Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη μείωση του καπνίσματος σε πολλές χώρες, η νικοτίνη εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες απειλές για την υγεία των νέων σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιπλέον, τα νεότερα προϊόντα νικοτίνης και καπνού έχουν διεισδύσει σε ολοένα μικρότερες ηλικιακές ομάδες, καθώς συχνά εκλαμβάνονται λανθασμένα ως ασφαλείς ή λιγότερο επιβλαβείς εναλλακτικές του συμβατικού καπνίσματος, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στην επιστημονική γνώση, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της χρήσης τους.
Στη χώρα μας, τα πρόσφατα δεδομένα για τη χρήση νέων καπνικών προϊόντων από εφήβους προέρχονται από την πανελλήνια έρευνα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής» (ΕΠΙΨΥ), η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ESPAD. Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι το 54% των εφήβων έχει χρησιμοποιήσει τουλάχιστον μία φορά συμβατικό ή/και ηλεκτρονικό τσιγάρο, ενώ το ποσοστό όσων έχουν δοκιμάσει ή χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο αυξήθηκε από 11% το 2019 σε 27% το 2024.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι έως και το 52% των εφήβων δηλώνει ότι έχει πειραματιστεί με ηλεκτρονικό τσιγάρο έστω μία φορά στη ζωή του, ενώ το 36% των 16χρονων ανέφερε ότι έκανε χρήση κάποιου καπνικού ή νικοτινούχου προϊόντος κατά τις τελευταίες 30 ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της έρευνας.
Η παραπλανητική αντίληψη περί «μειωμένης βλάβης», σε συνδυασμό με την ευρεία διαθεσιμότητα των νέων προϊόντων και την εύκολη πρόσβαση των ανηλίκων σε αυτά, διευκολύνει την πρώιμη έναρξη χρήσης και την εγκατάσταση εξάρτησης από τη νικοτίνη σε ολοένα μικρότερες ηλικίες.
Τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, σε συνδυασμό με την κλινική εμπειρία, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς υποδεικνύουν ότι η έλλειψη αυστηρής ρύθμισης στη διαθεσιμότητα και προώθηση των νέων προϊόντων δύναται να οδηγήσει στην έναρξη χρήσης ιδίως στους νέους και μεταξύ των ατόμων που δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ νικοτίνη ή καπνό. Οι νέοι, ακόμη και όταν γνωρίζουν τις αρνητικές συνέπειες του καπνίσματος για την υγεία, τείνουν να υποτιμούν τον κίνδυνο ανάπτυξης εθισμού στη νικοτίνη, να αγνοούν τις μελλοντικές επιπτώσεις στην υγεία τους και να υποεκτιμούν τη δυσκολία της διαδικασίας διακοπής και απεξάρτησης.
Επιπλέον, τα προϊόντα αυτά ενδέχεται να λειτουργήσουν ανασταλτικά στην προσπάθεια ορισμένων καπνιστών να διακόψουν πλήρως το κάπνισμα ή να οδηγήσουν σε παράλληλη χρήση δύο ή περισσότερων προϊόντων νικοτίνης (dual ή poly-use), παρατείνοντας την εξάρτηση και αυξάνοντας τη συνολική επιβάρυνση του πληθυσμού από τις βλαπτικές συνέπειες της χρήσης καπνού και νικοτίνης.
Σταματούλα Τσικρικά, πρόεδρος της Ομάδας Προαγωγής Υγείας και Διακοπής Καπνίσματος της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (2023-2026), Secretary and Treasurer of UEMS Pneumology Section, επιστημονικά υπεύθυνη Ιατρείου Διακοπής Καπνίσματος και Επανεκτίμησης του νοσοκομείου ΣΩΤΗΡΙΑ.
Πηγή: Το Βήμα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου