Πώς να είστε καλός φίλος για κάποιον που δυσκολεύεται
Αναγνωρίστε αυτά που λένε. Οι άνθρωποι θέλουν να νιώθουν ότι τους ακούτε, ειδικά όταν παλεύουν με δύσκολα συναισθήματα ή εμπειρίες που μπορεί να τους κάνουν να νιώθουν πολύ μόνοι. Αλλά δεν χρειάζεται να προσποιείστε ότι αισθάνεστε το ίδιο. Το να ακούτε απλώς χωρίς να κάνετε κάποιο σχόλιο και απλά να πείτε "Αυτό ακούγεται δύσκολο" μπορεί να βοηθήσει.
"Ακόμα κι αν δεν έχετε βρεθεί ποτέ σε αυτή τη συγκεκριμένη κατάσταση ή δεν έχετε νιώσει ένα συναίσθημα τόσο έντονα, η αναγνώριση στον φίλου σας δείχνει ότι δεν πρόκειται για "υπερβολική αντίδραση" ή "υποαντίδραση"", λέει η Lindsay Macchia, PhD, κλινική ψυχολόγος. "Είναι το πώς αυτοί αισθάνονται και αυτό είναι απολύτως αποδεκτό."
Ρωτήστε πώς μπορείτε να βοηθήσετε. Δείχνει ότι νοιάζεστε και βοηθά να απαλλαγείτε από κάποιες από τις εικασίες. Αυτό που έχει να πει ο φίλος σας μπορεί να σας εκπλήξει. Αν δεν έχουν έτοιμη απάντηση, το να ρωτήσετε μπορεί να τους ενθαρρύνει να αρχίσουν να σκέφτονται πιο ενεργά.
Να δείχνετε κατανόηση με τους περιορισμούς τους. Για παράδειγμα, αν ο φίλος σας έχει κατάθλιψη, μην περιμένετε να βγαίνει μαζί σας κάθε φορά που τον προσκαλείτε. Αλλά συνεχίστε να ρωτάτε και να του λέτε ότι η παρέα του είναι πολύτιμη.
Μην κουτσομπολεύετε. Συχνά είναι πολύ δύσκολο για τους ανθρώπους να ανοιχτούν για τις προκλήσεις της ψυχικής τους υγείας. Αν ένας φίλος σας εμπιστευτεί, σεβαστείτε την εμπιστοσύνη που σας έδειξε και μην μοιραστείτε περισσότερα από όσα θα ήθελε. Αλλά να ξέρετε ότι είναι εντάξει να απευθυνθείτε σε έναν έμπιστο ενήλικα για βοήθεια αν ο φίλος σας τη χρειάζεται.
Αλλάξτε θέμα. Το να ακούτε είναι σημαντικό, αλλά μερικές φορές το ίδιο ισχύει και για την παροχή κάποιας ευπρόσδεκτης απόσπασης της προσοχής. Όλες οι συζητήσεις σας δεν χρειάζεται να αφορούν την ψυχική υγεία του φίλου σας. Το να μοιραστείτε τι συμβαίνει στη ζωή σας, να μιλήσετε για κάτι που σας ενδιαφέρει και τους δύο ή να κάνετε ένα διάλειμμα και να πάτε μια βόλτα μαζί μπορεί να τον κάνει να νιώσει καλά.
Τι δεν χρειάζεται να κάνετε:
- Να είστε διαθέσιμοι 24/7
- Να βάζετε τον εαυτό σας σε κίνδυνο για να προσέχετε τον φίλο σας
- Να νιώθετε ενοχές αν τα πράγματα πάνε καλά για εσάς
- Να παραμένετε σε μια σχέση που δεν λειτουργεί πλέον για εσάς
Να θυμάστε ότι δεν είστε ποτέ αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ψυχική υγεία κάποιου άλλου ατόμου. Μπορεί να νιώθετε υπεύθυνοι και ο φίλος σας μπορεί ακόμη και να σας κάνει να νιώθετε ότι είστε ο μόνος που καταλαβαίνει και μπορεί να τον βοηθήσει, αλλά αυτό δεν ισχύει. Υπάρχουν επαγγελματίες που έχουν εκπαιδευτεί να βοηθούν άτομα με ζητήματα ψυχικής υγείας και μερικές φορές ως φίλος το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να κάνετε ένα βήμα πίσω, ώστε ο φίλος σας να αρχίσει να λαμβάνει βοήθεια από έναν από αυτούς.
Μια τελευταία σημείωση σχετικά με αυτό το θέμα: Εάν ένας φίλος (ή σύντροφος ή πρώην) απειλεί να βλάψει τον εαυτό του ή εσάς εξαιτίας κάτι που κάνετε, ενημερώστε αμέσως έναν ενήλικα. Δεν μπορείτε να του παρέχετε τη βοήθεια που χρειάζεται, ακόμα κι αν θέλετε.
Πότε να απευθυνθείτε σε έναν ενήλικα
Εάν έχετε έναν φίλο που σας εκμυστηρεύεται κάποια έντονα συναισθήματα και μυστικά, μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβετε πότε μπορεί να είναι η κατάλληλη στιγμή να απευθυνθείτε σε έναν ενήλικα - είτε πρόκειται για σχολικό σύμβουλο είτε για γονέα - για υποστήριξη. Κατά κανόνα, είναι καλύτερο να είστε προσεκτικοί παρά να το μετανιώσετε. Η Δρ. Macchia αναφέρει μερικά σημάδια, που εάν εντοπίσετε πρέπει να απευθυνθείτε απευθείας σε κάποιο ενήλικο άτομο:
Εάν υπάρχουν οποιεσδήποτε ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια.
Εάν ο φίλος σας τραυματίζεται, μιλάει για τον τραυματισμό του ή δείχνει σημάδια ότι μπορεί να βλάψει άλλους, τότε είναι σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια.
Εάν πιστεύετε ότι ένας φίλος έχει αναπτύξει διατροφική διαταραχή, είναι επείγον να ζητήσει βοήθεια, επειδή οι διατροφικές διαταραχές αποτελούν σοβαρή απειλή για την υγεία και όσο περισσότερο την έχει ένα άτομο, τόσο πιο δύσκολο είναι να αναρρώσει.
Εάν ένας φίλος φαίνεται να βιώνει κάποιο ψυχωτικό επεισόδιο - έχει παραισθήσεις ή πεποιθήσεις που δεν είναι ρεαλιστικές - χρειάζεται άμεση βοήθεια, πριν τραυματιστεί ο ίδιος.
Εάν η κατάσταση φαίνεται πιο ενήλικη από ό,τι θα έπρεπε να αντιμετωπίζετε. «Οποιαδήποτε αίσθηση του ενστίκτου, οποιαδήποτε αντίδραση έχετε ότι αυτό δεν σας φαίνεται σωστό, μπορεί να είμαι πολύ μικρός για αυτές τις πληροφορίες - ή ίσως θα έπρεπε να υπάρχει κάποιο άλλο άτομο εδώ που θα έπρεπε να αναλάβει ένα μέρος αυτής της ευθύνης - τότε είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε κάποιον στο σχολείο ή απευθείας στους γονείς του φίλου», λέει η Δρ. Macchia.
Εάν η ψυχική σας υγεία επηρεάζεται από το βάρος αυτής της φιλίας, τότε θα πρέπει να μιλήσετε με έναν ενήλικα. Είτε αισθάνεστε αυξημένο άγχος, είτε εμφανίζετε σημάδια κατάθλιψης, είτε σκέφτεστε να αυτοτραυματιστείτε, είναι σίγουρα καιρός να ζητήσετε βοήθεια τόσο για εσάς όσο και για τον φίλο σας.
Πώς να ζητήσετε βοήθεια χωρίς να προδώσετε τον φίλο σας
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην αναζήτηση βοήθειας μπορεί να είναι ο φόβος της προδοσίας ενός φίλου που σας εμπιστεύτηκε ευαίσθητες πληροφορίες. «Υπάρχει τρόπος να το κάνετε», διαβεβαιώνει η Δρ. Macchia. «Όλα έχουν να κάνουν με την ανοιχτότητα και την ειλικρίνεια». Μερικά πράγματα που πρέπει να έχετε κατά νου καθώς θίγετε το θέμα με τον φίλο σας:
Μοιραστείτε γιατί νιώθετε ότι ήρθε η ώρα να ενημερώσετε έναν ενήλικα. Εξηγήστε του γιατί ανησυχείτε και ότι νιώθετε ότι ήρθε η ώρα να αναζητήσετε επιπλέον υποστήριξη - επειδή νοιάζεστε.
Ανάλογα με την κατάσταση, η Δρ. Macchia λέει ότι μπορεί να είναι χρήσιμο ή σκόπιμο να προσφερθείτε να είστε εκεί για τη συζήτηση με τον ενήλικα. «Δεν θέλω οι έφηβοι να νιώσουν ποτέ ότι πρέπει να το κάνουν αυτό», επαναλαμβάνει η Δρ. Macchia, «αλλά ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να πουν ότι νιώθουν ότι μπορούν να στηρίξουν τον φίλο τους και επίσης να είναι ένα φιλικό πρόσωπο, ένας σύμμαχος κατά τη διάρκεια αυτής της συζήτησης».
Η Δρ. Macchia σημειώνει ότι μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο αν ο φίλος σας με προβλήματα ψυχικής υγείας σας ζητήσει να μην το πείτε σε έναν ενήλικα, ακόμα και αφού έχετε εξηγήσει τις ανησυχίες σας και τους λόγους για τους οποίους θέλετε να το κάνετε. «Αυτό μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο και φυσικά θα θέλατε να διατηρήσετε τη φιλία σας όσο καλύτερα μπορείτε», λέει. «Ωστόσο, παρόλα αυτά, η ασφάλεια και η ευημερία του φίλου σας προηγούνται».
Αν δυσκολεύεστε, η Δρ. Macchia συνιστά να δοκιμάσετε κάποια αυτοεπιβεβαίωση. «Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι είναι λογικό να ανησυχείτε για την αντίδραση του φίλου σας όταν το λέτε σε έναν ενήλικα, κι όμως κάνετε αυτό που νιώθετε ότι είναι καλύτερο για αυτόν, για τον εαυτό σας και για τη σχέση σας μακροπρόθεσμα», λέει.
Η σημασία της αυτοφροντίδας
Είναι εύκολο να κολλήσεις στα προβλήματα ενός φίλου, αλλά υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να είσαι καλός φίλος και στο να το παρακάνεις. Αν έχεις γίνει σαν τους γονείς του, όπως λέει η Δρ. Macchia, ή νιώθεις σαν θεραπευτής, μπορεί να έχεις ξεπεράσει τα όρια. Μπορεί να σου φαίνεται σαν μια βαριά ευθύνη.
«Από τη μία πλευρά υπάρχει το άγχος, η ανησυχία και η θλίψη για το τι συμβαίνει στη ζωή του φίλου σου», λέει η Δρ. Macchia, «αλλά μπορεί επίσης να υπάρξει αντίκτυπος και να βιώνετε τα συμπτώματα ενός άλλου ατόμου». Μπορεί να διαπιστώσετε ότι υιοθετείτε κάποια από τα συναισθήματά τους ή τους ανθυγιεινούς μηχανισμούς αντιμετώπισης.
Είτε είστε ένα αυτί για να ακούσει κάποια σοβαρά πράγματα, είτε απλώς δέχεστε πολύ δράμα, αυτό μπορεί να είναι εξαντλητικό, γι' αυτό είναι σημαντικό να αφιερώνετε χρόνο για αυτοφροντίδα. Εάν αισθάνεστε συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης, ότι αποσύρεστε από δραστηριότητες που συνήθως απολαμβάνετε ή σκέφτεστε να βλάψετε τον εαυτό σας, αξίζει να αναζητήσετε επαγγελματική βοήθεια. Μπορείτε να μιλήσετε εμπιστευτικά για το τι συμβαίνει και η ψυχολόγος σας μπορεί να σας καθοδηγήσει και να σας δώσει προτάσεις αντιμετώπισης. Η συζήτηση με τους γονείς σας ή άλλους έμπιστους ενήλικες στη ζωή σας μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη.
Επειδή, τελικά, είναι σημαντικό να είσαι καλός φίλος, αλλά αν δεν φροντίζεις τον εαυτό σου, είναι δύσκολο να φροντίσεις κάποιον άλλον.
Απόδοση του άρθρου How to Support a Friend Who Is Struggling
Ευλαμπία Αγγέλου
Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
Ανεξάρτητη Ερευνήτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου