«Με το μικρό μου δαχτυλάκι, ό,τι θέλω μπορώ να το πετύχω». Η φράση που δίνει τον τίτλο στο νέο βιβλίο για παιδιά της Έλενας Αρτζανίδου ξεκίνησε από μια εικόνα που η συγγραφέας είδε πριν από τέσσερα χρόνια στην οθόνη: ένα αγόρι από τη Μογγολία, μεγαλωμένο σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας, να δείχνει τον ήλιο με το μικρό του δάχτυλο και να δηλώνει με απόλυτη αυτοπεποίθηση ότι κάποια μέρα θα μπορέσει να τον κρατήσει ψηλά.
Η εικόνα και τα λόγια του παιδιού παρέμειναν στη σκέψη της και, ύστερα από δύο χρόνια δουλειάς, έγιναν μια ιστορία με πρωταγωνιστή τον Θάνο, ένα παιδί που αντιμετωπίζει κάθε «είσαι μικρός» με επιμονή, φαντασία και τη δική του ακλόνητη λογική.
Στο «Με το μικρό μου δαχτυλάκι» της Έλενας Αρτζανίδου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τελεία με εικονογράφηση της Άρτεμις Πρόβου, η παιδική ματιά συναντά τον κόσμο των ενηλίκων και τις προσπάθειές τους να προστατεύσουν, να εξηγήσουν και, συχνά, να βάλουν όρια. Η ιστορία ανοίγει έτσι μια συζήτηση γύρω από την αυτοπεποίθηση, την ελευθερία της έκφρασης, τη δύναμη των ονείρων και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην προστασία και τον περιορισμό.
Η Έλενα Αρτζανίδου ασχολείται εδώ και 30 χρόνια με την παιδική λογοτεχνία. Γεννημένη στη Δυτική Γερμανία το 1964, μεγάλωσε στο Μαυρονέρι Κιλκίς και στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στη Σχολή Νηπιαγωγών Καρδίτσας και στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του ΑΠΘ, ενώ παράλληλα με την εκπαιδευτική της πορεία ανέπτυξε συγγραφική και επιμορφωτική δραστηριότητα. Έχει εκδώσει περισσότερα από 40 βιβλία για παιδιά και εφήβους, έχει διδάξει φιλαναγνωσία και δημιουργική γραφή και έχει συνεργαστεί με το ΑΠΘ σε εκπαιδευτικά προγράμματα. Σήμερα ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.
Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Με το μικρό μου δαχτυλάκι», η δημοφιλής συγγραφέας μιλά στα Μακεδονικά Νέα για την αφετηρία της ιστορίας, τη σχέση παιδιού και ενηλίκου και την ανάγκη να ακούμε τη φωνή των παιδιών.
Συνέντευξη στη Χρύσα Νάνου
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το «Με το μικρό μου δαχτυλάκι»;
Πριν από τέσσερα χρόνια είδα στην οθόνη ένα αγόρι από τη μακρινή Μογγολία, το παιδί αυτό ζούσε στην απόλυτη φτώχεια, κι όμως είχε τόσο πίστη σε ότι έλεγε. Κάποια στιγμή σήκωσε το μικρό του δάχτυλο και δείχνοντας τον ήλιο είπε όλο αυτοπεποίθηση: «Μια μέρα με αυτό το μικρό μου δαχτυλάκι τον ήλιο θα τον κρατήσω ψηλά».
Συγκλονίστηκα από τον τρόπο του και άλλο τόσο συγκινήθηκα από το πάθος των λόγων του. Αυτό ήταν η αρχή για να κρατήσω αυτήν την φράση. Χρειάστηκαν δύο χρόνια για να ολοκληρώσω αυτήν την ιδέα, αυτήν την ιστορία.
Το «μικρό μου δαχτυλάκι» γίνεται στο βιβλίο ένα μέτρο δύναμης: πόσα μπορεί τελικά να καταφέρει ένα παιδί όταν πιστεύει στις δυνατότητές του;
Όλα τα παιδιά κρύβουν απίστευτες δυνάμεις, έχουν πολλά και διαφορετικά θέλω τα οποία θα μπορέσουν να τα υλοποιήσουν όταν και οι γονείς θα τους ακούσουν, θα τους υποστηρίξουν σε αυτά τα θέλω. Φυσικά δεν αναφέρομαι στα επικίνδυνα θέλω ή σε εκείνα που μπορούν να πληγώσουν τα ίδια και τους γύρω τους.
Στο βιβλίο υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αντιπαράθεση ανάμεσα στην παιδική φαντασία και τον ρεαλισμό των ενηλίκων. Τι έχει εντέλει να μάθει ο ένας κόσμος από τον άλλο;
Και οι δύο πλευρές μαθαίνουν. Το παιδί με τον καιρό μαθαίνει να ξεχωρίζει εκείνο το θέλω που θα τον πάει στο αύριο από το άλλο, το επικίνδυνο που μπορεί να τον καταστρέψει.
Ο ενήλικας πάλι μαθαίνει, εφόσον πιστεύει στο παιδί, είναι εκεί για αυτό, να ακούει και να παρεμβαίνει μόνο όταν το παιδί θέλει να τολμήσει κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ επικίνδυνο ή μπορεί να γεννήσει πόνο στον ίδιο και στον άλλον.
Πότε η προσπάθεια των ενηλίκων να προστατεύσουν ένα παιδί μπορεί να γίνει περιορισμός;
Όταν δεν το αφήνουν να δοκιμαστεί, να έχει το θάρρος της γνώμης, των ονείρων, δεν το επιτρέπουν να εκφραστεί, να έχει φωνή, άποψη. Να τολμά.
Πώς γράφετε για την αυτοπεποίθηση χωρίς το βιβλίο να γίνει διδακτικό;
Πιστεύω, παρατηρώ και ακούω το παιδί.
Πώς συνεργαστήκατε με την Άρτεμις Πρόβου για την εικονογράφηση;
Η Άρτεμις Πρόβου, η Σαλονικιά εικονογράφος έκανε εξαιρετική δουλειά μιας και το κείμενο δεν ήταν και τόσο εύκολο. Η επιλογή ήταν τόσο της εκδότριάς μου, της Άντριας Μπαλαούρα, όσο και δικής μου όταν είδα και το πορτφόλιο της. Η συνεργασία μας δεν είχε ούτε τηλέφωνα ούτε συναντήσεις, μόνο πήραμε κάποια προσχέδια της ιστορίας που μας ετοίμασε, και αυτό όταν ανέλαβε τη δουλειά μας άρεσαν πολύ και συνέχισε. Όταν όμως μας έστειλε ολοκληρωμένη τη δουλειά της ενθουσιάστηκα από τα χρώματα, τα επιπλέον στοιχεία που έβαλε στην ιστορία, στην αισιόδοξη ματιά της εικόνας της. Επικοινώνησα μαζί της μόνο όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο, δυστυχώς δε βρεθήκαμε ακόμη μιας και ζει, αν δεν κάνω λάθος, στην Πορτογαλία.
Έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεστε την παιδική ηλικία μέσα από τα χρόνια που γράφετε για παιδιά; Τι σας εκπλήσσει ακόμη στον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται;
Σίγουρα όσο βρίσκομαι κοντά τους πιστεύω ότι μπορώ να γνωρίζω κάτι από τον κόσμο τους που δεν είναι αυτός που ήξερα. Τα παιδιά αλλάζουν μιας και ο κόσμος αλλάζει. Πάντα με εκπλήσσουν και περισσότερο με γοητεύουν όταν τα ακούω να εκφράζουν τα όνειρά τους, όταν διαφωνούν, όταν έχουν άποψη, τότε αλήθεια ελπίζω περισσότερο στο αύριο.
Χρύσα Νάνου
Πηγή: Μακεδονικά Νέα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου