Τι κάνει μια πόλη πραγματικά ευχάριστη για να ζεις; Όχι απαραίτητα οι εντυπωσιακοί ουρανοξύστες ή τα διάσημα αξιοθέατα, αλλά το αν μπορείς να πας στη δουλειά χωρίς αυτοκίνητο, να κάνεις τα ψώνια σου με τα πόδια, να χρησιμοποιήσεις έναν σταθμό με αναπηρικό αμαξίδιο ή να κινηθείς με ένα καρότσι με ασφάλεια. Η Ιαπωνία φαίνεται να έχει βρει την απάντηση σε αυτές τις μικρές, καθημερινές δυσκολίες.
Στον Παγκόσμιο Δείκτη Βιωσιμότητας Πόλεων 2026 του Economist Intelligence Unit, η Οσάκα κατέλαβε την έβδομη θέση και το Τόκιο τη δέκατη, καθιστώντας την Ιαπωνία τη μοναδική ασιατική χώρα με δύο πόλεις στην πρώτη δεκάδα. Όπως επισημαίνει το BBC, πίσω από αυτή την επιτυχία δεν βρίσκονται μόνο οι καλές επιδόσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και τις υποδομές, αλλά κυρίως ένας τρόπος σχεδιασμού που βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο.
1. Η πόλη σχεδιάζεται γύρω από την καθημερινότητα
Στις ιαπωνικές πόλεις, μεγάλο μέρος της ζωής εκτυλίσσεται στις σοτενγκάι, τις στεγασμένες εμπορικές οδούς με μικρά, ανεξάρτητα καταστήματα. Μανάβικα, καφέ, φαρμακεία, μικρά εστιατόρια και καταστήματα βρίσκονται συχνά σε απόσταση λίγων λεπτών με τα πόδια.
Ο Αμερικανός Πάτρικ Λάιντον, που ζει στην Οσάκα, περιγράφει στο BBC πώς η οικογένειά του εγκατέλειψε το αυτοκίνητο και άρχισε να χρησιμοποιεί ποδήλατα. Τα καθημερινά ψώνια, λέει, έπαψαν να είναι αγγαρεία και έγιναν μια κοινωνική εμπειρία που σε συνδέει με τη γειτονιά.
Οι δρόμοι, παράλληλα, είναι σχεδιασμένοι σε ανθρώπινη κλίμακα. Πεζοί, ποδήλατα και μικρά οχήματα συνυπάρχουν χωρίς να καταλαμβάνει το αυτοκίνητο όλο τον χώρο.
2. Οι μετακινήσεις είναι για όλους
Η αξιοπιστία, η καθαριότητα και η ασφάλεια των ιαπωνικών μέσων μεταφοράς είναι γνωστές σε όλο τον κόσμο. Για την Κέικο Ότα, η οποία ζει στο Τόκιο χωρίς δίπλωμα οδήγησης, το δίκτυο τρένων και λεωφορείων της προσφέρει πλήρη ελευθερία μετακίνησης.
Η προσβασιμότητα αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο. Ο Τζος Γκρίσντεϊλ, χρήστης ηλεκτρικού αναπηρικού αμαξιδίου, εξηγεί στο BBC ότι ράμπες και ανελκυστήρες που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία είναι εξίσου χρήσιμοι σε γονείς με καρότσια ή ταξιδιώτες με βαριές αποσκευές.
Μετά τη νομοθεσία του 2006 για τις «πόλεις χωρίς εμπόδια», η Ιαπωνία προχώρησε σε εκτεταμένες παρεμβάσεις. Μέχρι το 2020, περισσότερο από το 90% των σταθμών με μεγάλη επιβατική κίνηση είχαν καταργήσει την ανάγκη χρήσης σκάλας.
3. Η παράδοση δεν θυσιάζεται για το καινούργιο
Η Ιαπωνία μπορεί να διαθέτει μερικές από τις πιο προηγμένες υποδομές στον κόσμο, όμως δεν αντικαθιστά κάτι απλώς και μόνο επειδή υπάρχει μια νεότερη τεχνολογία.
Ο Λάιντον θυμάται χαρακτηριστικά ότι, όταν δήλωσε τη νέα του κατοικία στην Οσάκα, ένας υπάλληλος χρησιμοποίησε έναν τεράστιο χάρτη και απλώς έσβησε το προηγούμενο όνομα για να γράψει το δικό του.
Η ίδια λογική φαίνεται και στο αστικό τοπίο. Παλιά δέντρα, ιερά και μικρά καταστήματα παραμένουν ενταγμένα στις σύγχρονες γειτονιές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα καμφορόδεντρο περίπου 700 ετών, που μεγαλώνει μέσα από τη στέγη του σταθμού Καγιασίμα, κοντά στην Οσάκα.
4. Ο σεβασμός είναι μέρος της υποδομής
Όμως, σύμφωνα με το BBC, η καλή λειτουργία μιας πόλης δεν εξαρτάται μόνο από τους δρόμους, τα τρένα και τους ανελκυστήρες. Εξαρτάται και από τη συμπεριφορά των ανθρώπων.
Στο Τόκιο, όπως περιγράφει ο Μασάτο Κομιναμί, οι κάτοικοι έχουν μάθει να σκέφτονται πώς οι πράξεις τους επηρεάζουν τους γύρω τους. Οι επιβάτες περιμένουν στις ουρές, τηρούν τους χώρους αναμονής, κρατούν χαμηλούς τόνους στα τρένα και παραχωρούν τις θέσεις προτεραιότητας χωρίς να χρειάζεται να τους το ζητήσει κάποιος.
Ακόμη και μικρές συνήθειες, όπως η ανακύκλωση, η αποφυγή των σκουπιδιών στους δρόμους και το «ιταδακιμάσου» πριν από το φαγητό, υπενθυμίζουν στους κατοίκους ότι αποτελούν μέρος μιας μεγαλύτερης κοινότητας.
Ίσως τελικά η επιτυχία της Ιαπωνίας να κρύβεται ακριβώς σε αυτά που συνήθως θεωρούμε ασήμαντα. Στην πόλη που δεν σε αναγκάζει να προσαρμόσεις ολόκληρη τη ζωή σου γύρω από το αυτοκίνητο, στον σταθμό που μπορεί να χρησιμοποιήσει και ένας άνθρωπος με αναπηρία, στο μικρό κατάστημα της γειτονιάς και στην ουρά που όλοι σέβονται. Η πραγματικά βιώσιμη πόλη, φαίνεται, δεν χρειάζεται να εντυπωσιάζει· χρειάζεται απλώς να κάνει την καθημερινότητα να κυλά λίγο πιο εύκολα.
Πηγή: protagon.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου