Αν μας ενδιαφέρει η μάθηση, πρέπει να μας ενδιαφέρει και η στοματική υγεία των παιδιών

Dr. Rabbit & The Tooth Defenders Comic Book

Οι συζητήσεις σχετικά με τη βελτίωση της απόδοσης των μαθητών συνήθως επικεντρώνονται στα πρότυπα του προγράμματος σπουδών, το μέγεθος της τάξης, τις εξετάσεις, την αμοιβή των εκπαιδευτικών και την τεχνολογία που αξιοποιείται στο σχολείο. Αυτές οι συζητήσεις είναι σίγουρα σημαντικές, αλλά παραβλέπουν έναν πιο ήπιο παράγοντα που επηρεάζει τη μάθηση κάθε μέρα: την στοματική υγεία των παιδιών.

Η Paula Izvernari, οδοντίατρος στο Μοντκλέρ της Καλιφόρνια, βλέπει τακτικά παιδιά των οποίων η ικανότητα μάθησης υπονομεύεται από μη θεραπευμένες οδοντικές ασθένειες. Φτάνουν στο σχολείο με πόνο, εξαντλημένα από κακό ύπνο, ανίκανα να συγκεντρωθούν και συχνά ντρέπονται να χαμογελάσουν ή να μιλήσουν. Αυτά τα παιδιά δεν είναι ακραία φαινόμενα. Αντιπροσωπεύουν ένα διαδεδομένο και αποτρέψιμο πρόβλημα που επηρεάζει άμεσα την ακαδημαϊκή επιτυχία.

Η σύνδεση μεταξύ της στοματικής υγείας και της σχολικής επίδοσης είναι καλά τεκμηριωμένη. Μια μετα-ανάλυση του 2019 διαπίστωσε ότι τα παιδιά με ένα ή περισσότερα μη θεραπευμένα σάπια δόντια ήταν σημαντικά πιθανότερο να έχουν κακή ακαδημαϊκή επίδοση και υψηλότερα ποσοστά απουσιών από τα παιδιά χωρίς οδοντικά προβλήματα. Πρόσθετες μελέτες δείχνουν σταθερά ότι τα οδοντικά προβλήματα συνδέονται με χαμηλότερους βαθμούς, δυσκολία στην ολοκλήρωση των εργασιών για το σπίτι και μειωμένη ψυχοκοινωνική ευεξία.

Αυτή η σχέση είναι εύκολο να κατανοηθεί. Ο οδοντικός πόνος επηρεάζει τον ύπνο, τη διατροφή, την εστίαση και τη συναισθηματική ρύθμιση. Ένα παιδί που περνάει τη νύχτα ξύπνιο με πονόδοντο θα δυσκολευτεί να συγκεντρωθεί την επόμενη μέρα, αν μπορέσει να πάει στο σχολείο. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Public Health, τα παιδιά με κακή στοματική υγεία είχαν σχεδόν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να χάσουν το σχολείο από τα υγιή παιδιά.

Επιπλέον, ένα παιδί που ντρέπεται για ορατά οδοντικά προβλήματα μπορεί να αποφεύγει να συμμετέχει στην τάξη ή να διαβάζει δυνατά. Όλα τα δεδομένα οδηγούν στο ίδιο συμπέρασμα: Οι συχνές απουσίες για επείγουσες οδοντιατρικές επισκέψεις προκαλούν στους μαθητές ακαδημαϊκή και κοινωνική καθυστέρηση, δημιουργώντας έναν κύκλο που γίνεται πιο δύσκολο να σπάσει με την πάροδο του χρόνου.

Δυστυχώς, η κακή στοματική υγεία επηρεάζει δυσανάλογα τα παιδιά από οικογένειες χαμηλού εισοδήματος και κοινότητες με περιορισμένη πρόσβαση σε οδοντιατρικούς παρόχους. Ως αποτέλεσμα, μικρά οδοντιατρικά προβλήματα συχνά μετατρέπονται σε επώδυνες λοιμώξεις που διαταράσσουν τη σχολική φοίτηση και τη μάθηση. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό δεδομένου ότι η τερηδόνα είναι η πιο χρόνια ασθένεια μεταξύ των παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όταν συνδυάζεται με κοινωνικοοικονομικά μειονεκτήματα, περιορισμένη πρόσβαση στη φροντίδα και κακή στοματική υγεία μετατρέπεται σε ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Εάν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων ενδιαφέρονται σοβαρά για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, η στοματική υγεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέρος του εκπαιδευτικού συστήματος και όχι ως προαιρετικό ή ξεχωριστό ιατρικό ζήτημα. Τα σχολικά οδοντιατρικά προγράμματα μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο παρέχοντας προληπτικές υπηρεσίες, έγκαιρους ελέγχους, θεραπείες με φθόριο και στεγανοποιήσεις απευθείας σε χώρο που βρίσκονται ήδη τα παιδιά.

Η πρόσβαση εξαρτάται επίσης από την πολιτική. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να αυξήσουν τα ποσοστά αποζημίωσης για να επιτρέψουν σε περισσότερους παρόχους οδοντιατρικής περίθαλψης να δέχονται ασθενείς χαμηλού εισοδήματος, επεκτείνοντας έτσι τη φροντίδα για τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος μεγάλους χρόνους αναμονής ή καθόλου επιλογές. Η ενσωμάτωση των οδοντιατρικών εξετάσεων στις υπάρχουσες σχολικές υπηρεσίες υγείας, παράλληλα με τους ελέγχους όρασης και ακοής, θα βοηθούσε να διασφαλιστεί ότι τα προβλήματα στοματικής υγείας εντοπίζονται έγκαιρα. Ταυτόχρονα, η ολοκληρωμένη εκπαίδευση στοματικής υγείας που περιλαμβάνει γονείς, εκπαιδευτικούς και φροντιστές μπορεί να ενισχύσει την πρόληψη στο σπίτι και στην τάξη.

Δεν θα περιμέναμε ποτέ ένα παιδί με προβλήματα όρασης που δεν έχουν αντιμετωπιστεί να πετύχει χωρίς γυαλιά ή ένα παιδί με απώλεια ακοής να μάθει χωρίς υποστήριξη. Το να περιμένουμε από τα παιδιά να έχουν ακαδημαϊκή απόδοση ενώ βιώνουν πονόδοντο και λοιμώξεις δεν διαφέρει.

Η εκπαίδευση ξεκινά με ένα παιδί που είναι άνετο και ικανό να συγκεντρωθεί. Αν πραγματικά μας ενδιαφέρει η μάθηση, πρέπει να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την στοματική υγεία των παιδιών ως αυτό που πραγματικά είναι: ένα θεμέλιο για την ακαδημαϊκή επιτυχία, όχι μια δεύτερη σκέψη.

Απόδοση του άρθρου If We Care About Learning, We Must Care About Kids’ Oral Health

Ευλαμπία Αγγέλου

Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας

Ανεξάρτητη Ερευνήτρια