Εδώ και αρκετούς μήνες, οι κινέζοι κατασκευαστές παιχνιδιών φτιάχνουν από ρομπότ μέχρι αρκουδάκια που μπορούν να διδάσκουν, να παίζουν και να αφηγούνται ιστορίες. Εν τω μεταξύ, παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας σε όλον τον κόσμο είναι κολλημένα σε viral βίντεο Τεχνητής Νοημοσύνης , καθώς και σε παιχνίδια ενισχυμένα με συστήματα ΤΝ. Σε πολλά σχολεία, δε, σημαντικό μέρος του εκπαιδευτικού υλικού δημιουργείται με εργαλεία τύπου ChatGPT, ενώ πραγματικότητα αποτελούν και οι εκπαιδευτικοί-chatbots.
«Στην εργασία και στην ψυχαγωγία η ΤΝ επανασχεδιάζει την παιδική ηλικία. Υπόσχεται σε κάθε παιδί το είδος της ανατροφής που προηγουμένως ήταν διαθέσιμο μόνο στους πλούσιους, με ιδιωτικούς δασκάλους, εξατομικευμένα προγράμματα σπουδών και ψυχαγωγία κατά παραγγελία. Τα παιδιά μπορούν να ακούν τραγούδια που γράφονται για αυτά, να διαβάζουν ιστορίες στις οποίες πρωταγωνιστούν, να παίζουν βιντεοπαιχνίδια που προσαρμόζονται στο επίπεδο δεξιοτήτων τους και να έχουν μια παρέα φίλων-chatbot να τα επευφημούν. Μια παιδική ηλικία κατάλληλη για έναν βασιλιά θα μπορούσε να γίνει ο κανόνας», σχολιάζει ο Economist.
Κάνουν λόγο, ευλόγως, για ένα μέλλον γεμάτο ευκαιρίες αλλά και κρυφές παγίδες. «Οπως συχνά ανακαλύπτουν οι πραγματικοί βασιλιάδες, μια κατά παραγγελίαν ανατροφή μπορεί επίσης να είναι μοναχική και υπερβολικά εξατομικευμένη. Επιπλέον, όπως συχνά ανακαλύπτουν οι υπήκοοί τους, μπορεί να δημιουργήσει ενήλικες που δεν είναι κατάλληλα εφοδιασμένοι για την πραγματική ζωή. Καθώς η ΤΝ αλλάζει την παιδική ηλικία προς το καλύτερο και προς το χειρότερο, η κοινωνία πρέπει να επανεξετάσει την έννοια της ενηλικίωσης», επισημαίνει ο Economist.
Οσον αφορά τα θετικά της επέλασης της ΤΝ και στην εκπαίδευση, κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας δείχνουν ήδη πώς μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα, ειδικά σε περιοχές όπου υπάρχει έλλειψη εκπαιδευτικών και μαθησιακών πόρων. Ο απώτερος στόχος είναι να ξεπεραστεί ο κανόνας του μέσου όρου, στο πλαίσιο του οποίου οι καλύτεροι μαθητές περιορίζονται, ενώ όσοι υστερούν, δυσκολεύονται ιδιαιτέρως να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος. Και σίγουρα το γεγονός ότι η ΤΝ μπορεί να μεταφράσει το άρθρο του Economist με τρόπο ώστε να μπορεί να το κατανοήσει ένα οκτάχρονο παιδί που μιλάει χίντι –ακόμη και να το μετατρέψει σε τραγούδι ή καρτούν– δεν είναι αρνητικό.
Η TN δημιουργεί επίσης νέες, συναρπαστικές από πολλές απόψεις, μορφές διασκέδασης. Το Χόλιγουντ μπορεί να απορρίπτει (προς το παρόν) τα βίντεο ΤΝ ως «σκουπίδια», όμως οι νέοι όχι μόνο τα εκτιμούν ιδιαιτέρως, αλλά φτιάχνουν και δικά τους. Επίσης, παλιά κλασικά παιχνίδια, όπως το Trivial Pursuit, αναβαθμίζονται χάρη στην ΤΝ, όπως αναβαθμίζονται, βεβαίως, και τα βιντεοπαιχνίδια, με τους παίκτες του Fortnite να μπορούν να συνομιλούν με τον Darth Vader.
Οσο για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στη συναναστροφή των παιδιών με μια εξαιρετική μεν αλλά αρρύθμιστη δε και ακόμα εξελισσόμενη τεχνολογία, «οι δάσκαλοι ΤΝ μπορεί να έχουν ψευδαισθήσεις και να δίνουν λάθος απαντήσεις και τα παιχνίδια ενδέχεται να παρεκτρέπονται, με τους γονείς να πρέπει να ελέγχουν δώρα όπως το αρκουδάκι ΤΝ, που πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι έχει εμπλουτίσει τον λόγο του με πληροφορίες για kinky σεξ», αναφέρει ενδεικτικά ο Economist.
Επιπλέον, τα παιδιά μπορούν πολύ εύκολα να κάνουν κακή χρήση της ΤΝ, είτε για την άκοπη εκπόνηση σχολικών εργασιών είτε για να παρενοχλούν το ένα το άλλο με deepfake βίντεο. Και με τα chatbots ελλοχεύει ο κίνδυνος να πείθουν ευάλωτους εφήβους και έφηβες να στρέφονται ακόμη και κατά του εαυτού τους.
Οι εταιρείες ΤΝ επιμένουν ότι όλα αυτά μπορούν να διορθωθούν, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι το ChatGPT, για παράδειγμα, είναι μόλις τριών ετών. Το ζήτημα, όμως, είναι πως «η παιδική ηλικία μπορεί να διαταραχθεί ριζικά από πράγματα που η ΤΝ κάνει όταν συμπεριφέρεται όπως προβλέπεται».
Το πρώτο, λοιπόν, που επισημαίνει ο Economist είναι πως η ΤΝ «μαθαίνει γρήγορα τι αρέσει στον αφέντη της», ενώ στη συνέχεια προσαρμόζεται πλήρως στις όποιες προτιμήσεις του. Τα λεγόμενα «echo chambers», εντός των οποίων οι άνθρωποι έρχονται σε επαφή μόνο με απόψεις με τις οποίες συμφωνούν, αποτελούν εδώ και καιρό πραγματικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πλέον, όμως, η ΤΝ δύναται να ενισχύσει περαιτέρω αυτό το φαινόμενο, με παιδιά να εγκλωβίζονται ακούσια μέσα σε κλειστά συστήματα από πολύ μικρή ηλικία: «Το παιδί που του αρέσει το ποδόσφαιρο μπορεί να ακούει ιστορίες με θέμα το ποδόσφαιρο από το αρκουδάκι του και ο δάσκαλος ΤΝ να του δίνει παραδείγματα με σημείο αναφοράς το ποδόσφαιρο. Αυτό δεν εξαλείφει μόνον τον παράγοντα τύχη: μια ανατροφή με μόνο αγαπημένα σημεία αναφοράς σημαίνει ότι ένα παιδί δεν θα χρειαστεί ποτέ να μάθει να ανέχεται οτιδήποτε άγνωστο», προειδοποιεί ο Economist.
Παρόμοιος κίνδυνος ελλοχεύει και στις πάσης φύσεως μονόπλευρες σχέσεις με chatbots. Οι σύντροφοι ΤΝ, για παράδειγμα, που δεν επικρίνουν ποτέ ούτε μοιράζονται τα δικά τους συναισθήματα, επειδή δεν έχουν, σίγουρα δεν συμβάλλουν στην εξοικείωση των ανθρώπων με τον πραγματικό –και διόλου τέλειο– κόσμο. Είναι επίσης ανησυχητικό ότι ένας στους τρεις εφήβους στις ΗΠΑ βρίσκει τις συνομιλίες με την ΤΝ εξίσου, αν όχι περισσότερο, ικανοποιητικες με το να μιλάει με έναν φίλο του και πιο εύκολες από το να συνομιλεί με τους γονείς του.
Υπάρχει ο κίνδυνος, λοιπόν, τα λεγόμενα «yes-bots» να αρχίσουν να διαμορφώνουν παιδιά που δεν θα γνωρίζουν πώς να μπαίνουν στη θέση του άλλου, που δεν θα μπορούν να συμβιβάζονται ώστε να συνεργάζονται με τους συναδέλφους τους, που θα αγνοούν πόσο σημαντικό είναι το δούναι και λαβείν στο πλαίσιο μιας σχέσης. Η κατάσταση επιδεινώνεται, μάλιστα, εξαιτίας άλλων σύγχρονων τάσεων, όπως η υπογεννητικότητα (με ολοένα λιγότερα παιδιά να μεγαλώνουν μαζί με αδέλφια) και η εκ φύσεως αντικοινωνική τηλεργασία.
«Ορισμένα βασικά αντίμετρα επείγουν», γράφει ο Economist. «Οι γονείς θα πρέπει να το σκεφτούν δύο φορές προτού εμπιστευθούν το παιδί τους σε μια μηχανή αναμασήματος λέξεων, είτε είναι ραμμένη μέσα σε ένα αρκουδάκι είτε όχι. Για τα chatbots θα πρέπει να υπάρχουν ηλικιακοί περιορισμοί που θα τηρούνται. Οι κυβερνήσεις δεν πρέπει να δώσουν στις εταιρείες ΤΝ τα περιθώρια που έδωσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία μόλις τώρα πείθονται να θέσουν όρια ηλικίας. Οι εκπαιδευτικοί αυταπατώνται αν πιστεύουν ότι οι εργασίες που γράφονται στο σπίτι μπορούν ακόμα να θεωρούνται αξιόπιστες. Στην εποχή της ΤΝ απαιτείται περισσότερη αξιολόγηση εντός του σχολείου».
Η μεγαλύτερη, όμως, πρόκληση όσον αφορά τη μετάλλαξη της εκπαίδευσης ειδικά και της παιδικής ηλικίας γενικότερα από την ΤΝ, είναι η προστασία της κοινωνικοποίησης των παιδιών, την οποία η ΤΝ θα μπορούσε ακόμα και να εξαλείψει από τις ζωές τους. Σίγουρα, το καλύτερο περιβάλλον για την προστασία αυτής της εξαιρετικά σημαντικής διαδικασίας είναι το σχολείο, με τα παιδιά να επωφελούνται από την εξατομικευμένη διδασκαλία, όπου έχει αποδειχτεί ότι λειτουργεί, και τους δασκάλους να επιδιώκουν να διδάσκουν στα παιδιά όσα αδυνατεί να διδάξει ένα ρομπότ, όπως το να συζητούν και να διαφωνούν.
Τα σχολεία θα πρέπει επίσης να ενισχύσουν τον ρόλο τους ως κέντρα ανακάλυψης του κόσμου στο σύνολό του. Εάν η ΤΝ είναι σε θέση να προσφέρει στα παιδιά περισσότερα από όσα πραγματικά θέλουν, καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό τα σχολεία να παρέχουν ευκαιρίες στα παιδιά να συναντούν ανθρώπους και να έρχονται σε επαφή με ιδέες πέραν της όποιας κοσμοθεωρίας και των όποιων βιωμάτων τους.
Η αλγοριθμική εξατομίκευση της εκπαίδευσης μπορεί να υπονομεύσει την κοινωνική κινητικότητα εάν καταλήξει να διατηρεί τους ανθρώπους εγκλωβισμένους σε ένα καθορισμένο πλαίσιο αντίληψης και δράσης. Θα μπορούσε επίσης να συμβάλλει στη διεύρυνση των ανισοτήτων, εάν τα σχολεία με λιγότερους πόρους απλώς αντιμετωπίσουν τα chatbots ΤΝ ως φθηνά υποκατάστατα των δασκάλων με σάρκα και οστά.
Το τελικό συμπέρασμα, σύμφωνα με τον Economist, είναι πως «η ΤΝ δείχνει να .έχει αδιαμφισβήτητες δυνατότητες βελτίωσης της εκπαίδευσης και εμπλουτισμού της ψυχαγωγίας. Μπορεί μια μέρα να επιτρέπει σε κάθε παιδί να ανατρέφεται σαν βασιλιάς. Αλλά τα πραγματικά προνομιούχα παιδιά μπορεί να είναι εκείνα των οποίων οι γονείς και οι δάσκαλοι θα ξέρουν πότε να την απενεργοποιούν».
Πηγή: Protagon.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου