Είναι ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι που φροντίζουν ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να σώζουν και να εντοπίζουν ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο. Αλλά και να συμμετέχουν σε ομάδες για την ασφάλεια της χώρας.
«Η εικόνα ενός σκύλου-οδηγού που καθοδηγεί με ασφάλεια έναν τυφλό συνάνθρωπό μας στους πολυσύχναστους δρόμους της πόλης είναι πλέον οικεία. Ωστόσο, η επιστήμη της συμπεριφοράς των ζώων και η σύγχρονη κτηνιατρική έχουν επεκτείνει το πεδίο δράσης των σκύλων εργασίας (service dogs). Η επέκταση αυτή, φτάνει σε επίπεδα που μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες θα φάνταζαν ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας», υπογραμμίζει ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας.
Σήμερα, συνεχίζει ο κτηνίατρος, οι σκύλοι ιατρικής υποστήριξης αποτελούν αναγνωρισμένα «ιατρικά εργαλεία» σε διεθνές επίπεδο. Καθώς είναι ικανοί να ανιχνεύουν βιοχημικές αλλαγές στον ανθρώπινο οργανισμό πριν καν τις καταγράψουν τα σύγχρονα μηχανήματα. Αλλά και να παρεμβαίνουν σωτήρια σε περιπτώσεις χρόνιων παθήσεων.
Επίσης, οι τετράποδοι σύντροφοί μας αποτελούν πλέον οργανικό κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας, της παιδικής ανάπτυξης, αλλά και της εθνικής ασφάλειας.
Οι σκύλοι στη ζωή ενός παιδιού
Είναι αμέτρητες οι μελέτες που καταδεικνύουν το πόσο καλό κάνουν οι σκύλοι στην ψυχική υγεία και στη γνωστική ανάπτυξη ενός παιδιού.
Η παρουσία ενός σκύλου κατά την παιδική ηλικία, όπως λέει ο κύριος Αστήθας, δεν προσφέρει μόνο χαρά. Αλλά λειτουργεί ως «καταλύτης» για τη συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη του παιδιού.
Συγκεκριμένα επιδρά καθοριστικά στα εξής:
● Συναισθηματική νοημοσύνη και ενσυναίσθηση: Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με σκύλο αναπτύσσουν υψηλότερα επίπεδα ενσυναίσθησης και κοινωνικών δεξιοτήτων. Η ανάγκη φροντίδας ενός άλλου ζωντανού οργανισμού διδάσκει την υπευθυνότητα.
● Μείωση του άγχους και σχολικός εκφοβισμός: Σύμφωνα με το American Humane, η αλληλεπίδραση με σκύλους μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη του άγχους) στα παιδιά.
Προγράμματα ανάγνωσης σε σκύλους (π.χ. READ program) έχουν αποδείξει ότι παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή χαμηλή αυτοπεποίθηση βελτιώνουν τις επιδόσεις τους, καθώς ο σκύλος προσφέρει μια «ζώνη μη κριτικής».
● Αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός): Οι σκύλοι θεραπείας (Therapy Dogs) για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, βοηθούν στη μείωση των κρίσεων αισθητηριακής υπερφόρτωσης και ενισχύουν την κοινωνική αλληλεπίδραση.
Στην ενήλικη ζωή, επισημαίνει ο κύριος Αστήθας, ο σκύλος αποτελεί ανάχωμα στις σύγχρονες ψυχικές παθήσεις, ενώ στην τρίτη ηλικία μετατρέπεται σε πραγματικό «φάρμακο».
Η επίδραση των σκύλων σε ανθρώπους που διανύουν την τρίτη ηλικία
Σε έναν άνθρωπο προχωρημένης ηλικίας οι σκύλοι είναι «διαμάντι» για τη ζωή τους.
Σύμφωνα με τον κύριο Αστήθα, η παρουσία σκύλου βοηθά αυτούς τους ανθρώπους, στις εξής καταστάσεις:
● Καταπολέμηση της μοναξιάς και της κατάθλιψης: Η κοινωνική απομόνωση είναι ο μεγαλύτερος εχθρός των ηλικιωμένων. Ο σκύλος προσφέρει κίνητρο για ζωή, καθημερινή ρουτίνα και συντροφικότητα.
● Νευροεκφυλιστικές παθήσεις (άνοια και alzheimer): Η επαφή με σκύλους θεραπείας σε οίκους ευγηρίας έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την ταραχή και την επιθετικότητα σε ασθενείς με άνοια. Και παράλληλα, διεγείρει τη μακροπρόθεσμη μνήμη μέσω της αφής.
● Καρδιαγγειακή υγεία: Μελέτη του American Heart Association (AHA) επιβεβαιώνει ότι οι ιδιοκτήτες σκύλων έχουν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση. Αλλά και μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων λόγω της αναγκαστικής καθημερινής σωματικής άσκησης (περπάτημα).
Η ένταξη των σκύλων στα νοσοκομεία: Animal-Assisted Interventions
Κατά το παρελθόν η παρουσία ζώων στα νοσοκομεία, αναφέρει ο κτηνίατρος, θεωρούνταν απαγορευτική για λόγους υγιεινής. Τα σύγχρονα ιατρικά πρωτόκολλα εντάσσουν τους σκύλους στη νοσοκομειακή περίθαλψη με εντυπωσιακά αποτελέσματα.
● Παιδιατρικές και ογκολογικές κλινικές: Οι σκύλοι θεραπείας επισκέπτονται νοσηλευόμενα παιδιά, μειώνοντας τον φόβο για τις ιατρικές πράξεις και τον πόνο. Η απελευθέρωση ενδορφινών και ωκυτοκίνης κατά το χάιδεμα λειτουργεί ως φυσικό αναλγητικό.
● Μονάδες εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) και αποκατάσταση: Σε πρωτοπόρα νοσοκομεία του εξωτερικού (και πλέον σε πιλοτικά προγράμματα στην Ελλάδα), ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι εισέρχονται σε μονάδες αποκατάστασης. Έτσι ώστε να παρακινήσουν ασθενείς, που έχουν υποστεί εγκεφαλικά επεισόδια ή βαριά ατυχήματα, να κινηθούν (π.χ. να τεντώσουν το χέρι για να βουρτσίσουν τον σκύλο).
«Μυρίζοντας» τον διαβήτη: Οι σκύλοι DADs (Diabetes Alert Dogs)
Μία από τις πιο εντυπωσιακές εξελίξεις, υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας, αφορά στους σκύλους ανίχνευσης διαβήτη.
Οι σκύλοι αυτοί, επιστρατεύονται κυρίως για ασθενείς με διαβήτη Τύπου 1, οι οποίοι συχνά υποφέρουν από «άγνοια υπογλυκαιμίας» (hypoglycemia unawareness). Μια κατάσταση όπου ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται τα προειδοποιητικά συμπτώματα της πτώσης του σακχάρου.
Τι λέει η επιστήμη
Οι σκύλοι, ενημερώνει ο κύριος Αστήθας, δεν βασίζονται στην όραση. Αλλά στην οξεία όσφρησή τους, η οποία διαθέτει έως και 300 εκατομμύρια οσφρητικούς υποδοχείς, έναντι μόλις 6 εκατομμυρίων του ανθρώπου.
Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα πέφτουν ή ανεβαίνουν απότομα, το ανθρώπινο σώμα παράγει συγκεκριμένες πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), όπως η ισοπρένη, οι οποίες εκλύονται μέσω της ανάσας και του ιδρώτα.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes Care από το Πανεπιστήμιο του Cambridge επιβεβαίωσε ότι η ισοπρένη αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της υπογλυκαιμίας. Και οι σκύλοι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι σε αυτή τη χημική αλλαγή.
Παράλληλα, έρευνα του Πανεπιστημίου του Bristol έδειξε ότι οι σωστά εκπαιδευμένοι σκύλοι ειδοποιούν με ακρίβεια τους ιδιοκτήτες τους στο 83% των περιπτώσεων υπογλυκαιμίας και στο 67% των περιπτώσεων υπεργλυκαιμίας. Έτσι αποτρέπουν σοβαρά επεισόδια και λιποθυμίες πριν καν προλάβει να αντιδράσει ο ψηφιακός αισθητήρας συνεχούς καταγραφής (CGM).
Η ιατρική ειδοποίηση και η ιατρική ανταπόκριση
Σύμφωνα με τον κύριο Αστήθα, η εξειδίκευση των σκύλων εργασίας χωρίζεται πλέον σε δύο βασικούς άξονες: στην ιατρική ειδοποίηση (Medical Alert) -πριν συμβεί το επεισόδιο- και στην ιατρική ανταπόκριση (Medical Response) -κατά τη διάρκεια του επεισοδίου.
1. Πρόβλεψη επιληπτικών κρίσεων (seizure response)
Αν και ο ακριβής μηχανισμός παραμένει αντικείμενο μελέτης, ορισμένοι σκύλοι έχουν την ικανότητα να προειδοποιούν για μια επικείμενη επιληπτική κρίση πριν αυτή εκδηλωθεί. Αυτό δίνει πολύτιμο χρόνο στον ασθενή να λάβει τη φαρμακευτική του αγωγή ή να μεταφερθεί σε ασφαλές περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, ο σκύλος είναι εκπαιδευμένος να τοποθετεί το σώμα του κάτω από το κεφάλι του ιδιοκτήτη για την αποφυγή κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων ή να ενεργοποιεί ειδικά μπουτόν έκτακτης ανάγκης.
2. Καρδιολογικές παθήσεις
Οι σκύλοι ειδοποιούν τον ιδιοκτήτη να καθίσει αμέσως, προλαμβάνοντας σοβαρούς τραυματισμούς από ξαφνικές λιποθυμίες (συγκοπή).
Ψυχιατρική υποστήριξη (Psychiatric Service Dogs – PSDs)
Διεθνώς, λέει ο κύριος Αστήθας, οι σκύλοι αυτοί προστατεύονται από τη νομοθεσία (όπως στις ΗΠΑ) ως σκύλοι εργασίας και όχι ως απλά ζώα συναισθηματικής συντροφιάς. Χρησιμοποιούνται ευρέως σε βετεράνους πολέμου με Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD), καθώς και σε άτομα με βαριές κλινικές μορφές κατάθλιψης ή κρίσεων πανικού.
Μέσω της μεθόδου Deep Pressure Therapy (DPT), ο σκύλος ξαπλώνει στρατηγικά πάνω στο στήθος ή στα πόδια του ασθενούς. Η ελεγχόμενη αυτή πίεση ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, μειώνοντας τους καρδιακούς παλμούς και τα επίπεδα της κορτιζόλης (ορμόνη του στρες), προλαβαίνοντας την κρίση στην αρχή της.
Διεθνή παραδείγματα και η ελληνική πραγματικότητα
«Στο εξωτερικό, οργανισμοί, όπως ο Assistance Dogs International (ADI), θέτουν αυστηρά κριτήρια για την εκπαίδευση αυτών των ζώων. Η εκπαίδευση διαρκεί από 18 έως 24 μήνες και κοστίζει αρκετές χιλιάδες ευρώ. Τα ποσοστά επιτυχούς αποφοίτησης των σκύλων αγγίζουν μόλις το 50% λόγω των εξαιρετικά υψηλών απαιτήσεων σε θέματα χαρακτήρα και συγκέντρωσης», πληροφορεί ο κτηνίατρος.
Πρόσφατα, συνεχίζει ο κύριος Αστήθας, η ιστορία της Glenda, ενός Golden Retriever στις ΗΠΑ, έγινε viral. Κάμερα κατέγραψε την επιμονή της να ξυπνήσει τον έφηβο ιδιοκτήτη της μέσα στη νύχτα, 10 λεπτά πριν ο αισθητήρας του δείξει ότι το σάκχαρό του είχε πέσει σε επίπεδα κώματος (κάτω από 50 mg/dL).
Στην Ελλάδα, αναφέρει ο κτηνίατρος, αν και ο νόμος (Ν. 4830/2021) αναγνωρίζει πλέον πλήρως τα δικαιώματα πρόσβασης όλων των σκύλων βοήθειας σε δημόσιους χώρους και μέσα μεταφοράς, η κουλτούρα και οι υποδομές βρίσκονται ακόμη σε μεταβατικό στάδιο.
Ενώ οι σχολές για σκύλους-οδηγούς τυφλών, όπως η σχολή «Λάρα» ή οι «Σκύλοι Οδηγοί Ελλάδος» έχουν εδραιωθεί, οι εξειδικευμένοι οργανισμοί για σκύλους ιατρικής ειδοποίησης ή αυτισμού κάνουν τώρα τα πρώτα τους οργανωμένα βήματα, βασιζόμενοι κυρίως σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες και δωρεές.
Το βέβαιο είναι, υποστηρίζει ο κύριος Αστήθας, ότι η επιστήμη συνεχίζει να επιβεβαιώνει αυτό που η ανθρωπότητα γνώριζε διαισθητικά: η σχέση μας με τον σκύλο δεν είναι απλώς συντροφική, αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, κυριολεκτικά σωτήρια.
Στρατιωτικοί σκύλοι και η ελληνική κτηνιατρική στις Ένοπλες Δυνάμεις
Οι στρατιωτικοί σκύλοι δεν είναι απλά «εργαλεία», επισημαίνει ο κύριος Αστήθας, αλλά ισότιμα μέλη των μονάδων τους. Η οσφρητική τους ικανότητα είναι έως και 100.000 φορές ισχυρότερη απ’ ότι του ανθρώπου. Έτσι τους επιτρέπει να εντοπίζουν εκρηκτικές ύλες, νάρκες και να συμμετέχουν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης σε εμπόλεμες ζώνες, σώζοντας χιλιάδες ζωές.
Ο όρος K9 ή K-9 είναι μια συντομογραφία της αγγλικής λέξης Canine.
Ο κύριος Αστήθας εξηγεί ότι λόγω της ακουστικής ομοιότητας της λέξης Canine με το γράμμα K και τον αριθμό 9 (K-Nine), ο όρος καθιερώθηκε διεθνώς για να περιγράψει τους σκύλους εργασίας που υπηρετούν σε Σώματα Ασφαλείας, στις Ένοπλες Δυνάμεις και σε ομάδες διάσωσης.
Ο όρος, συνεχίζει, άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στις ΗΠΑ, όταν ο αμερικανικός στρατός δημιούργησε το πρώτο επίσημο πρόγραμμα σκύλων εργασίας, το οποίο ονομάστηκε «War Dog Program» ή, πιο σύντομα, «K-9 Corps».
Πού χρησιμοποιούνται οι ομάδες K9;
Οι σκύλοι K9, τονίζει ο κύριος Αστήθας, δεν θεωρούνται απλά κατοικίδια, αλλά επίσημα μέλη των υπηρεσιών στις οποίες ανήκουν. Συνήθως σχηματίζουν ένα «κληρωτό ζεύγος» με έναν συγκεκριμένο άνθρωπο-χειριστή (handler) και εξειδικεύονται σε συγκεκριμένους τομείς:
1. Αστυνομία (Police K9): Καταδίωξη και ακινητοποίηση υπόπτων, περιπολίες, αποκατάσταση της τάξης και προστασία των αστυνομικών.
2. Δίωξη ναρκωτικών και λαθρεμπορίου: Ανίχνευση παράνομων ουσιών, εκρηκτικών, όπλων, ακόμη και κρυμμένων χρημάτων σε αεροδρόμια, λιμάνια και σύνορα.
3. Έρευνα και διάσωση (Search and Rescue – SAR): Εντοπισμός ζωντανών ανθρώπων σε ερείπια (μετά από σεισμούς ή καταρρεύσεις) ή χαμένων ατόμων σε δάση και ορεινές περιοχές.
Η ιστορία έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι εκεί όπου η ανθρώπινη τεχνολογία αδυνατεί να εντοπίσει ζωή, η όσφρηση ενός σκύλου διάσωσης κάνει το θαύμα της.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η 11η Σεπτεμβρίου στους Δίδυμους Πύργους, όπου περισσότεροι από 300 σκύλοι εργάστηκαν ηρωικά στα συντρίμμια. Εντόπισαν επιζώντες και προσέφεραν ανεκτίμητη ψυχολογική στήριξη στους διασώστες.
Αντίστοιχα, στους καταστροφικούς σεισμούς της Τουρκίας και της Συρίας το 2023, αλλά και σε πρόσφατες διεθνείς κρίσεις, ειδικά εκπαιδευμένες ομάδες Κ9, ανάμεσά τους και οι σκύλοι της ελληνικής ΕΜΑΚ, κατάφεραν να απεγκλωβίσουν ανθρώπους από τα ερείπια πολλές ημέρες μετά τη δόνηση, επιβεβαιώνοντας ότι η προσφορά τους στις μεγάλες ανθρωπιστικές κρίσεις είναι κυριολεκτικά αναντικατάστατη.
4. Στρατός (Military Working Dogs – MWD): Ανίχνευση ναρκών και αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs), φύλαξη στρατιωτικών εγκαταστάσεων και συμμετοχή σε ειδικές επιχειρήσεις.
Ο σεισμός στη Βενεζουέλα
Στον πρόσφατο σεισμό στη Βενεζουέλα, ο Tsunami και ο εκπαιδευτής του δούλευαν επί μέρες στα συντρίμμια κάτω από αντίξοες συνθήκες. Η πιο εμβληματική του στιγμή καταγράφηκε στην περιοχή San Bernardino του Καράκας.
Ο Tsunami άρχισε να «μαρκάρει» επίμονα ένα συγκεκριμένο σημείο στα χαλάσματα ενός ισοπεδωμένου οκταώροφου κτιρίου. Οι διασώστες ζήτησαν απόλυτη σιγή και άρχισαν να σκάβουν προσεκτικά με τα χέρια. Χάρη στην αλάνθαστη όσφρησή του, απεγκλωβίστηκε ζωντανός ένας 60χρονος άνδρας που βρισκόταν θαμμένος εκεί για περισσότερες από έξι ώρες.
Συνολικά, στην επιχείρηση της Βενεζουέλας, ο Tsunami βοήθησε στον εντοπισμό τουλάχιστον 13 επιζώντων στα χαλάσματα.
Έχοντας ήδη στο «βιογραφικό» του διεθνείς ανθρωπιστικές αποστολές (όπως στους φονικούς σεισμούς της Τουρκίας και της Συρίας το 2023), η επιχείρηση στη Βενεζουέλα ήταν η τελευταία του.
Λόγω ηλικίας και της τεράστιας σωματικής καταπόνησης που υπέστη, οι αρχές ανακοίνωσαν επίσημα την απόσυρσή του από την ενεργό δράση. Ο Tsunami πλέον ξεκουράζεται, έχοντας κερδίσει τον τίτλο του ήρωα.
Επίσης, στη Βενεζουέλα έφτασαν άμεσα διεθνείς αποστολές με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους (K9). Όπως η βρετανική αποστολή (UK ISAR) που συνέδραμε με 6 εξειδικευμένους σκύλους έρευνας, αλλά και ομάδες από την Κίνα και το Βιετνάμ, αποδεικνύοντας ότι σε τέτοιες παγκόσμιες κρίσεις, η όσφρηση αυτών των ζώων είναι το πιο αναντικατάστατο «εργαλείο» τεχνολογίας, που διαθέτει η ανθρωπότητα.
Οι ράτσες που επιλέγονται συνήθως
Δεν μπορούν όλοι οι σκύλοι, λέει ο κύριος Αστήθας, να γίνουν K9. Απαιτούνται συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Όπως υψηλή ευφυΐα, αντοχή, ισχυρό ένστικτο καταδίωξης/παιχνιδιού (drive) και σταθερός χαρακτήρας υπό συνθήκες ακραίου στρες. Οι πιο δημοφιλείς φυλές είναι:
1. Βελγικός Ποιμενικός (Malinois): Ίσως ο πιο δημοφιλής μάχιμος σκύλος σήμερα λόγω της απίστευτης ταχύτητας, της ευφυΐας και του εργασιακού του πάθους.
2. Γερμανικός Ποιμενικός: Η κλασική, ευέλικτη φυλή για αστυνομική εργασία και προστασία.
3. Λαμπραντόρ / Γκόλντεν Ριτρίβερ: Επιλέγονται κυρίως για την ισχυρή τους όσφρηση σε ρόλους ανίχνευσης (ναρκωτικά, εκρηκτικά) και διάσωσης, καθώς έχουν πιο ήπιο χαρακτήρα και δεν προκαλούν φόβο στο κοινό.
4. Bloodhound: Χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την ιχνηλάτηση (καταδίωξη οσμής) ανθρώπων που έχουν χαθεί, καθώς διαθέτουν την ισχυρότερη όσφρηση στον κόσμο των σκύλων.
Η κτηνιατρική σκοπιά και ευθύνη πίσω από τους σκύλους- θεραπευτές και τους σκύλους εργασίας
«Η διαχείριση των σκύλων βοηθών και των σκύλων νοσοκομειακής υποστήριξης φέρει ένα ασήκωτο κτηνιατρικό και ηθικό βάρος», υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας.
Αυτά τα ζώα, επισημαίνει, δεν αποτελούν απλώς «ιατρικά εργαλεία» ή κατοικίδια. Είναι πολύτιμοι κοινωνικοί εταίροι στους οποίους έχει επενδυθεί τεράστιο συναισθηματικό, εκπαιδευτικό και υλικό κεφάλαιο.
Η παρουσία τους σε ογκολογικές κλινικές ή οι μονάδες αυτισμού, απαιτεί να βρίσκονται σε άριστη σωματική και ψυχική κατάσταση.
Ως κτηνίατροι, η ευθύνη μας ξεπερνά τη συμβατική θεραπεία. Οφείλουμε να παρέχουμε μια εξειδικευμένη, ολιστική κτηνιατρική φροντίδα υψηλότατου επιπέδου, εφαρμόζοντας αυστηρά πρωτόκολλα προληπτικής ιατρικής, βιοασφάλειας και διαχείρισης του εργασιακού τους στρες (burnout).
Προστατεύοντας την υγεία αυτών των σκύλων, προστατεύουμε άμεσα την ασφάλεια και την ψυχική ισορροπία των ευάλωτων ασθενών που βασίζονται πάνω τους, διασφαλίζοντας ότι η προσφορά τους θα παραμείνει απερίσπαστη και ασφαλής για όλους.
Ως κτηνίατροι, οφείλουμε να βλέπουμε τους σκύλους εργασίας όχι μόνο ως ήρωες, αλλά ως κορυφαίους εργασιακούς αθλητές, με ιδιαίτερες φυσιολογικές και παθολογικές απαιτήσεις.
Η διατήρηση της υγείας τους αποτελεί καθαρά δική μας ευθύνη, βασισμένη σε τρεις πυλώνες:
1. Οσφρητική κόπωση και ξηρότητα βλεννογόνου
Κατά τη διάρκεια έντονης αναζήτησης, ο ρυθμός αναπνοής του σκύλου αυξάνεται από τις 15-30 αναπνοές/λεπτό στις 150-300 αναπνοές/λεπτό. Αυτό προκαλεί ταχεία εξάτμιση της υγρασίας του ρινικού βλεννογόνου. Αν ο βλεννογόνος στεγνώσει, οι οσφρητικοί υποδοχείς αδυνατούν να δεσμεύσουν τα πτητικά μόρια (VOCs). Η κτηνιατρική διαχείριση επιβάλλει αυστηρά πρωτόκολλα ενυδάτωσης και συχνά διαλείμματα ανά 20-30 λεπτά εργασίας.
2. Το Σύνδρομο Εξάντλησης και η θερμοπληξία
Οι σκύλοι διασώστες επιχειρούν συχνά σε περιβάλλοντα με υψηλό θερμικό φορτίο (π.χ. πυρκαγιές, σεισμούς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες). Λόγω του υψηλού εργασιακού τους drive, πολλοί σκύλοι (ιδιαίτερα τα Malinois και οι Γερμανικοί Ποιμενικοί) θα συνεχίσουν να εργάζονται αγνοώντας τα δικά τους σωματικά σήματα κινδύνου, τα οποία οδηγούν σε θερμοπληξία. Ο κτηνίατρος πεδίου πρέπει να παρακολουθεί στενά τη θερμοκρασία και να παρεμβαίνει άμεσα.
3. Μυοσκελετική καταπόνηση και τοξικολογία
α) Τραυματολογία: Η κίνηση σε ασταθή ερείπια προκαλεί συχνά ρήξεις προσθίου χιαστού συνδέσμου, κακώσεις των μεσοσπονδύλιων δίσκων και βαθιά θλαστικά τραύματα στα φύματα των πελμάτων.
β) Τοξικολογικοί κίνδυνοι: Οι σκύλοι δίωξης ναρκωτικών αντιμετωπίζουν τον θανάσιμο κίνδυνο της τυχαίας εισπνοής ή κατάποσης ισχυρών οπιοειδών.
Η κτηνιατρική των σκύλων εργασίας (Working Dog Veterinary Medicine) είναι ένας εξειδικευμένος, ραγδαία αναπτυσσόμενος κλάδος, αναφέρει ο κύριος Αστήθας.
Αυτά τα ζώα προσφέρουν τη ζωή τους για τη δική μας ασφάλεια. Η προσφορά της δικής μας επιστήμης είναι το ελάχιστο «ευχαριστώ» προς την ανιδιοτελή τους αφοσίωση.
Στις Ένοπλες Δυνάμεις παγκοσμίως, ενημερώνει ο κύριος Αστήθας, η ολοκλήρωση της θητείας ενός σκύλου εργασίας αντιμετωπίζεται με τον μέγιστο σεβασμό. Καθώς τα ζώα αυτά αναγνωρίζονται ως κανονικοί στρατιώτες με βαθμό. Μετά τη «συνταξιοδότησή» τους, η συνήθης και πιο επιθυμητή πρακτική διεθνώς είναι η υιοθεσία τους από τον ίδιο τον χειριστή τους. Ο δεσμός ζωής που αναπτύσσεται στην πρώτη γραμμή οδηγεί τους χειριστές να κρατούν τον τετράποδο σύντροφό τους στο σπίτι τους, προσφέροντάς του μια ήρεμη οικογενειακή ζωή.
«Δεν αρκεί να αναγνωρίζουμε θεωρητικά την προσφορά αυτών των ζώων»
Καθώς ο ρόλος του σκύλου παγκοσμίως εξελίσσεται από την απλή συντροφικότητα στην ενεργή κοινωνική και ιατρική προσφορά, τονίζει ο κύριος Αστήθας, η ελληνική κοινωνία καλείται να κάνει το δικό της μεγάλο βήμα προς τα εμπρός.
Δεν αρκεί πλέον να αναγνωρίζουμε θεωρητικά την προσφορά αυτών των ζώων. Απαιτείται μια ριζική αλλαγή κουλτούρας και θεσμικού πλαισίου.
Είναι επιτακτική ανάγκη να διευκολυνθεί η προσβασιμότητα των σκύλων βοηθών και θεραπείας σε κάθε δημόσιο χώρο, στα μέσα μεταφοράς και, κυρίως, στα νοσοκομεία μας. Χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια ή κοινωνικές προκαταλήψεις.
Η παιδεία, υποστηρίζει ο κύριος Αστήθας, γύρω από την ευζωία των ζώων και η θεσμική θωράκιση του έργου τους, είναι ο καθρέφτης του πολιτισμού μας.
Ολοκληρώνοντας, ο κύριος Αστήθας λέει ότι ως κτηνίατροι, αλλά και ως πολίτες, οφείλουμε να «χτίσουμε» μια κοινωνία που δεν θα ανέχεται απλώς τους τετράποδους συμμάχους της. Αλλά θα τους εντάσσει ισότιμα στην αγκαλιά της, αναγνωρίζοντας ότι η δική τους ευτυχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη δική μας υγεία και ψυχολογία.
⃰ Ο κύριος Κωνσταντίνος Αστήθας είναι κτηνίατρος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακό στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».
Από το 2017 διαχειρίζεται παθολογικά και χειρουργικά περιστατικά.
Προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία στο Κορωπί και στο ιδιωτικό του ιατρείο, PrimeVet στα Σπάτα.
Πηγή: in.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου