Τουλάχιστον 30 παιδιά, τα περισσότερα βρετανικής καταγωγής, ενδέχεται να έχουν γεννηθεί έπειτα από θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, στις οποίες δεν χρησιμοποιήθηκε ο δότης σπέρματος ή ωαρίων που είχαν επιλέξει οι οικογένειές τους.
Νέα έρευνα του BBC διευρύνει σημαντικά την έκταση της υπόθεσης. Τον Μάρτιο το βρετανικό δίκτυο είχε αποκαλύψει επτά περιπτώσεις, όμως έκτοτε επικοινώνησαν μαζί του περισσότερες οικογένειες με παρόμοιες καταγγελίες.
Οι γονείς λένε ότι είχαν επιλέξει ανώνυμους δότες με βάση πληροφορίες για το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την προσωπικότητα, την εκπαίδευση και τα ενδιαφέροντά τους. Μετά τη γέννηση των παιδιών, ωστόσο, άρχισαν να υποψιάζονται ότι χρησιμοποιήθηκε γενετικό υλικό από άλλους ανθρώπους.
Έντεκα από τα 30 παιδιά έχουν πλέον κάνει εμπορικά τεστ DNA. Τα αποτελέσματα έδειξαν καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές χώρες, γεγονός που, σύμφωνα με το BBC, ενισχύει τις υποψίες ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που είχαν επιλέξει οι γονείς.
Οι περισσότερες από τις οικογένειες που προχώρησαν σε τεστ DNA είχαν κάνει εξωσωματική στην κλινική Dogus μεταξύ 2012 και 2024.
Συνολικά, οι 15 από τις 30 περιπτώσεις που έχει εντοπίσει το BBC συνδέονται με την Dogus IVF Centre, στο κατεχόμενο τμήμα της Λευκωσίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η απάντηση της Cryos International, της μεγαλύτερης τράπεζας σπέρματος στον κόσμο. Η εταιρεία δήλωσε ότι «δεν έχει κανένα αρχείο που να δείχνει ότι παρέδωσε ποτέ σπέρμα στην Dogus», παρότι η κλινική διαφήμιζε επί χρόνια τη συνεργασία της με τη δανέζικη τράπεζα.
Η Cryos είχε μάλιστα βάλει την Dogus σε «μαύρη λίστα» από το 2016, όταν προέκυψαν υποψίες ότι η κλινική είχε πει σε ασθενή πως θα χρησιμοποιούσε σπέρμα της εταιρείας χωρίς να έχει κάνει την αντίστοιχη παραγγελία.
Η περίπτωση της Ρέιτσελ και του 13χρονου γιου της
Μία από τις γυναίκες που μίλησαν στο BBC είναι η Ρέιτσελ, η οποία ταξίδεψε στα κατεχόμενα το 2012 για εξωσωματική γονιμοποίηση στην Dogus.
Ήταν τότε 39 ετών και χρειαζόταν δότη σπέρματος. Μέσω της ιστοσελίδας της Cryos επέλεξε έναν ανώνυμο Δανό δότη, ο οποίος είχε δηλώσει ότι θα δεχόταν να αποκαλυφθεί η ταυτότητά του όταν τα παιδιά που θα γεννιούνταν από το γενετικό του υλικό έφθαναν τα 18.
Για τη Ρέιτσελ αυτό ήταν σημαντικό, καθώς ήθελε το παιδί της να έχει στο μέλλον τη δυνατότητα να αναζητήσει τον βιολογικό του πατέρα.
Το πακέτο θεραπείας κόστισε περίπου 4.000 ευρώ και, σύμφωνα με όσα της είχαν πει, περιλάμβανε σπέρμα από την Cryos.
Οι αμφιβολίες της άρχισαν όταν το προσωπικό της κλινικής δεν της έστειλε, παρά τα επανειλημμένα αιτήματά της, ιατρικό έγγραφο που να επιβεβαιώνει ότι είχε χρησιμοποιηθεί ο συγκεκριμένος δότης.
Μετά τη γέννηση του Τζόνα, η εμφάνισή του ενίσχυσε τις υποψίες της, καθώς διέφερε αισθητά τόσο από τη δική της όσο και από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονταν στο προφίλ του Δανού δότη.
Δεκατρία χρόνια αργότερα, μητέρα και γιος έκαναν τεστ DNA. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι η Ρέιτσελ είναι η βιολογική μητέρα του Τζόνα, αλλά έδειξαν ότι ο άνδρας που είχε επιλέξει μέσω της Cryos δεν ήταν ο δότης σπέρματος.
Ο Τζόνα μεγάλωσε πιστεύοντας ότι είχε κατά το ήμισυ δανέζικη καταγωγή. Τα τεστ έδειξαν αντίθετα γενετική καταγωγή από την Τουρκία και τη νότια Ευρώπη.
Για τη Ρέιτσελ, η αποκάλυψη δεν αλλάζει τίποτα στη σχέση με τον γιο της. Αυτό που την εξοργίζει είναι ότι εκείνος μπορεί να έχει στερηθεί τη δυνατότητα να μάθει ποιος είναι ο πραγματικός του δότης, αλλά και αν υπάρχουν άλλα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το ίδιο γενετικό υλικό.
«Αμέλεια ή εξαπάτηση»
Ειδικοί στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στους οποίους το BBC παρουσίασε τα ευρήματά του δήλωσαν ότι η χρήση λάθος δότη σε μια εξωσωματική είναι εξαιρετικά σπάνια.
Το γεγονός ότι ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί 30 παιδιά, όπως επισήμαναν, δημιουργεί υποψίες είτε για σοβαρή αμέλεια είτε για σκόπιμη εξαπάτηση.
Η British Fertility Society εκτίμησε ότι τα στοιχεία παραπέμπουν σε «συστημικό πρόβλημα» που δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς σε έναν γιατρό ή μία κλινική.
Στις 15 περιπτώσεις που συνδέονται με την Dogus εμφανίζονται επανειλημμένα τρία πρόσωπα: ο ιδιοκτήτης της κλινικής Σεβκέτ Αλπτουρκ, η γιατρός Φιρντέβς Ουγούζ Τιπ και η συντονίστρια ασθενών Τζούλι Χόντσον.
Ο Αλπτουρκ, ο οποίος σύμφωνα με τις τοπικές αρχές είχε την ευθύνη να εγκρίνει τις διαδικασίες της κλινικής, είχε εμπλακεί στη θεραπεία έξι οικογενειών που σήμερα υποψιάζονται ότι χρησιμοποιήθηκε διαφορετικός δότης από εκείνον που είχαν επιλέξει. Δεν απάντησε στα αιτήματα σχολιασμού του BBC.
Άλλες εννέα περιπτώσεις στην Dogus συνδέονται με τη Φιρντέβς. Η ίδια αρνείται ότι παραπλάνησε ασθενείς και υποστηρίζει ότι ο Αλπτουρκ ήταν εκείνος που είχε την τελική ευθύνη για τις διαδικασίες.
Μετά την αποχώρησή της από την Dogus το 2015, η Φιρντέβς συνδέεται με ακόμη εννέα παρόμοιες περιπτώσεις σε δύο άλλες κλινικές. Οι περισσότερες αφορούν τη Miracle IVF, την οποία διευθύνει σήμερα. Η ίδια υποστηρίζει ότι η κλινική της τηρεί τη νομοθεσία και ότι οι ασθενείς υπογράφουν έντυπα συναίνεσης για τον τρόπο επιλογής των δοτών.
Σημαντικό ρόλο στις καταγγελίες έχει και η Τζούλι Χόντσον, η οποία ήταν η βασική επαφή πολλών Βρετανών ασθενών της Dogus.
Σε emails που έχει στη διάθεσή του το BBC, η Χόντσον έλεγε επανειλημμένα σε ασθενείς ότι η Φιρντέβς θα αναλάμβανε να παραγγείλει το σπέρμα από την Cryos. Η Φιρντέβς, όμως, υποστηρίζει ότι η προμήθεια σπέρματος δεν ήταν μέρος της δουλειάς της και ότι δεν γνώριζε πως οι ασθενείς λάμβαναν τέτοιες διαβεβαιώσεις.
Η Χόντσον δεν απάντησε στις ερωτήσεις του BBC για το αν οι παραγγελίες προς την Cryos έγιναν ποτέ ή αν τα σχετικά αιτήματα των ασθενών μεταφέρθηκαν στην κλινική.
Έρευνα των αρχών και νέα προειδοποίηση από τη Βρετανία
Μετά τις πρώτες αποκαλύψεις του BBC, το υπουργείο Υγείας στα κατεχόμενα ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε επίσημη έρευνα. Έκτοτε, όμως, δεν έχει απαντήσει στα επανειλημμένα αιτήματα του BBC για περισσότερες πληροφορίες.
Η Φιρντέβς υποστηρίζει ότι η έρευνα δεν διαπίστωσε παραβίαση της νομοθεσίας από την ίδια, όμως το BBC αναφέρει ότι δεν έχει μπορέσει να επιβεβαιώσει αυτόν τον ισχυρισμό.
Η Cryos έχει πλέον αναστείλει και τη συνεργασία της με τη Φιρντέβς και τη Miracle IVF μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα.
Τις τελευταίες ημέρες, το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών επικαιροποίησε επίσης τις ταξιδιωτικές οδηγίες του, προειδοποιώντας ότι οι θεραπείες γονιμότητας στα κατεχόμενα «ενέχουν κινδύνους» λόγω της ελλιπούς ρύθμισης του κλάδου και καλώντας όσους εξετάζουν μια τέτοια θεραπεία να κάνουν προηγουμένως ενδελεχή έρευνα.
Το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, όπου δεν εφαρμόζεται η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το οποίο αναγνωρίζεται ως κράτος μόνο από την Τουρκία, έχει εξελιχθεί σε δημοφιλή προορισμό για Βρετανούς που αναζητούν θεραπείες γονιμότητας στο εξωτερικό, με τις κλινικές να προβάλλουν χαμηλότερες τιμές, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μεγάλη επιλογή δοτών.
Η έρευνα του BBC βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ αρκετές από τις οικογένειες που μίλησαν στο δίκτυο εξακολουθούν να προσπαθούν, μέσω τεστ DNA και άλλων στοιχείων, να εξακριβώσουν την προέλευση του γενετικού υλικού που χρησιμοποιήθηκε στις θεραπείες τους.
Με πληροφορίες από BBC
Πηγή: lifo.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου