Οι νευροδιαφορετικοί μαθητές είναι μαθητές των οποίων η γνωστική λειτουργία διαφέρει από αυτό που θεωρείται «νευροτυπικό». Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει μαθητές με ΔΕΠΥ, στο φάσμα του αυτισμού, δυσλεξία, δυσαριθμησία και άλλες μαθησιακές δυσκολίες. Η νευροποικιλότητα δεν είναι ένα πλαίσιο ελλειμμάτων. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι οι ανθρώπινοι εγκέφαλοι από τη φύση τους παρουσιάζουν ποικιλία στον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζονται πληροφορίες, μαθαίνουν και αλληλεπιδρούν με τον κόσμο.
Το National Center for Learning Disabilities τονίζει ότι οι μαθησιακές διαφορές σχετίζονται με τον εγκέφαλο και δεν είναι δείκτες νοημοσύνης ή κινήτρου. Πολλοί μαθητές επιδεικνύουν μέση ή άνω του μέσου όρου νοημοσύνη, ενώ αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες προκλήσεις στην προσοχή, την οργάνωση, την ανάγνωση ή τα μαθηματικά.
Τα μαθηματικά μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητικά για τους νευροδιαφορετικούς μαθητές, επειδή απαιτούν ταυτόχρονα εργαζόμενη μνήμη, διαδοχική συλλογιστική, αναγνώριση προτύπων και αφαίρεση. Για παράδειγμα, οι μαθητές με δυσαριθμησία μπορεί να δυσκολεύονται με την αίσθηση των αριθμών και την αλληλουχία, ακόμη και όταν είναι ιδιαίτερα ικανοί σε άλλους τομείς.
Μέσα από χρόνια εργασίας με νευροδιαφορετικούς μαθητές, γίνεται σαφές ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται από «περισσότερη προσπάθεια», αλλά από τις κατάλληλες συνθήκες για μάθηση. Μια τάξη που αναγνωρίζει τη νευροποικιλότητα περιορίζει τα εμπόδια, ενώ παράλληλα αυξάνει την πρόσβαση, τη συμμετοχή και την αυτοπεποίθηση. Το πλαίσιο του Καθολικού Σχεδιασμού για τη Μάθηση ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς να σχεδιάζουν τη διδασκαλία τους με τρόπο που να άρει τα εμπόδια αντί να προβαίνουν εκ των υστέρων σε προσαρμογές.
Αυτό μετατοπίζει την εστίαση από την «διόρθωση των μαθητών» στη δημιουργία ευέλικτων περιβαλλόντων που υποστηρίζουν εξ αρχής όλα τα παιδιά. Εκτός από αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν συγκεκριμένες διδακτικές στρατηγικές που έχουν βοηθήσει τους μαθητές στα μαθηματικά.
Υποστήριξη Νευροδιαφορετικών Μαθητών στο Μάθημα των Μαθηματικών
1. Αναγνώριση των μικρών επιτυχιών ως ακαδημαϊκή πρόοδο. Η αυτοπεποίθηση χτίζεται σταδιακά και αυτό ισχύει ιδιαίτερα στους νευροδιαφορετικούς μαθητές. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να χτίσουν την αυτοπεποίθησή τους γιορτάζοντας τις μικρές νίκες. Αυτό μπορεί να μοιάζει με τον εορτασμό ενός σωστού πρώτου βήματος, μιας βελτιωμένης προσπάθειας ή της επιμονής στην επίλυση ενός προβλήματος. Οι μαθητές αισθάνονται περήφανοι για τον εαυτό τους σε αυτές τις στιγμές και αρχίζουν να αναδιαμορφώνουν την ταυτότητά τους ως ικανοί μαθητές.
Θυμάμαι έναν μαθητή που δίσταζε να ξεκινήσει εξισώσεις πολλαπλών βημάτων. Μια μέρα, αναγνώρισε σωστά το πρώτο βήμα και σταμάτησε, αβέβαιος. Σταματήσαμε και αναγνωρίσαμε αυτή τη στιγμή. Αυτή η μικρή επιτυχία έγινε σημείο καμπής και με την πάροδο του χρόνου, άρχισε να προσπαθεί να λύσει ολόκληρα προβλήματα με πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
2. Χρήση δομημένων σημειώσεων για τη μείωση της γνωστικής υπερφόρτωσης. Η παροχή εκτυπωμένων σημειώσεων με ξεκάθαρα βήματα επιτρέπει στους μαθητές να επικεντρωθούν στην κατανόηση παρά στην αντιγραφή. Αυτό υποστηρίζει τη μνήμη εργασίας εξωτερικεύοντας πληροφορίες και δημιουργεί προβλεψιμότητα χρησιμοποιώντας μια επαναλαμβανόμενη δομή για τη λήψη σημειώσεων. Στην τάξη μου, οι μαθητές λαμβάνουν μερικώς συμπληρωμένες σημειώσεις, με πλήρεις εκδόσεις διαθέσιμες αργότερα για επανάληψη. Οι μαθητές που κάποτε δυσκολεύονταν να παρακολουθήσουν άρχισαν να παραμένουν αφοσιωμένοι κατά τη διάρκεια των παραδόσεων, αντί να προσπαθούν μανιωδώς να προλάβουν να κρατήσουν σημειώσεις. Ένας μαθητής ανέφερε ότι ο τρόπος αυτός «βοήθησε τον εγκέφαλό τους να επιβραδύνει και να παρακολουθεί τι συμβαίνει», επιτρέποντάς τους να κατανοήσουν πραγματικά τι σημαίνει κάθε βήμα αντί απλώς να το αντιγράφουν.
3. Ενσωματώστε την εμπειρική μάθηση. Η σύνδεση των μαθηματικών με τη ζωή των μαθητών τα μετατρέπει από αφηρημένα σε ουσιαστικά, και η εμπειρική μάθηση είναι ένας ωραίος τρόπος για να γίνει αυτό. Στην τάξη μου, χρησιμοποιώ πρακτικές δραστηριότητες, συνεργασία και εφαρμογές της πραγματικής ζωής για να βοηθήσω τους μαθητές μου να κάνουν συνδέσεις με το περιεχόμενό μας.
Κατά τη διάρκεια μιας ενότητας άλγεβρας, οι μαθητές μοντελοποίησαν σενάρια από την πραγματική ζωή, όπως η σύγκριση τηλεφωνικών προγραμμάτων και ο σχεδιασμός ενός προϋπολογισμού. Ένας μαθητής που σπάνια συμμετείχε σε συζητήσεις που γίνονταν με όλη την τάξη ασχολήθηκε ιδιαίτερα με μια ομαδική δραστηριότητα, εξηγώντας τη συλλογιστική του με σαφήνεια όταν αποφάσιζε μεταξύ των δύο τηλεφωνικών προγραμμάτων. Όταν εργάζονταν σε προϋπολογισμούς, οι μαθητές που διαφορετικά θα ένιωθαν ότι τα μαθηματικά ήταν μια εντελώς ξένη γλώσσα μπόρεσαν να έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο επειδή είχαν εμπειρία από τον πραγματικό κόσμο με αυτό.
4. Δημιουργήστε προβλέψιμα συστήματα τάξης χαμηλού στρες. Οι σαφείς ρουτίνες, οι συνεπείς προσδοκίες και τα δομημένα μαθήματα μειώνουν το άγχος και υποστηρίζουν την εκτελεστική λειτουργία. Όταν η τάξη είναι προβλέψιμη, οι μαθητές μπορούν να επικεντρώσουν την ενέργειά τους στη μάθηση αντί να ζουν στην αβεβαιότητα.
Στην τάξη μου, ακολουθούμε την ίδια βασική δομή μαθήματος κάθε μέρα, έτσι ώστε οι μαθητές να γνωρίζουν ότι θα ξεκινήσουμε με μια διερευνητική ερώτηση, στη συνέχεια θα προχωρήσουμε σε καθοδηγούμενη διδασκαλία, ακολουθούμενη από εργασία σε μικρές ομάδες ή σε ομάδες και στη συνέχεια σε ανεξάρτητη άσκηση.
Εκτός από τη διατήρηση της συνέπειας των μαθημάτων, στοχεύω να βρω τρόπους να εισαγάγω στιγμές χαλάρωσης στην τάξη μου. Μου αρέσει ιδιαίτερα να καθοδηγώ τους μαθητές μου σε μια σύντομη καθοδηγούμενη άσκηση αναπνοής πριν δώσουν ένα διαγώνισμα ή ένα τεστ για να τους βοηθήσω να ηρεμήσουν και να εστιάσουν την προσοχή τους. Οι μαθητές μου γνωρίζουν ότι θα εκμεταλλευτούμε αυτή τη στιγμή για μία παύση πριν ξεκινήσουν να εργάζονται και το περιμένουν με ανυπομονησία.
5. Δημιουργήστε μια κουλτούρα όπου οι ερωτήσεις και ο προβληματισμός είναι ευπρόσδεκτα. Οι ερωτήσεις είναι ζωτικής σημασίας για τη μάθηση, αλλά πολλοί μαθητές, ειδικά οι νευροδιαφορετικοί μαθητές, συχνά φοβούνται να μιλήσουν ανοιχτά από φόβο μήπως ντροπιαστούν ή μήπως δεν ξέρουν πώς να εκφράσουν τις ανάγκες τους. Στην τάξη μου, έχω εργαστεί σκληρά με τους μαθητές μου για να δημιουργήσω μια κουλτούρα στην τάξη που καλωσορίζει και εκτιμά τις ερωτήσεις. Όταν οι μαθητές κάνουν ερωτήσεις, αφιερώνω χρόνο για να επαινέσω θετικά την ανάληψη ακαδημαϊκού ρίσκου και συνδέω τη μάθησή μας με τις ερωτήσεις που τίθενται σε όλη τη διάρκεια των μαθημάτων.
Εάν ένας μαθητής κάνει μια ερώτηση που δεν είμαι σίγουρος ότι καταλαβαίνω, του δίνω την ευκαιρία να προσπαθήσει να τη θέσει με άλλο τρόπο ή το θέτω στην τάξη για να δω αν ένας άλλος μαθητής μπορεί να βοηθήσει να εξηγήσει την ερώτηση. Έχω διαπιστώσει ότι αυτή η διαδικασία κάνει τους μαθητές μου πιο πρόθυμους να κάνουν ερωτήσεις και δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ των μαθητών.
Εκτός από τις ερωτήσεις, ο αναστοχασμός είναι ένα άλλο σημαντικό μέρος μιας τάξης που υποστηρίζει τους νευροδιαφορετικούς μαθητές. Ο αναστοχασμός παρέχει δομημένο χρόνο στους μαθητές να επεξεργαστούν τη σκέψη τους, να κάνουν συνδέσεις και να αναγνωρίσουν τι πραγματικά καταλαβαίνουν. Προσφέρω στους μαθητές καθοδηγητικές ερωτήσεις όπως: Ποια μέρη του μαθήματος έχουν νόημα για μένα; Πού κολλάω; Τι αναρωτιέμαι ακόμα; Καθώς απαντούν σε αυτές τις ερωτήσεις, αναπτύσσουν μεγαλύτερη αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση στη μαθησιακή τους διαδικασία.
Η υποστήριξη των νευροδιαφορετικών μαθητών στα μαθηματικά δεν αφορά την απλοποίηση του περιεχομένου. Αφορά το να κάνουμε τη μάθηση προσβάσιμη και ουσιαστική. Όταν οι τάξεις δομούνται γύρω από τη σαφήνεια, την ευελιξία, τη συναισθηματική ασφάλεια και τη συνάφεια με τον πραγματικό κόσμο, τα μαθηματικά γίνονται λιγότερο σχετικά με την εύρεση της σωστής απάντησης και περισσότερο με την κατανόηση του κόσμου.
Και όταν οι μαθητές αισθάνονται ότι τους βλέπουν, τους υποστηρίζουν και συνδέονται με τη μάθησή τους, αρχίζουν να πιστεύουν ότι ανήκουν στο μάθημα των μαθηματικών, και αυτή η πεποίθηση είναι το σημείο όπου ξεκινά η αληθινή μάθηση.
Απόδοση του άρθρου 5 Strategies to Help Neurodivergent Students Find Success in Math
Ευλαμπία Αγγέλου
Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
Ανεξάρτητη Ερευνήτρια

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου