Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026

Οι παράπλευρες απώλειες: Πώς η συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού επηρεάζει και τις εξωσχολικές δραστηριότητες .

Το πρώτο κουδούνι ήχησε δύο εβδομάδες πριν στα σχολικά προαύλια και τα παιδιά ακολουθούν ήδη -σαν… στρατιωτάκια- τη μαθητική τους ρουτίνα. Μουσική, εικαστικά, ξένες γλώσσες, αθλητισμός· οι επιλογές για τα μικρά μέλη της οικογένειες πληθαίνουν, εκείνα όμως λιγοστεύουν. 

Η συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού δεν αποτυπώνεται πλέον, μόνο στα άδεια θρανία των σχολικών αιθουσών, αλλά γίνεται αισθητή και στην «αγορά» των εξωσχολικών δραστηριοτήτων. Διόλου αμελητέα δεν μπορεί να θεωρηθεί, η επικίνδυνη κάμψη στις εγγραφές στην Α’ Δημοτικού στα σχολεία της Θεσσαλονίκης, όπου από τις 3.069 που καταγράφηκαν το 2022, μειώθηκαν φέτος στις 1.644, σχεδόν στο μισό δηλαδή, σε σχέση με τις 2.843 της περσινής χρονιάς. 

Η σημαντική αυτή πτώση που σημειώνεται στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, φαίνεται να λειτουργεί αλυσιδωτά, επηρεάζοντας σταδιακά και τη λειτουργία των απογευματινών ασχολιών. 

Οι ξένες γλώσσες παραμένουν προτεραιότητα, παρά τις οικονομικές πιέσεις 

Οι περισσότεροι μαθητές ξεκινούν τα εξωσχολικά μαθήματα ξένων γλωσσών -και κυρίως τα Αγγλικά- στη Β’ ή Γ’ Δημοτικού. Επαγγελματίες του κλάδου διαπιστώνουν μία μικρή υποχώρηση στη συμμετοχή, καθώς τα τμήματά στα Φροντιστήρια μειώνονται. 

«Σαφώς, το δημογραφικό μας επηρεάζει, μιας που ελαττώνεται σημαντικά ο αριθμός των παιδιών, που αποτελούν για εμάς το Target Group, αλλά αυτό που πραγματικά επιδεινώνει την κατάσταση, είναι ο αθέμιτος ανταγωνισμός από τα παράνομα ιδιαίτερα μαθήματα. Πολλοί γονείς καταφεύγουν σε αυτόν τον τρόπο, καθώς τους βολεύει περισσότερο ή είναι πιο πρακτικό για τους ίδιους να έρχεται ο καθηγητής στο σπίτι τους. Βέβαια, υπάρχουν και οι κατ’ οίκον διδάσκαλοι, οι οποίοι με νόμιμες διαδικασίες παρέχουν τις υπηρεσίες τους, με αποδείξεις, με ό,τι συνεπάγεται, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των ιδιαιτέρων γίνονται “μαύρα”, τα οποία δεν ελέγχονται, οπότε δεν μπορούμε να έχουμε ξεκάθαρη εικόνα», τονίζει η Πρόεδρος του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας – PALSO, Βαρβάρα Καρακίτσου. 

Η ίδια βέβαια, εξηγεί πως η εκμάθηση ξένων γλωσσών εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέλημα στον οικογενειακό προγραμματισμό. «Στην πρώτη δημοτικού, η παρακολούθηση είναι προαιρετική, επομένως μπορεί κάποιο παιδί να γραφτεί στο νηπιακό τμήμα. Οι περισσότεροι μαθητές ωστόσο, ξεκινούν από την υποχρεωτική εκπαίδευση, στην πρώτη τάξη, στην ηλικία των επτά με οχτώ χρονών, κατά μέσο όρο. Εννοείται, πως οι γονείς δυσκολεύονται να πληρώσουν για όλες τις δραστηριότητες, όμως δεν νομίζω, ότι η ξένη γλώσσα είναι κάτι το οποίο αφήνουν απ’έξω. Ό,τι οικονομικό ζόρι και να έχουν, αμέσως μετά το σχολείο, η βασική εκπαίδευση του παιδιού είναι η ξένη γλώσσα», καταλήγει η κ.Καρακίτσου. 

Το βεβαρημένο πρόγραμμα των παιδιών 

Μετά το διδακτικό επτάωρο, η ημέρα των περισσότερων μαθητών συνεχίζεται αδιάκοπα, με πλήθος ασχολιών να γεμίζουν τα «κενά» στα απογεύματα. Ιδίως στις μικρότερες ηλικίες, όταν οι ανήλικοι εμπίπτουν στο ηλικιακό όριο όπου δύνανται να λάβουν μέρος σε δραστηριότητες, το πρόγραμμα, μερικές φορές, υπερφορτώνεται, προκειμένου να «πειραματιστούν», να βρουν τις κλίσεις και τα χόμπι τους. 

Την ίδια ώρα, βρεφικά και προσχολικά προγράμματα κερδίζουν ιδιαίτερη δημοφιλία. Σύμφωνα με ανθρώπους του χώρου, η ζήτηση για δραστηριότητες στις μικρότερες ηλικίες παραμένει έντονη, με τους γονείς να αναζητούν επιλογές που προσφέρουν δημιουργική απασχόληση, καλλιεργούν δεξιότητες και ενισχύουν την κοινωνικοποίηση των παιδιών τους. 

Ικανοποιημένοι εμφανίζονται ιδιοκτήτες Μουσικών Σχολών και Ωδείων, αναφέροντας αύξηση στις εγγραφές μαθητών της Α’ Δημοτικού, ενώ ενδιαφέρον εκφράζουν και οικογένειες με νήπια. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις αθλητικές ακαδημίες, όπου οι γονείς στρέφονται για να εγγράψουν τα παιδιά τους. Μεγάλη απήχηση φαίνεται να αποκτά τα τελευταία χρόνια και η Ρομποτική, με ολοένα και περισσότερους ανηλίκους να την εντάσσουν στα προσωπικά τους ενδιαφέροντα. 

ΚΔΑΠ: Χωρίς voucher, πολλές οικογένειες αδυνατούν να καλύψουν το κόστος 

Όσον αφορά τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ), το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις μειωμένες εγγραφές δημιουργείται λόγω των voucher. Πιο συγκεκριμένα, όπως διευκρινίζει ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιδιωτικών ΚΔΑΠ (ΠΑ.Σ.Ι.Κ.), Ηλίας Τοπτσής, «τα παιδιά που ξεπερνούν τα 12 έτη και φεύγουν στην ουσία από το ηλικιακό εύρος το οποίο μπορούν να φιλοξενηθούν στις δομές μας είναι πολύ περισσότερα από αυτά που έρχονται και βρίσκονται στην ηλικία των πέντε με έξι χρονών. Υπάρχει μείωση εγγραφών και αυτό αποτυπώθηκε και στις αιτήσεις που έγιναν για τα voucher. 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε εδώ και τουλάχιστον μία εφταετία είναι το γεγονός ότι πάρα πολλοί γονείς, παρότι πληρούν όλα τα κριτήρια που ορίζει το πρόγραμμα, δεν λαμβάνουν voucher, καθώς εξαντλείται ο προϋπολογισμός. Για παράδειγμα, φέτος έχουν μείνει περισσότερα από 40.000 παιδιά χωρίς voucher και με οικογένειες με πολύ χαμηλά εισοδήματα, λόγω της εξάντλησης του προϋπολογισμού. Άρα, υπάρχει, τουλάχιστον για τις δικές μας δομές, ένα πλήγμα, καθώς οι γονείς αδυνατούν να φέρουν τα παιδιά δωρεάν στις δομές μας, χωρίς κάποια επιβάρυνση οικονομική. Υπάρχουν πάρα πολλές περιπτώσεις πανελλαδικά, παντού, ακούμε τα ίδια παράπονα, την ίδια εικόνα. Έχουν μειωθεί τα παιδιά και από ιδιωτικές εγγραφές και μέσω voucher». 

Μάλιστα, ο κ.Τοπτσής δεν εμφανίζεται αισιόδοξος για πιθανή αύξηση συμμετοχών κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, καθώς «οι γονείς το αργότερο μέχρι αρχές Οκτωβρίου, έχουν κανονίσει όλες τις δραστηριότητες που θα κάνει το παιδί τους. Οπότε, θεωρούμε ότι όποιος προγραμματισμός ολοκληρώνεται μέχρι τότε και επομένως δεν περιμένουμε κάποια ιδιαίτερη αλλαγή κατά τη διάρκεια της χρονιάς». 

Τέλος, μια σημαντική παράμετρος που τα παιδιά μένουν εκτός είναι ο δεκάδες επιλογές που έχουν για το απόγευμα. «Ο χρόνος παίζει σημαντικό ρόλο, όπως και το οικονομικό κομμάτι. Το παιδί μου μπορεί παραδείγματος χάριν, να θέλει να πάει και ποδόσφαιρο και μπάσκετ, αλλά εγώ να αδυνατώ να τα καλύψουν οικονομικά όλα αυτά. 

Το θέμα είναι πως μέσα στις δομές του ΚΔΑΠ, που έχουμε καθημερινά πολλές και διάφορες δραστηριότητες και εργαστήρια, μπορεί ένα παιδί στον ίδιο χώρο και μέσα στην ίδια μέρα να κάνει διαφορετικά εργαστήρια. Προφανώς, δεν θα μπορέσει να τα κάνει στο επίπεδο που θα το έκανε σε μια σχολή ζωγραφικής. Αλλά, σίγουρα, μπορεί ο γονιός, αλλά και εμείς ως εκπαιδευτική, να δούμε την κλίση του παιδιού και κατά πόσο έχει όντως, κάποιο ταλέντο σε μία δραστηριότητα», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΠΑ.Σ.Ι.Κ.

Μαρίνα Τομπάζη.

Πηγή: parallaximag

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου