Οταν η Σεσίλια Ρόζενμπαουμ είδε μια πρωτότυπη σκάλα διακοσμημένη με ράχες βιβλίων, όπου κάθε σκαλοπάτι έφερε πολύχρωμα αυτοκόλλητα με τίτλους όπως «Πίτερ Παν» και «Ο Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας», αποφάσισε να εφαρμόσει την ιδέα στο σχολείο της. Ως διευθύντρια του Montessori Mondial Kungsholmen, ενός σχολείου εννιαετούς εκπαίδευσης στη Σουηδία, έχει θέσει ως βασικό στόχο να ενισχύσει τη φιλαναγνωσία των μαθητών.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, γράφει ο Economist, τα παιδιά ενθαρρύνονται να διαβάζουν καθημερινά: τα βιβλία μεταφέρονται ακόμη και στο πάρκο κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, ενώ κάθε σχολική ημέρα ξεκινά με 15 λεπτά ανάγνωσης μέσα στην τάξη. Μία φορά την εβδομάδα οι δάσκαλοι διαβάζουν φωναχτά στους μαθητές.
Παρά την παράδοση της Σουηδίας ως μιας από τις πλέον εγγράμματες κοινωνίες παγκοσμίως, τα τελευταία χρόνια η χώρα παρουσιάζει πτώση στις επιδόσεις ανάγνωσης, σημειώνει ο Economist. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία από το πρόγραμμα PISA, η βαθμολογία των σουηδών μαθητών στην κατανόηση κειμένου μειώθηκε σημαντικά μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Περίπου το ένα τέταρτο των μαθητών δυσκολεύεται πλέον να διαβάσει σωστά, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στην πολιτική ηγεσία. Η υπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης, Λότα Εντχολμ, αποδίδει την εξέλιξη αυτή εν μέρει στην υπερβολική χρήση ψηφιακών εργαλείων, χωρίς την ίδια στιγμή να υπάρχει επαρκής απόδειξη ότι αυτά συμβάλλουν ουσιαστικά στη μάθηση.
Η Εντχολμ επιδιώκει μια στροφή σε πιο παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας. Το σύνθημα «από την οθόνη στο βιβλίο» συνοψίζει τη στρατηγική της κυβέρνησης για περιορισμό της χρήσης υπολογιστών και tablets, και την επιστροφή στο χαρτί και το μολύβι. Από τον Αύγουστο, σύμφωνα με τον Economist, προβλέπεται πλήρης απαγόρευση των κινητών τηλεφώνων σε όλα τα σχολεία, ενώ ήδη από το 2023 υλοποιείται ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την παροχή ενός σχολικού βιβλίου ανά μαθητή και ανά μάθημα. Μέχρι στιγμής έχουν διατεθεί σημαντικά κονδύλια για την ενίσχυση της έντυπης εκπαίδευσης και την επιστροφή σε βασικές δεξιότητες όπως η ανάγνωση, η γραφή και τα μαθηματικά.
Η τάση αυτή, γράφει ο Economist, δεν περιορίζεται μόνο στη Σουηδία. Χώρες όπως η Φινλανδία και η Δανία, αν και πρωτοπόρες στη χρήση τεχνολογίας, προχωρούν επίσης σε ανάλογους περιορισμούς. Στη Φινλανδία έχουν ήδη επιβληθεί αυστηροί κανόνες για τη χρήση κινητών από μαθητές ηλικίας 7 έως 16 ετών, ενώ η Δανία σχεδιάζει παρόμοια νομοθεσία που θα απαγορεύει τα κινητά και τα προσωπικά tablets στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η επιστροφή στα παραδοσιακά μέσα δεν είναι εύκολη ούτε φθηνή. Οπως επισημαίνουν στον Economist ειδικοί, η μετάβαση από τα ψηφιακά εργαλεία ξανά στα βιβλία απαιτεί σημαντικές επενδύσεις. Η Δανία, για παράδειγμα, υπήρξε από τις πρώτες χώρες που εισήγαγαν tablets στα σχολεία ήδη από το 2011, χωρίς όμως να παρέχουν επαρκή εκπαίδευση στους δασκάλους.
Αυτό είχε ως συνέπεια πολλοί εκπαιδευτικοί να αισθάνονται αβέβαιοι για το πώς να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά την τεχνολογία. Σήμερα, αρκετοί θεωρούν ότι η υπερβολική χρήση ψηφιακών μέσων συνέβαλε στην πτώση των επιδόσεων των μαθητών, ιδιαίτερα στην ανάγνωση και τα μαθηματικά.
Παρότι τα επιστημονικά δεδομένα για τα οφέλη της απαγόρευσης των κινητών δεν είναι ακόμη πλήρως καταγεγραμμένα, οι ενδείξεις είναι ενθαρρυντικές. Ερευνες δείχνουν ότι ο περιορισμός της χρήσης κινητών συμβάλλει στη βελτίωση της συγκέντρωσης των μαθητών. Μια μελέτη σε σχολική περιφέρεια της Φλόριντα κατέγραψε αρχικά αύξηση στις πειθαρχικές παραβάσεις μετά την εφαρμογή πλήρους απαγόρευσης κινητών.
Στη συνέχεια, όμως, παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση στις σχολικές επιδόσεις, καθώς και μείωση των απουσιών. Οι μαθητές, σχολιάζει ο Economist, φαίνεται ότι προσαρμόστηκαν σταδιακά και άρχισαν να απολαμβάνουν την απεξάρτηση από τις οθόνες.
Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα. Η ισορροπία μεταξύ ψηφιακής και παραδοσιακής μάθησης παραμένει κρίσιμη. Ορισμένοι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις, αλλά εκφράζουν ανησυχία μήπως η στροφή γίνει υπερβολική: για τους μεγαλύτερους μαθητές, η εξοικείωση με την τεχνολογία θεωρείται απαραίτητη, καθώς οι απαιτήσεις της ανώτατης εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας καθιστούν αναγκαίες τις ψηφιακές δεξιότητες.
Παράλληλα, ακόμη και σε σχολεία που αξιοποιούν την τεχνολογία, εφαρμόζονται περιορισμοί σε κρίσιμες στιγμές, όπως οι εξετάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πρόσβαση στο διαδίκτυο διακόπτεται, ώστε να αποτραπεί η αντιγραφή ή η διάσπαση της προσοχής. Η εμπειρία δείχνει ότι, παρά τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας, ο πειρασμός της απόσπασης παραμένει ισχυρός.
Η στροφή της Σουηδίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών προς μια πιο «αναλογική» εκπαίδευση αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη επανεκτίμηση του ρόλου της τεχνολογίας στη μάθηση, καταλήγει ο Economist. Αντί για πλήρη απόρριψη των ψηφιακών εργαλείων, στόχος είναι η εξεύρεση μιας ισορροπίας που θα ενισχύει τις βασικές δεξιότητες χωρίς να αγνοεί τις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής.
Πηγή: Protagon.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου