Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2026

Οικογένεια: Καθορίζει αν ένα παιδί θα γίνει αυστηρός ενήλικας;

Νέα έρευνα σε περισσότερες από 1.400 γερμανικές οικογένειες δείχνει ότι η οικογενειακή ανατροφή συνδέεται περισσότερο με την αυσηροτητα, ενώ η ανάγκη για κοινωνική κυριαρχία φαίνεται να επηρεάζεται κυρίως από τις προσωπικές εμπειρίες.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται μεγαλύτερη ανάγκη να ακολουθούν τους κοινωνικούς κανόνες και να υπακούν στην εξουσία, ενώ άλλοι πιστεύουν περισσότερο στην ιεραρχία και στην υπεροχή μιας ομάδας απέναντι σε άλλες; Νέα μελέτη δείχνει ότι, παρότι και οι δύο αυτές τάσεις επηρεάζονται από τα γονίδια, δεν διαμορφώνονται με τον ίδιο τρόπο από το περιβάλλον.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Behavior Genetics και εξέτασε στοιχεία από 1.440 γερμανικές οικογένειες, στις οποίες συμμετείχαν δίδυμα, γονείς και αδέλφια, συνολικά περισσότερα από 5.000 άτομα.

Αυστηρότητα και κοινωνικές ιεραρχίες

Οι ερευνητές εξέτασαν δύο χαρακτηριστικά. Η πρώτη είναι η τάση προς την αυστηρότητα και την προσήλωση στους κανόνες, που συνδέεται με την ανάγκη για τάξη, ασφάλεια και σαφή όρια. Το δεύτερο είναι ο προσανατολισμός προς την κοινωνική κυριαρχία, δηλαδή η προτίμηση για κοινωνικές ιεραρχίες και η αντίληψη ότι ορισμένες ομάδες είναι ανώτερες από άλλες. Και τα δύο χαρακτηριστικά έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με προκαταλήψεις και μεγαλύτερη ανοχή στις διακρίσεις.

Η οικογένεια έχει μεγαλύτερη σημασία για την αυστηρότητα

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αυστηρότητα συνδέεται έντονα με το οικογενειακό περιβάλλον. Οι γονείς που δίνουν μεγαλύτερη αξία στη συμμόρφωση και στις παραδοσιακές αντιλήψεις είναι πιθανότερο να επιλέξουν συντρόφους με παρόμοιες απόψεις. Έτσι, τα παιδιά μπορεί να κληρονομήσουν ορισμένες γενετικές προδιαθέσεις, ενώ ταυτόχρονα μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που ενισχύει τις ίδιες αξίες.

Αυτό αποτελεί παράδειγμα της λεγόμενης παθητικής συσχέτισης γονιδίων και περιβάλλοντος. Δηλαδή, οι γονείς μεταδίδουν στα παιδιά τόσο γονίδια όσο και ένα συγκεκριμένο οικογενειακό περιβάλλον.

Η αντίληψη για τις κοινωνικές ομάδες δεν εξαρτάται μόνο από την οικογένεια

Για την προτίμηση προς την κοινωνική κυριαρχία, η εικόνα ήταν διαφορετική. Η οικογενειακή επίδραση ήταν πολύ μικρότερη και οι προσωπικές εμπειρίες που αποκτά κάθε άνθρωπος έξω από το οικογενειακό περιβάλλον φαίνεται να παίζουν σημαντικότερο ρόλο.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτό μπορεί να εξηγείται από τη φύση του χαρακτηριστικού. Η κοινωνική κυριαρχία συνδέετει περισσότερο με τον ανταγωνισμό μεταξύ ομάδων στην ευρύτερη κοινωνία και λιγότερο τις καθημερινές σχέσεις μέσα στην οικογένεια.

Τι συμβαίνει καθώς μεγαλώνουμε;

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τρεις ηλικιακές ομάδες, με μέση ηλικία 15, 21 και 27 ετών. Περίμεναν ότι η επιρροή της οικογένειας θα μειωνόταν καθώς οι νέοι αποκτούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Ωστόσο, τα δεδομένα έδειξαν ότι η συνολική γενετική επίδραση παρέμεινε σχετικά σταθερή, ενώ το περιβάλλον που μοιράζονταν τα δίδυμα φάνηκε να αποκτά μεγαλύτερη σημασία στην ενήλικη ζωή.

Οι ερευνητές επισημαίνουν πάντως ότι η μελέτη δεν παρακολούθησε τους ίδιους ανθρώπους σε βάθος χρόνου και επομένως δεν μπορεί να αποδείξει πώς αλλάζουν αυτές οι επιρροές σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Τα ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν ότι η αυστηρή στάση και η ανάγκη για κυριαρχία δεν έχουν μόνο μία πηγή, αλλά γονίδια, οικογένεια και προσωπικές εμπειρίες φαίνεται να συνδυάζονται με διαφορετικό τρόπο, ώστε να διαμορφωθούν.

Μαρια Τζωρτζακη

Πηγή: imommy

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου