Σε τελετές κατά την αρχαιότητα που οι άνθρωποι ζητούσαν ευλογία για την τροφή, τη γονιμότητα, την συγκομιδή και την υγεία των παιδιών τους, σε κοινωνικές εκδηλώσεις και θρησκευτικές τελετές, ο χορός χρησιμοποιούνταν επικοινωνίας και αφήγησης ιστοριών. Ο χορός ενδέχεται να είναι η παλαιότερη μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης και σύνδεσης και, σήμερα, μελετάται και επαινείται για την αναμφισβήτητη ικανότητά του να μεταμορφώνει τον εγκέφαλο.
Η κίνηση και ο χορός εμπλέκουν και ευθυγραμμίζουν ανόμοιες νευρικές περιοχές - αισθητηριακές και κινητικές, γνωστικές και δημιουργικές, κοινωνικές και συναισθηματικές - με αποτέλεσμα έναν συγχρονισμένο εγκέφαλο που λειτουργεί πιο ομαλά και αποτελεσματικά. Τα οφέλη του χορού για το μυαλό και το σώμα έχουν μεγάλη σημασία στο πλαίσιο του αυτισμού και της ΔΕΠΥ - μορφές νευροδιαφορετικότητας που συνδέονται με διαφορές στη νευρωνική συνδεσιμότητα, τη λειτουργία και την κοινωνική αλληλεπίδραση.
Η επιστήμη της κίνησης
Ο χορός και οι ανάλογες δραστηριότητες πυροδοτούν πολλές επιδράσεις που είναι σημαντικές για νευροδιαφορετικά μυαλά και σώματα:
Α) Συντονισμός
Η εκμάθηση μιας σύνθετης χορογραφίας, η περιστροφή στο ένα πόδι ή ο αυτοσχεδιασμός με ένα αγαπημένο τραγούδι, ενισχύουν τις κινητικές δεξιότητες των ατόμων, ακόμη και όσων έχουν αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού —μια κατάσταση συχνή στον αυτισμό και τη ΔΕΠΥ. Ο χορός βελτιώνει επίσης την ικανότητα του ατόμου να συντονίζεται με τα σήματα που του δίνει το σώμα του και να αντιλαμβάνεται τη θέση του στο χώρο.
Β) Ροή νευροδιαβιβαστών
Ο χορός διεγείρει την παραγωγή ντοπαμίνης, σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης — νευροδιαβιβαστών που σχετίζονται με τα κίνητρα, την προσοχή, τον συντονισμό, το άγχος και τη διάθεση και συχνά λειτουργούν διαφορετικά σε νευροδιαφορετικούς εγκεφάλους.
Γ) Ευελιξία της σκέψης
Ο χορός είναι μια πνευματική άσκηση. Η κίνηση του σώματος δημιουργεί δραστηριότητα σε νευρικές περιοχές που σχετίζονται με τη γνωστική και την εκτελεστική λειτουργία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο χορός μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα ενός ατόμου να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενες καταστάσεις και να σκέφτεται τα πράγματα διαφορετικά, κάτι που μπορεί να αντισταθμίσει την άκαμπτη σκέψη σε αυτιστικά άτομα. Συνδέεται επίσης με καλύτερη μάθηση και νευροπλαστικότητα.
Δ) Κατάσταση Ροής
Οι έμπειροι χορευτές εισέρχονται σε καταστάσεις εγκεφαλικών κυμάτων θήτα, οι οποίες σχετίζονται με αυξημένη δημιουργικότητα και αποκλίνουσα σκέψη, πιο εύκολα από τους αρχάριους χορευτές, σύμφωνα με μια μελέτη.
Ε) Βελτίωση της Διάθεσης
Πέρα από τις νευροβιολογικές επιδράσεις, ο χορός παρέχει μια διέξοδο έκφρασης, ανακουφίζει από την κατάθλιψη και το άγχος και ενισχύει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα, σύμφωνα με σύγχρονες έρευνες.
Τελικά, ο χορός ενισχύει τον συντονισμό της νευρωνικής δραστηριότητας που επιτρέπει σε διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου να «επικοινωνούν» μεταξύ τους καλύτερα και απρόσκοπτα. Αυτή η κατάσταση μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της άτυπης εγκεφαλικής δραστηριότητας και συνδεσιμότητας που παρατηρείται συνήθως σε νευροδιαφορετικά άτομα.
Ο Χορός Μειώνει το Κοινωνικό Στρες
Όταν χορεύουμε αργά με έναν παρτενέρ ή κάνουμε πρόβα με μια ομάδα, ο εγκέφαλός μας αρχίζει να συντονίζεται ρυθμικά με τον παρτενέρ ή την ομάδα. Δηλαδή, ο χορός ενισχύει τον συγχρονισμό μεταξύ των εγκεφάλων, ένα φαινόμενο κοινωνικών αλληλεπιδράσεων που οδηγεί σε βαθύτερη σύνδεση και συνεργασία. Έτσι, ο χορός μπορεί να θεωρηθεί ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο για την υποστήριξη αυτιστικών ατόμων. Πράγματι, η ερευνητική μου ομάδα παρατήρησε σημαντικό συγχρονισμό μεταξύ των εγκεφάλων αυτιστικών παιδιών και ενηλίκων που συμμετείχαν σε ένα πρόγραμμα μουσικού θεάτρου διάρκειας 8 εβδομάδων. Οι γονείς ανέφεραν ότι τα παιδιά τους εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα κοινωνικής φοβίας και άγχους αποχωρισμού μετά το πρόγραμμα. Οι συμμετέχοντες και οι γονείς περιέγραψαν επίσης πιο φωτεινές διαθέσεις, υψηλότερη αυτοεκτίμηση και ισχυρότερο αίσθημα ότι ανήκουν κάπου - παράγοντες που ενισχύουν την ψυχική υγεία.
Όλα τα στυλ χορού και οι μορφές κίνησης προάγουν την υγεία, αλλά τα μοτίβα κίνησης που απεικονίζονται παρακάτω — έμφυτα στην ανθρώπινη ανάπτυξη και κωδικοποιημένα σε στυλ χορού σε όλο τον κόσμο — μπορεί να ενισχύσουν τις συνδέσεις εγκεφάλου-σώματος και να βελτιώσει την ευεξία. Οι νευροαποκλίνοντες χορευτές μπορούν να αποκομίσουν ιδιαίτερα οφέλη από την εξάσκηση αυτών των βασικών μοτίβων κίνησης, τα οποία έχει αποδειχθεί ότι αναδιαμορφώνουν την ταλαντωτική δραστηριότητα και προάγουν την καλύτερη διασυνδεσιμότητα των περιοχών του εγκεφάλου.
Μοτίβα κίνησης (βλ. εικόνα):
Αριστερό – δεξί.
Ενεργοποιείτε το χέρι και το πόδι μιας πλευρά του σώματος κάθε φορά (πχ σηκώστε με το αριστερό σας χέρι το αριστερό σας πόδι πολύ ψηλά, ενώ στηρίζεστε στο δεξί σας πόδι και έχετε τεντωμένο στο πλάι το δεξί σας χέρι).
Στάση γάτας – αγελάδας.
Γονατίστε και στηριχτείτε στα γόνατα και τις παλάμες σας. Στη συνέχεια μετακινείστε τον κορμό σας προς τα κάτω και προς τα πάνω όπως δείχνει η εικόνα.
Γίνετε καθρέφτης κάποιου άλλου ατόμου.
Ένα άτομο καθοδηγεί και το άλλο ακολουθεί. Το ένα άτομο κάνει κινήσεις (σώματος, προσώπου, χεριών) και το άλλο άτομο – που βρίσκεται σε όσο το δυνατό μικρότερη απόσταση – προσπαθεί να κάνει το ίδιο.
Αναπνοή
Εισπνεύστε βαθιά από τη μύτη σας νιώθοντας την κίνηση από την κοιλιά στα πλευρά και στο στήθος. Δουλέψτε αντίστροφα κατά την εκπνοή.
Στάση αστερίας
Διπλώστε το σώμα σας προς τα μέσα, προς την κοιλιά σας. Στη συνέχεια, τιναχτείτε προς τα πίσω, εκτοξεύοντας ενέργεια μέσα από τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών σας.
Διαγώνια
Κινήστε ένα χέρι και ένα πόδι από την αντίθετη πλευρά τους σώματος έτσι ώστε να περάσουν την νοητή γραμμή που χωρίζει το σώμα σας στη μέση.
Ψηλά- χαμηλά
Αφήστε τα χέρια σας να γίνουν μια ομάδα και τα πόδια σας μια άλλη ομάδα.
Πώς να ξεκινήσετε να κινείστε
- Δείτε τι εναλλακτικές έχετε στην περιοχή που ζείτε. Επισκεφθείτε ένα στούντιο χορού, θεάτρου ή γιόγκα με έναν φίλο.
- Ξεκινήστε με μικρά βήματα. Αρχίστε με 5 λεπτά κάθε μέρα απλών κινήσεων που μπορείτε να εκτελείτε ενώ βλέπετε τηλεόραση ή ακούτε μουσική.
- Χορέψτε στο σπίτι σας ελεύθερα όπως θέλετε ή ακολουθώντας εκπαιδευτικά βίντεο που υπάρχουν διαθέσιμα.
- Επιλέξτε μια δραστηριότητα που σας είναι ευχάριστη και σας διασκεδάζει!
Απόδοση του άρθρου The Benefits of Dance for Neurodivergent Minds
Ιωάννα Αγγέλου
Ειδική Παιδαγωγός (Παν. Θεσσαλίας)
Νηπιαγωγός (Α.Π.Θ.)
MEd - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου