας και κοχλιακών εμφυτευμάτων διαμορφώνοντας μια νέα υποκατηγορία βαρήκοων ατόμων που στηρίζονται περισσότερο στον προφορικό λόγο.

Όσο για την ελληνική κοινωνία, με βάση τα στερεότυπα των παλαιότερων χρόνων, σχηματίστηκε η λανθασμένη αντίληψη ότι η κώφωση συγχέεται με νοητική υστέρηση λόγω της δυσκολίας στην προφορική επικοινωνία και η νοηματική γλώσσα ήταν ένας υποβαθμισμένος τρόπος επικοινωνίας που εμπόδιζε την ανάπτυξη του ομιλούμενου λόγου δημιουργώντας το αίσθημα της λύπης ή φιλανθρωπίας.

Σήμερα η κοινωνία αντιλαμβάνεται ότι το περιβάλλον σηκώνει εμπόδια στην προσβασιμότητα των κωφών/βαρήκοων ατόμων όπως η έλλειψη υποτίτλων/ διερμηνέων και όχι η απώλεια ακοής. Ευρέως αναγνωρίζει τους κωφούς ως μια αυτόνομη μειονότητα με τη δική της γλώσσα όπου μάλιστα η εκμάθηση της ανέβασε το ενδιαφέρον των ακουόντων για την κοινωνική συμπερίληψη και όχι ως όντα οίκτου. Εξαλείφεται σιγά σιγά ο προσβλητικός όρος “κωφάλαλος” κατανοώντας ότι έχουν μια “βουβή” φωνή με διαφορετική μορφή επικοινωνίας.

Αν και η κοινωνία έχει ενημερωθεί με μεγαλύτερη ευαισθησία σε σχέση με το παρελθόν, η πραγματικότητα της πλήρης προσβασιμότητας απέχει ακόμα από το να θεωρηθεί ισότιμη.

Ποιες είναι συγκεκριμένα οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κωφοί – βαρήκοοι στη Λάρισα και ποια είναι τα αιτήματά σας προς τον εκάστοτε φορέα;

Στην Λάρισα αλλά και περισσότερο στις επαρχιακές πόλεις σε όλη την Ελλάδα αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες όπως είναι οι σοβαρές ελλείψεις σε διερμηνείς Ε.Ν.Γ. στην υγεία (ιατρεία, νοσοκομεία, κ.α.), στη δικαιοσύνη (δικαστήρια, αστυνομία), στις δημόσιες υπηρεσίες (Δήμος, Περιφέρεια, Εκπαίδευση, Ασφαλιστικά Ταμεία, κ.α.) και παρόλο που έχουμε μια επίσημη διερμηνέα δεν είναι αρκετό να καλυφθούν οι ανάγκες του μεγάλου αριθμού κωφών/βαρήκοων συμπολιτών και αναγκάζονται να ζητήσουν την βοήθεια συγγενών/φίλων ή να καλύψουν το κόστος εφόσον έχει ξεπεραστεί το όριο των ωρών δωρεάν διερμηνείας.

Στους πολιτιστικούς χώρους (θέατρα, μουσεία, εκδηλώσεις) δεν διαθέτουν υποδομές όπως οι υπότιτλοι με την βοήθεια των οπτικοακουστικών μέσων ή διερμηνεία αν και τον τελευταίο καιρό παρατηρείται κάποια δραστηριότητα που είναι θετικό γεγονός αλλά απέχει ακόμη πολύ από το δικαίωμα προσβασιμότητας στην ψυχαγωγία.

Στην εκπαίδευση, παρόλο που υπάρχουν τμήματα ένταξης στα γενικά σχολεία (συμπεριληπτική), υπάρχει έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και παράλληλη στήριξη στην νοηματική με τις απαιτούμενες ώρες.

Με όλες τις παραπάνω δυσκολίες καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η πηγή του προβλήματος προσβασιμότητας στην καθημερινότητα των κωφών/βαρήκοων είναι η έλλειψη διερμηνείας ή οι υποδομές υποτιτλισμού και έτσι αιτούμαστε από τον κάθε φορέα να υπάρξει ή να προσληφθεί τουλάχιστον ένας μόνιμος υπάλληλος με την προϋπόθεση ότι κατέχει την άριστη γνώση της Ε.Ν.Γ. προκειμένου να ανταποκριθεί στην εξυπηρέτηση των κωφών/βαρήκοων συμπολιτών δια ζώσης και όχι να κανονιστεί ένα προγραμματισμένο ραντεβού ανάλογα με τη διαθεσιμότητα της διερμηνείας προκαλώντας αναστάτωση στις υποχρεώσεις του εκάστοτε κωφού/βαρήκοου.

Πείτε μας λίγα λόγια για τον Σύλλογο. Πόσα είναι τα εγγεγραμμένα μέλη του, ποιος είναι ο σκοπός του Συλλόγου και τι είδους δράσεις πραγματοποιεί;

Ο Πολιτιστικός Επιμορφωτικός Σύλλογος Κωφών Βαρήκοων Λάρισας είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο με έτος ίδρυσης το 1996 και είναι πιστοποιημένο μέλος της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδος και της Περιφερειακής Ομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία Θεσσαλίας.

Στόχος του είναι η συμπαράσταση των κωφών και βαρήκοων πολιτών που βρίσκονται στην Λάρισα και είναι σε ανάγκη καθώς και στις οικογένειες τους, σε μια προσπάθεια να συνεισφέρει στη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης τους και στην ομαλή κοινωνικοποίηση τους.

Ο Σύλλογος αριθμεί γύρω στα 60 εγγεγραμμένα μέλη και υπάρχει ένας μεγάλος άγνωστος αριθμός κωφών/βαρήκοων που ζουν στα χωριά του νόμου Λάρισας χωρίς να έχουν έρθει σε επαφή με τα γραφεία του Συλλόγου.

Οι δράσεις που πραγματοποιεί ο Σύλλογος είναι οι ημερίδες προς ενημέρωση των κωφών/βαρήκοων μελών (θέματα υγείας, τεχνολογίας, εργασίας, κ.α.), μονοήμερες ή πολυήμερες οργανωμένες ξεναγήσεις (αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία, μοναστήρια, κ.α.) με τη παροχή διερμηνείας στην νοηματική γλώσσα, ψηφιακές δεξιότητες σε ηλικιωμένα μέλη, εθελοντισμός σε διάφορες εκδηλώσεις, διάδοση της νοηματικής γλώσσας σε ενδιαφερόμενους ακούοντες, κ.α.

Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου πραγματοποιείται εκδήλωση στο Χατζηγιάννειο Πνευματικό Κέντρο για τα 30 χρόνια του Συλλόγου. Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στους αναγνώστες μας με αφορμή την συγκεκριμένη εκδήλωση;

Με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την ίδρυση του Πολιτιστικού Επιμορφωτικού Συλλόγου Κωφών & Βαρήκοων Λάρισας, το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε στους αναγνώστες σας είναι το εξής: ισότητα και προσβασιμότητα. Αυτές είναι οι δυο θεμελιωθείς αξίες που δεν αποτελούν παραχώρηση αλλά δημοκρατικό δικαίωμα.

Αυτή η επέτειος δεν είναι μόνο μια ευκαιρία για να θυμηθούμε το παρελθόν αλλά και η αφετηρία για να σχεδιάσουμε το μέλλον σε έναν κόσμο όπου η κώφωση δεν θα θεωρείται αναπηρία, αλλά μια διαφορετική πολιτισμική και γλωσσική ταυτότητα.

Ο κόσμος αλλάζει, οι ανάγκες αλλάζουν, και ο Σύλλογος μας οφείλει να συνεχίσει με το ίδιο πάθος, δυνατός και ενωμένος, διεκδικώντας μια κοινωνία πλήρως προσβάσιμη και ισοτιμίας χωρίς στερεότυπα και αποκλεισμούς με την ηχηρή “βουβή” φωνή μας.

Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα

Πηγή: larissanet

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου