Η Elisa Nuevo Vallín έχει γονείς Κωφούς. Είναι CODA (Child of Deaf Adults), όπως αποκαλούνται, και, όπως είναι αναμενόμενο, μεγάλωσε μέσα στην Κοινότητα των Κωφών και, φυσικά, σε σωματείο Κωφών. Ακολουθεί η αφήγησή της για τη σημασία των σωματείων Κωφών, τα οποία σε παγκόσμιο επίπεδο παρουσιάζουν αλλαγές στην ταυτότητα και τη δυναμική τους.
“Παρακολουθούσα τους γονείς μου να κινούνται σε έναν χώρο όπου όλα έβγαζαν νόημα. Η γλώσσα, το γέλιο, οι ιστορίες που «πετούσαν» από τη μία άκρη της αίθουσας στην άλλη στη νοηματική, τα φώτα που αναβοσβήνουν για να τραβήξουν την προσοχή κάποιου και, ναι... ο θόρυβος. Τα σωματεία Κωφών είναι μέρη γεμάτα ζωντάνια και χαρά!
Για τους γονείς μου, το σωματείο Κωφών ήταν ένα καταφύγιο. Ήταν το μέρος όπου όλοι χρησιμοποιούσαν την ίδια γλώσσα. Κανείς δεν χρειαζόταν να δώσει εξηγήσεις ούτε να μαντεύει τι εννοούσε ο άλλος. Ήταν ένας χώρος για κοινωνικοποίηση, μάθηση, διαφωνίες, αλληλοϋποστήριξη, ανταλλαγή νέων, πένθος αλλά και γιορτή. Ήταν γεμάτος πληροφορίες, πόρους, συμβουλές και ανθρώπους που καταλάβαιναν χωρίς να χρειάζονται μακροσκελείς εξηγήσεις.
Στο επίκεντρο όλων αυτών βρισκόμασταν εμείς, τα CODA (παιδιά Κωφών γονέων). Αφομοιώναμε τη νοηματική γλώσσα χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε. Παίζαμε και κάναμε σκανταλιές, νομίζοντας ότι οι Κωφοί γονείς μας δεν θα το έπαιρναν χαμπάρι. Όμως, εκείνοι το καταλάβαιναν πάντα. Οι Κωφοί γονείς έχουν μάτια παντού!
Η αξία των προσβάσιμων κοινωνικών χώρων
Είδα από κοντά πόσο σημαντικές ήταν τα σωματεία Κωφών. Προσφέρουν κάτι που εξακολουθεί να είναι σπάνιο στον κόσμο: έναν πλήρως προσβάσιμο κοινωνικό χώρο. Ένα μέρος όπου η επικοινωνία είναι ισότιμη και όπου η ταυτότητα των Κωφών θεωρείται φυσιολογική, εκτιμάται και αποτελεί κοινό βίωμα. Αυτό έχει τεράστια σημασία για τα νέα Κωφά άτομα.
Οι γονείς μου έφυγαν από το σχολείο Κωφών μόλις στα 16 τους, γιατί εκεί απλώς σταματούσε η εκπαίδευση. Ξαφνικά, ο κόσμος περίμενε από αυτούς να ενταχθούν σε χώρους ακουόντων, όπου η νοηματική γλώσσα δεν ήταν ευπρόσδεκτη. Τους συνιστούσαν λογοθεραπεία, αλλά κανένα μέλος της οικογένειάς τους δεν γνώριζε νοηματική. Η επικοινωνία φάνταζε δύσκολη και μοναχική υπόθεση.
Τα σωματεία Κωφών έγινε οι χώροι όπου καλλιεργήθηκε η αυτοπεποίθηση. Εκεί έκαναν φιλίες που κράτησαν μια ζωή, βρήκαν τις πρώτες τους δουλειές, ερωτεύτηκαν και έθεσαν τα θεμέλια της ενήλικης ζωής τους. Χωρίς αυτόν τον χώρο, το σχολείο θα τελείωνε και θα ξεκινούσε η απομόνωση.
Η αποδυνάμωση των σωματείων Κωφών
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, τα σωματεία Κωφών εξαφανίζονται. Η προσέλευση έχει μειωθεί. Η χρηματοδότηση έχει περιοριστεί. Ορισμένα σωματεία αναγκάστηκαν να κλείσουν οριστικά.
Μετά την πανδημία, πολλοί άνθρωποι —και κυρίως οι νεότεροι Κωφοί— βρήκαν διέξοδο στην κοινότητα μέσω του διαδικτύου. Εμφανίστηκαν ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνομιλίες μέσω βίντεο και ψηφιακοί χώροι. Βεβαίως, οι ψηφιακές κοινότητες μπορούν να είναι πολύ ισχυρές: συνδέουν ανθρώπους παρά τις αποστάσεις, επιτρέπουν την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών και ενισχύουν την ορατότητα. Όμως, δεν είναι προσβάσιμες σε όλους.
Δεν έχουν όλοι καλή πρόσβαση στο διαδίκτυο. Δεν νιώθουν όλοι άνετα στο διαδίκτυο. Δεν θεωρούν όλοι τους ψηφιακούς χώρους ασφαλείς ή υποστηρικτικούς. Για πολλούς —ιδιαίτερα για τους μεγαλύτερους σε ηλικία Κωφούς ή για όσους βιώνουν απομόνωση— οι διαδικτυακές επαφές μπορεί να φαντάζουν επιφανειακές και να εντείνουν το αίσθημα της μοναξιάς.
Οι εικονικοί χώροι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις πραγματικές ανθρώπινες επαφές!
Ο αντίκτυπος της απώλειας φυσικών χώρων
Όταν τα σωματεία Κωφών εξαφανίζονται, μαζί τους χάνεται κάτι πολύ σημαντικό. Δεν πρόκειται απλώς για ένα κτίριο, αλλά για έναν ζωτικό σύνδεσμο.
Ως CODA, ανησυχώ για το τι συμβαίνει όταν αυτοί οι φυσικοί χώροι χάνονται. Ανησυχώ για τα κωφά άτομα που μένουν στο περιθώριο, επειδή η τεχνολογία δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες τους. Ανησυχώ για την απομόνωση, την ψυχική υγεία και τους νέους Κωφούς που μεγαλώνουν χωρίς να βιώσουν ποτέ τη χαρά της κοινότητας των Κωφών στην πραγματική ζωή.
Τα σωματεία Κωφών δεν είναι ξεπερασμένοι. Είναι απαραίτητα και χρειάζονται υποστήριξη τώρα περισσότερο από ποτέ. Χρειαζόμαστε τη συμπαράσταση της κοινότητας των Κωφών, των συμμάχων, των οργανώσεων, των χρηματοδοτών και όλων όσων πιστεύουν ότι τα κωφά άτομα αξίζουν χώρους που τους ανήκουν.
Γιατί πρέπει να μας ενδιαφέρει.
Αν νοιαζόμαστε για την κουλτούρα, την ευημερία και το μέλλον των Κωφών, οφείλουμε να νοιαζόμαστε και για τα σωματεία Κωφών.
Είδα τι προσέφεραν στους γονείς μου. Είδα από κοντά τον αντίκτυπο που είχαν στην κοινότητά μας. Και πιστεύω ότι εξακολουθούν να έχουν σημασία και σήμερα.”
Απόδοση του άρθρου The Importance of Deaf Clubs: A Lifeline for the Deaf Community
Το βίντεο που συνοδεύει την ανάρτηση είναι ένα φοιτητικό ντοκιμαντέρ του Curtis Smith για το τοπικό σωματείο Κωφών στο Γκίλφορντ.
Ευλαμπία Αγγέλου
Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
Ανεξάρτητη Ερευνήτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου