«Ονομάζομαι Νεφέλη και έσωσα τη ζωή της αδερφής μου από πνιγμό ενώ φοιτούσα στο Γυμνάσιο». Η μαρτυρία της 14χρονης τότε Νεφέλης, καθηλώνει. Όταν η αδερφή της βρέθηκε αναίσθητη σε μια πισίνα, η Νεφέλη θυμήθηκε μέσα σε δευτερόλεπτα όσα είχε διδαχθεί και άρχισε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση, μέχρι η μητέρα της να καλέσει σε βοήθεια.
Το κορίτσι είναι καλά στην υγεία του και η Νεφέλη, μέσα από τη δύσκολη αυτή εμπειρία, έγινε πρέσβειρα του σημαντικού μηνύματος της εκμάθησης πρώτων βοηθειών από μικρή ηλικία. Και δεν είναι η μόνη. Είναι και ο 17χρονος Θοδωρής και η 16χρονη Μαρία που βοήθησαν σε περιστατικά πνιγμών, είναι η 12χρονη Λεμονιά που πρόσφερε πρώτες βοήθειες σε άνθρωπο που κινδύνευσε με πνιγμό και τόσοι άλλοι μικροί ήρωες της καθημερινότητας.
Τα τελευταία χρόνια, όλο και πληθαίνουν οι περιπτώσεις ανηλίκων που επιθυμούν να συμμετάσχουν στην αλυσίδα της ζωής για την εκμάθηση πρώτων βοηθειών. Πίσω από αυτές τις ιστορίες ανθρώπων που βρέθηκαν τη σωστή στιγμή, στο κατάλληλο μέρος, κρύβονται ώρες εκπαίδευσης, εξάσκησης και προσφοράς.
Διασώστες ετών 16
Ο Αναστάσης Στεφανάκης, πρόεδρος της εθελοντικής, μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Kids Save Lives, έχει ως στόχο ζωής τη διάδοση του μηνύματος. Για τον ίδιο, όλα άρχισαν το 2007, οπότε και μετατέθηκε στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής για να υπηρετήσει ως διασώστης σε πλήρωμα ασθενοφόρου. Ήξερε ότι ο χρόνος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός στα επείγοντα περιστατικά κι έτσι αποφάσισε μαζί με πολύτιμους συνεργάτες να μιλήσει για την αξία των πρώτων βοηθειών.
Όλα αυτά τα χρόνια, η προσπάθεια έχει εμπνεύσει ανθρώπους όλων των ηλικιών, από μικρά παιδιά, μέχρι και ηλικιωμένους, οι οποίοι διερευνούν το πεδίο αρχικά με περιέργεια και στην πορεία με ενθουσιασμό.
«Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες μπορεί να ξεκινήσει από την προσχολική ηλικία. Οι οδηγίες του 2025, που βασίζονται στις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης, υποστηρίζουν την έναρξη περίπου στα 4–6 χρόνια: Τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν ότι κάποιος χρειάζεται βοήθεια και να καλούν το 112. Σταδιακά προστίθενται η αντιμετώπιση της πνιγμονής, η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) και η χρήση Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή» τονίζει στο Thestival ο κ. Στεφανάκης και συμπληρώνει: «Περίπου στα 10–12 χρόνια, πολλά παιδιά μπορούν να κάνουν αποτελεσματικές θωρακικές συμπιέσεις, ανάλογα με τη σωματική τους ανάπτυξη και την εξάσκηση».
Οι δεξιότητες που αποκτά ο εκπαιδευόμενος μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμες για την οικογένεια, το φιλικό περιβάλλον, ακόμη και για έναν άγνωστο που μπορεί να έχει την τύχη, μέσα σε μια στιγμή ατυχίας, να έχει δίπλα του τους σωστούς ανθρώπους. «Γι’ αυτό χρειάζονται τακτική επανάληψη και εξάσκηση» όπως λέει ο κ. Στεφανάκης, ξεκαθαρίζοντας ότι η παροχή πρώτων βοηθειών δεν υποκαθιστά σε καμία περίπτωση τον ρόλο των επαγγελματιών διασωστών. «Η συνδρομή των πολιτών είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη. Σε τυχόν επιφυλάξεις απαντάμε με εκπαίδευση, σαφή όρια και συνεργασία: ο εθελοντής ενεργεί μέσα στις δεξιότητές του και ακολουθεί την καθοδήγηση των επαγγελματιών. Δεν αντικαθιστούμε τους επαγγελματίες υγείας· αξιοποιούμε τα κρίσιμα λεπτά μέχρι να φτάσουν».
«Η γνώση που σώζει ζωές να είναι δικαίωμα κάθε παιδιού»
Σήμερα, το Kids Save Lives εφαρμόζει δωρεάν πρόγραμμα εκμάθησης στα σχολεία, το οποίο περιλαμβάνει δύο ώρες εξ αποστάσεως θεωρίας και δύο ώρες πρακτικής εξάσκησης: Αξιολόγηση του ανθρώπου που έχει καταρρεύσει, κλήση στο 166 ήτο 112, ΚΑΡΠΑ, χρήση απινιδωτή, φροντίδα ατόμου χωρίς ανταπόκριση και αντιμετώπιση πνιγμονής από ξένο σώμα. Παρότι έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα μέσω των εγκεκριμένων προγραμμάτων, μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλιστεί υποχρεωτική, συστηματική εκπαίδευση για κάθε παιδί, σε κάθε σχολείο, κάθε χρόνο, όπως για παράδειγμα, στη Δανία, το Βέλγιο τη Γαλλία ή την Ιταλία. Αυτός είναι και ο επόμενος μεγάλος στόχος που έχει θέσει η ομάδα του Kids Save Lives. «Στα 16 χρόνια δράσης μας έχουμε εκπαιδεύσει περισσότερους από 500.000 μαθητές σε 5.050 δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια της χώρας» τονίζει ο κ. Στεφανάκης. Επόμενο βήμα είναι τα μαθήματα αυτά να αποκτήσουν επίσημο χαρακτήρα και να ενταχθούν στο ετήσιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. «Το 2025, στη συνάντησή μας στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Πρωθυπουργός εξέφρασε τη στήριξή του και τη βούληση να συζητηθεί με το Υπουργείο Παιδείας μια πιο σταθερή θεσμική παρουσία του προγράμματος. Προετοιμάζουμε εθνική καμπάνια με στόχο 100.000 υπογραφές, ενισχύοντας ένα αίτημα που θέτουμε από το 2018: η γνώση που σώζει ζωές να είναι δικαίωμα κάθε παιδιού» εξηγεί ο ίδιος.
Μαρία Λαζαρίδου: «Ο χρόνος σταματάει. Δεν σκέφτεσαι με το συναίσθημα»
Χαρακτηριστικό παράδειγμα του «success story» στα σχολεία, είναι η εξέλιξη της 19χρονης Μαρίας Λαζαρίδου, η προσωπική πορεία της οποίας άρχισε όταν ως μαθήτρια δημοτικού υποδεχόταν την ομάδα του Kids Save Lives στο σχολείο της.
«Παρά το νεαρό της ηλικίας μου, οι πρώτες βοήθειες μου φάνηκαν εύκολες, κυρίως από τον τρόπο διδασκαλίας. Γινόταν με λόγια κατανοητά, πρακτική εξάσκηση και ενδιαφέροντα βιντεάκια» τονίζει μιλώντας στο Thestival.
Η Μαρία πέρασε από την εκπαίδευση βασικής υποστήριξης της ζωής μόλις στα 12 χρόνια της και στα 16 έγινε πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια πρώτων βοηθειών. Αρχικός στόχος της ήταν η προσωπική εξέλιξη, αλλά και η δυνατότητα να ανταποκριθεί άμεσα σε περίπτωση που κάποιος χρειαζόταν τη βοήθειά της. Αυτή η στιγμή δεν άργησε να έρθει. Όταν ένα καλοκαίρι ο παππούς της κινδύνευσε να πνιγεί με τροφή, αξιοποίησε τις γνώσεις της και του πρόσφερε πολύτιμη βοήθεια. Το ίδιο συνέβη και όταν ένα 12χρονο αγόρι που έκανε διακοπές με την οικογένειά του στο Πευκοχώρι της Χαλκιδικής κινδύνευσε να πνιγεί από τροφή. «Τρέξαμε χωρίς δισταγμό και σώσαμε το παιδάκι. Ένιωθα απερίγραπτη χαρά και τεράστια ανακούφιση» θυμάται. Κι αν κάποιος αναρωτιέται πώς είναι δυνατό να παραμείνεις ψύχραιμος σε στιγμές αγωνίας, η Μαρία έχει την απάντηση: «Ο χρόνος σταματάει. Δεν σκέφτεσαι με το συναίσθημα. Μπαίνουν μπροστά οι γνώσεις και γι’ αυτό πρέπει η εκπαίδευση να είναι συνεχής και επαναλαμβανόμενη».
Άρτεμις Καλλιντεράκη: «Ερωτεύτηκα το συναίσθημα που γεννάται όταν σώζεις μια ζωή»
Σε ηλικία 16 ετών, η Άρτεμις Καλλιντεράκη είναι μια από τις νεότερες εκπαιδεύτριες πρώτων βοηθειών στην Ευρώπη. Δύο χρόνια πριν, η επαφή με ένα άτομο που είχε επίσης εκπαιδευτεί στις πρώτες βοήθειες, της έδωσε το ερέθισμα για να περάσει από την εκπαίδευση βασικής υποστήριξης της ζωής. «Δεν μου είχε τύχει κάποιο δυσάρεστο περιστατικό που με έκανε να ασχοληθώ με τις πρώτες βοήθειες. Έκανα την πρώτη εκπαίδευση χάρη στη φίλη μας κι έτσι μπήκα στο τρυπάκι να ασχοληθώ με αυτό το κομμάτι. Γι’ αυτό θεωρώ ότι είναι σημαντικό να ενημερωνόμαστε και στη συνέχεια να αποκτούμε γνώσεις και δεξιότητες» αναφέρει στο Thestival.
Ακολούθησε η πιστοποίηση BLS, με βάση την οποία η Άρτεμις μπορούσε να λειτουργήσει ως πρώτη ανταποκρινόμενη σε ένα συμβάν και στα 16 της χρόνια ολοκλήρωσε το σεμινάριο για να μπορεί να εκπαιδεύει και άλλα άτομα. «Η συνεχής επαφή με την εκπαίδευση σε κάνει να πιστεύεις στον εαυτό σου. Αποκτάς σιγουριά. Νιώθω ότι εάν συμβεί κάτι και χρειαστεί να συνδράμω, θα μπορέσω να κρατήσω την ψυχραιμία μου».
Όπως επισημαίνει η Άρτεμις, η Ελλάδα βρίσκεται πίσω στο κομμάτι των πρώτων βοηθειών συγκριτικά με άλλα ευρωπαϊκά κράτη και αυτό μπορεί να ανατραπεί μόνο μέσω της εκπαίδευσης των νέων ανθρώπων. «Τα τελευταία χρόνια, αυξάνονται οι νέοι που ασχολούνται με το αντικείμενο και το κάνουν με το ίδιο πάθος, την ίδια αγάπη και με ενσυναίσθηση. Πιστεύω ότι εάν διδάξεις σε ένα παιδί την αξία της ανθρώπινης ζωής, αλλάζει απευθείας νοοτροπία. Δεν σκέφτεται να συμπεριφερθεί άσχημα, δεν σκέφτεται να κάνει κάτι κακό. Γι’ αυτό και αξίζει το μάθημα αυτό να μπει στα σχολεία».
Για την ίδια, το αίσθημα της προσφοράς στον συνάνθρωπο δεν σταματά στον εθελοντισμό και στο κομμάτι των πρώτων βοηθειών. Η Άρτεμις έχει ως στόχο να περάσει στην Ιατρική Σχολή για να γίνει γιατρός. «Όταν έλαβα την πιστοποίηση BLS, ερωτεύτηκα το συναίσθημα που γεννάται όταν σώζεις μια ζωή. Θέλησα κι εγώ με τον τρόπο μου να συμβάλλω σε αυτή την ιερή δράση. Τότε ήταν που σιγούρεψα μέσα μου ότι θέλω να γίνω γιατρός» τονίζει.
Από την έντυπη έκδοση του Thestival για την 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης
Βάσω Λυκουρίνου
Πηγή: thestival.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου