Η Κάθριν Μπιρμπάλσινγκ κάθεται σε μια αίθουσα διδασκαλίας του Michaela Community School, στο Γουέμπλεϊ, στο βορειοδυτικό Λονδίνο. Ολα γύρω της είναι αυστηρά τακτοποιημένα και σε απόλυτη τάξη. Τα θρανία είναι τοποθετημένα σε σειρές, το εκπαιδευτικό υλικό είναι προσεκτικά οργανωμένο στα ράφια και η σιωπή είναι σχεδόν εντυπωσιακή. Σε ένα σχολείο που έχει γίνει γνωστό για τους αυστηρούς κανόνες του, η ίδια η αίθουσα μοιάζει να αποτελεί μέρος του επιχειρήματος.
Η Μπιρμπάλσινγκ έχει χαρακτηριστεί «η αυστηρότερη διευθύντρια σχολείου της Βρετανίας», έναν χαρακτηρισμό που αποδέχεται ευχαρίστως. Στο Michaela, η πειθαρχία δεν αποτελεί απλώς μια πτυχή της σχολικής ζωής, αλλά έναν από τους θεμέλιους λίθους της εκπαιδευτικής φιλοσοφίας.
Οι κανόνες είναι συνειδητά αδιαπραγμάτευτοι. Το ίδιο και η πεποίθηση της Μπιρμπάλσινγκ για το αποτέλεσμα που μπορούν να επιτύχουν. Υποστηρίζει ότι η αυστηρή πειθαρχία επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να διδάσκουν και στους μαθητές να συγκεντρώνονται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορεί να ανθήσει η ακαδημαϊκή μάθηση.
Τα μαθήματα γίνονται με τα θρανία σε σειρές και τον εκπαιδευτικό στο μπροστινό μέρος της αίθουσας. Δεν υπάρχουν ομαδοποιημένα θρανία, γύρω από τα οποία οι μαθητές κοιτάζονται μεταξύ τους, ούτε ο εκπαιδευτικός λειτουργεί απλώς ως «διευκολυντής» της μάθησης. «Ο εκπαιδευτικός καθοδηγεί τη μάθηση» λέει, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο, οι μαθητές μπορούν να κατανοήσουν ευκολότερα δύσκολες έννοιες.
Οι επιδόσεις των μαθητών έχουν προσελκύσει σημαντική προσοχή στο μοντέλο του Michaela. Στις εξετάσεις A-level, σχεδόν το 70% των βαθμών που πέτυχαν οι μαθητές του σχολείου, ήταν από A* έως A-, ποσοστό υπερδιπλάσιο του εθνικού μέσου όρου. Συγκέντρωσαν μέσο όρο βαθμολογίας AAA, ενώ περίπου ένας στους 10 εξασφάλισε θέση για σπουδές Ιατρικής. Το ένα τρίτο των βαθμών ήταν A*, έναντι περίπου ενός δεκάτου σε εθνικό επίπεδο. Οι επιδόσεις αυτές καταγράφηκαν σε ένα δημόσιο σχολείο με σημαντικό ποσοστό μαθητών να προέρχεται από μειονεκτούντα κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα.
Για την Μπιρμπάλσινγκ, οι επιδόσεις αυτές δεν μπορούν να διαχωριστούν από την κουλτούρα του σχολείου. Πιστεύει ότι η πειθαρχία και η υψηλού επιπέδου διδασκαλία πρέπει να λειτουργούν από κοινού. Από τους μαθητές αναμένεται, όχι μόνο να εργάζονται σκληρά, αλλά και να συμπεριφέρονται υπεύθυνα, να δείχνουν σεβασμό και να αντιλαμβάνονται τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους άλλους.
Η προσέγγισή της την έχει καταστήσει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και, ταυτόχρονα, διχαστικές φωνές στην εκπαιδευτική συζήτηση. Ασκεί κριτική στο «gentle parenting» και είναι πεπεισμένη ότι τα παιδιά χρειάζονται περισσότερη δομή και όχι λιγότερη. Υποστηρίζει ότι το να μαθαίνει ένα παιδί να ακολουθεί κανόνες, δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανεξάρτητη σκέψη, αλλά προϋπόθεσή της.
Έχετε χαρακτηριστεί «η αυστηρότερη διευθύντρια σχολείου στη Βρετανία» και έχετε πει ότι αποδέχεστε ευχαρίστως αυτόν τον χαρακτηρισμό. Τι σημαίνει το να είσαι «αυστηρός» στο σχολείο σας;
«Πρέπει πάντα να σημαίνει ότι αγαπάς τα παιδιά αρκετά, ώστε να διατηρείς υψηλές τις προσδοκίες σου από αυτά. Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι συχνά θεωρούν ότι το να είσαι αυστηρός, σημαίνει ότι είσαι κακός ή σκληρός. Δεν είναι έτσι. Το να είσαι αυστηρός, σημαίνει να δίνεις στα παιδιά σαφή εικόνα για τη διαφορά ανάμεσα στο σωστό και το λάθος και να τα καθιστάς υπεύθυνα για τις πράξεις τους».
Ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από την προσέγγισή σας στην πειθαρχία και την εκπαίδευση;
«Τα παιδιά ευδοκιμούν όταν υπάρχουν τόσο επιβράβευση όσο και τιμωρία. Πριν από 25 χρόνια, αυτή δε θα ήταν μια αμφιλεγόμενη δήλωση. Σήμερα, όμως, πολλοί τη βρίσκουν κάπως σοκαριστική. Νομίζω ότι αυτό συμβαίνει, επειδή υιοθετούμε ολοένα και περισσότερο την ιδέα ότι πρέπει να ζούμε τη ζωή μας όσο καλύτερα μπορούμε και να κάνουμε ό,τι θέλουμε, αντί να αναγνωρίζουμε ότι ζούμε μέσα σε μια κοινότητα. Ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρεσαι, δεν επηρεάζει μόνο εσένα, αλλά και τους γύρω σου.
Στο σχολείο μας επικεντρωνόμαστε σε τρία πράγματα. Πρώτον, διδάσκουμε με παραδοσιακό τρόπο, με τους εκπαιδευτικούς να καθοδηγούν τη μάθηση από την έδρα της τάξης. Δεύτερον, εφαρμόζουμε παραδοσιακή πειθαρχία, δηλαδή ένα σαφές σύστημα επιβράβευσης και τιμωρίας. Τρίτον, προωθούμε παραδοσιακές αξίες, διδάσκοντας στα παιδιά να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τον εαυτό τους, να αναπτύσσουν την αίσθηση του καθήκοντος απέναντι στους άλλους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να θυσιάζουν πράγματα που έχουν σημασία για τα ίδια προς όφελος της ευρύτερης κοινότητας».
Τι εννοείτε με τον όρο «τιμωρία»;
«Λειτουργούμε με ένα σύστημα επιβράβευσης και παρατηρήσεων. Αν ένας μαθητής λάβει μια παρατήρηση, αυτό αποτελεί συνέπεια, επειδή δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες. Αν λάβει δύο παρατηρήσεις, οδηγείται σε detention. Αυτό συνήθως σημαίνει ότι θα παραμείνει για 20 ή 30 λεπτά, κάνοντας εργασίες σιωπηλά».
Τι είδους εργασίες; Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να καθαρίσει την τάξη;
«Δεν το κάνουμε αυτό. Ωστόσο, δεν είμαι αντίθετη στην ιδέα. Σε ένα μικρότερο σχολείο, θα αποτελούσε καλή προσέγγιση. Εμείς είμαστε πολύ μεγάλο σχολείο για να λειτουργήσει αποτελεσματικά κάτι τέτοιο. Αντί για αυτό, οι μαθητές κάνουν ακαδημαϊκές εργασίες, που τους έχουν αναθέσει οι εκπαιδευτικοί τους».
Τι πιστεύετε ότι κάνει διαφορετικό το σχολείο σας από τα άλλα;
«Η πειθαρχία, η διδασκαλία και οι αξίες. Οι άνθρωποι συχνά επικεντρώνονται στην πειθαρχία, επειδή είναι εύκολο να τη δεις και να την καταλάβεις. Όμως, η ποιότητα της διδασκαλίας και οι αξίες που προωθούμε, είναι εξίσου σημαντικές. Τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο για να μάθουν. Είναι πρόθυμα να αποδεχθούν υψηλές προσδοκίες και αυστηρά όρια, όταν μπορούν να δουν τα οφέλη. Οι μαθητές μας δεν είναι δυστυχισμένοι· είναι πολύ χαρούμενοι, ακριβώς επειδή έχουν τη δυνατότητα να μαθαίνουν και να προοδεύουν.
Όταν συναντούν εκτός σχολείου φίλους τους από το δημοτικό, αντιλαμβάνονται πόσα γνωρίζουν και πόσο έχουν προχωρήσει. Αυτό τους δίνει αυτοπεποίθηση και μια ισχυρή αίσθηση αυτοεκτίμησης. Η πειθαρχία από μόνη της δεν αρκεί. Πρέπει να συμβαδίζει με εξαιρετική διδασκαλία. Για να κινητοποιήσεις τα παιδιά, χρειάζεσαι επίσης αυτό που θα αποκαλούσα συντηρητικές αξίες: καλοσύνη, ευγνωμοσύνη, προσωπική ευθύνη και αίσθηση καθήκοντος απέναντι στους άλλους.
Διδάσκουμε στα παιδιά πώς να συμπεριφέρονται με αξιοπρέπεια και σεβασμό και να κατανοούν ότι οι πράξεις τους επηρεάζουν τους ανθρώπους γύρω τους. Αυτές οι ευρύτερες ευθύνες και σχέσεις αποτελούν σημαντικό μέρος μιας καλής εκπαίδευσης».
Τι πιστεύετε ότι δυσκολεύει περισσότερο τα παιδιά και τους νέους σήμερα; Έχετε ασκήσει έντονη κριτική στο «gentle parenting». Τι ακριβώς εννοείτε;
«Η δεύτερη ερώτηση αποτελεί στην πραγματικότητα μέρος της απάντησης στην πρώτη. Υπάρχουν δύο μεγάλα ζητήματα, με τα οποία πιστεύω ότι δυσκολεύονται σήμερα οι νέοι. Το πρώτο είναι ο διαδικτυακός κόσμος. Πρόκειται για μια βαθιά αλλαγή στην κοινωνία μας και πιστεύω ότι πολλοί άνθρωποι υποτιμούν τον αντίκτυπό της. Τα παιδιά αποτελούν το μέλλον μας κι όμως μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου ολοένα και λιγότερο χρειάζεται να σκέφτονται μόνα τους. Τα σχολεία και οι γονείς τα βυθίζουν στον διαδικτυακό κόσμο και, ως αποτέλεσμα, πολλοί νέοι χάνουν τη συνήθεια της ανεξάρτητης σκέψης. Το να παρακολουθείς ανόητα βίντεο για ώρες και ώρες, καταστρέφει τον εγκέφαλό σου και σε κάνει να νιώθεις άβολα με τον ίδιο σου τον εαυτό.
Οι αλγόριθμοι έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τους χρήστες ενεργούς και συχνά προωθούν περιεχόμενο που ενισχύει ανασφάλειες και άγχη. Η κλίμακα αυτού του προβλήματος είναι τεράστια και είναι δύσκολο να περιγράψω πόσο σημαντικό θεωρώ ότι είναι. Το δεύτερο ζήτημα είναι αυτό που αποκαλείται ”gentle parenting”, μια προσέγγιση στην οποία οι γονείς γίνονται απρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν την επιβράβευση και την τιμωρία ή να καταστήσουν τα παιδιά υπεύθυνα για τη συμπεριφορά τους.
Όταν οι γονείς αποφεύγουν να θέσουν όρια ή να επιβάλουν συνέπειες, μπορεί σταδιακά να χάσουν την εμπιστοσύνη στην εξουσία τους. Τελικά, πολλοί εγκαταλείπουν την προσπάθεια να ρυθμίσουν τη συμπεριφορά των παιδιών τους και καταφεύγουν σε περισπασμούς, όπως να τους δίνουν απεριόριστη πρόσβαση σε smartphones και άλλες συσκευές, επειδή έχουν αποτύχει στην προηγούμενη προσπάθειά τους με το “gentle parenting” το οποίο θεωρώ ότι είναι καταστροφή. Κατά την άποψή μου, αυτά τα δύο ζητήματα συνδέονται στενά. Η έλλειψη σαφών ορίων στο σπίτι, σε συνδυασμό με την απεριόριστη πρόσβαση στον διαδικτυακό κόσμο, μπορεί να είναι βαθιά επιζήμια για τα παιδιά και τους νέους».
Υπάρχουν σχολεία στο Λονδίνο που έχουν ήδη εφαρμόσει απαγορεύσεις στα κινητά τηλέφωνα και στη διαδικτυακή δραστηριότητα.
«Εμείς δεν επιτρέψαμε ποτέ κινητά τηλέφωνα στο σχολείο, από τότε που ανοίξαμε πριν από 12 χρόνια, σε μια εποχή που ο κόσμος δεν είχε ακόμη αντιληφθεί ότι τα κινητά αποτελούσαν πρόβλημα. Λέμε επίσης στους γονείς ότι δεν πρέπει να δίνουν στα παιδιά τους smartphones ούτε στο σπίτι, τουλάχιστον μέχρι να συμπληρώσουν τα 16. Συμμετέχω σε μια από τις ομάδες που κάνουν εκστρατεία προς την κυβέρνηση, προσπαθώντας να πετύχουν την απαγόρευση των smartphones για τα παιδιά».
Μπορείτε να μου δώσετε ένα πραγματικό παράδειγμα συμπεριφοράς για την οποία ένας μαθητής θα τιμωρούνταν στο σχολείο σας;
«Αν ένας μαθητής γυρίσει προς τα πίσω κατά τη διάρκεια του μαθήματος, θα λάβει μία παρατήρηση. Αν το κάνει δεύτερη φορά, θα πάρει detention. Αν μιλήσει στους διαδρόμους, θα λάβει μία παρατήρηση και, αν το κάνει δεύτερη φορά, θα πάρει detention. Ως αποτέλεσμα, τα παιδιά είναι διαρκώς συγκεντρωμένα και μαθητές που έρχονται σε εμάς πέντε ή έξι χρόνια πίσω από την αναμενόμενη για την ηλικία τους αναγνωστική ικανότητα μπορούν να καλύψουν τη διαφορά, επειδή έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώνονται πλήρως στα μαθήματά τους».
Η βρετανική κυβέρνηση εξετάζει αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πιστεύετε ότι θα έπρεπε να το είχε κάνει νωρίτερα;
«Ναι. Ωστόσο, πιστεύω επίσης ότι ο περιορισμός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν αρκεί. Θα έπρεπε να απαγορεύσει και τα smartphones».
Οι επικριτές σας μπορεί να υποστηρίξουν ότι το εκπαιδευτικό μοντέλο σας παράγει υπακοή αντί για ανεξάρτητη σκέψη. Πώς απαντάτε;
«Μέχρι ένα παιδί να μάθει να υπακούει, δε θα γίνει ποτέ πραγματικά ανεξάρτητο στη σκέψη του. Ο μόνος τρόπος για να γίνεις ανεξάρτητος στη σκέψη είναι πρώτα να μάθεις να ακολουθείς κανόνες – τους κανόνες της γραμματικής, τους κανόνες της αριθμητικής. Δεν μπορείς να γίνεις ιδιοφυΐα στα μαθηματικά αν πρώτα δε μάθεις απ’ έξω την προπαίδεια. Δεν μπορείς να γίνεις σπουδαίος συγγραφέας αν πρώτα δε μάθεις τους κανόνες της στίξης, της γραμματικής και του συντακτικού. Πρέπει πρώτα να μάθεις να ακολουθείς κανόνες, προτού μπορέσεις αργότερα να μάθεις να τους παραβιάζεις».
Πιστεύετε ότι σήμερα οι γονείς δίνουν στα παιδιά περισσότερη ελευθερία από όση πραγματικά μπορεί να θέλουν;
«Ναι, και όχι μόνο σε ό,τι αφορά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά σε όλα. Οι γονείς λένε στον εαυτό τους ότι έτσι κάνεις ένα παιδί δημιουργικό και ανεξάρτητο στη σκέψη. Δεν ισχύει. Είναι ακριβώς το αντίθετο. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να ακολουθούν κανόνες και να κατανοούν τη σημασία της σαφήνειας, της τάξης και της δομής. Εγώ είμαι πολύ δημιουργική σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση· την έχω ανατρέψει. Πώς τα κατάφερα; Κατανοώντας πραγματικά την εκπαίδευση. Μπορείς να κατανοήσεις πραγματικά κάτι μόνο αν διαβάσεις πολύ και μάθεις πολλά για αυτό. Και δεν μπορείς να μάθεις πολλά αν δεν βρίσκεσαι σε πειθαρχημένο περιβάλλον και δεν εργάζεσαι σκληρά. Αν απλώς επιτρέπεται στα παιδιά να είναι ελεύθερα να κάνουν ό,τι θέλουν, στο τέλος θα παίζουν βιντεοπαιχνίδια. Αυτό θα κάνουν».
Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα στον τρόπο με τον εκπαιδεύονται ή μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά, ποιο θα ήταν;
«Θα απαγόρευα τον διαδικτυακό κόσμο στα παιδιά κάτω των 16 ετών. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο που θα μπορούσα να κάνω και να είχε μεγαλύτερο αντίκτυπο. Σε μερικά χρόνια θα συνειδητοποιήσουμε τι έχουμε κάνει στα παιδιά μας. Η επόμενη γενιά καταστρέφεται από την απεριόριστη πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Βλέπω τους νέους που είναι σήμερα 22, 23 και 24 ετών. Μπορώ να δω τι τους έκανε ο διαδικτυακός κόσμος: η Gen Z δεν είναι σε θέση να σκέφτεται με τον τρόπο που μπορούσαν να σκέφτονται οι προηγούμενες γενιές».
Η προσέγγισή σας έχει προσελκύσει τόσο ένθερμους υποστηρικτές όσο και σφοδρούς επικριτές. Γιατί κάποιοι άνθρωποι ανταποκρίνονται θετικά στις μεθόδους σας, ενώ άλλοι αντιδρούν;
«Οι άνθρωποι που μας υποστηρίζουν έχουν έρθει στο σχολείο. Βλέπουν τι κάνουμε. Εργάζονται σε άλλες τάξεις και καταλαβαίνουν τη διαφορά. Οι άνθρωποι που δεν μας συμπαθούν δεν έχουν έρθει ποτέ στο σχολείο μας. Είναι απλώς ιδεολόγοι που προωθούν μια ατζέντα εξαιρετικά επιζήμια για τα παιδιά».
Έχετε δημιουργήσει το δικό σας podcast, Strictly Education. Τι θέλετε να πετύχετε;
«Θα ήθελα πολύ να μπορούν όλοι να το παρακολουθούν – και οι Ελληνες. Είναι στο YouTube, στο Apple Podcasts και στο Spotify. Μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει τέσσερα επεισόδια. Το podcast έχει ως στόχο να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν τη σημασία του τι μπορούμε να κάνουμε εμείς, ως γονείς και εκπαιδευτικοί, για τα παιδιά. Το επεισόδιο που κυκλοφόρησε χθες, για παράδειγμα, αφορούσε το αίσθημα θυματοποίησης και το πώς η υιοθέτηση μιας νοοτροπίας θύματος δε βοηθά τα παιδιά μας. Ελπίζω ότι μέσα από το podcast μπορώ να επηρεάσω τους ανθρώπους ώστε να επανεξετάσουν τι χρειάζονται πραγματικά τα παιδιά».
Πηγή: Το Βήμα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου