Χειλεανάγνωση στα κωφά παιδιά

Η χειλεανάγνωση είναι η ικανότητα κατανόησης της ομιλίας παρακολουθώντας προσεκτικά τα μοτίβα των χειλιών ενός ατόμου και την κίνηση της γλώσσας και του προσώπου του.

Από πολύ μικρή ηλικία, τα περισσότερα παιδιά αρχίζουν να αναγνωρίζουν τα μοτίβα των χειλιών σε γνωστές λέξεις. Τα περισσότερα κωφά παιδιά προσπαθούν να κάνουν χειλεανάγνωση όταν επικοινωνούν, ειδικά σε θορυβώδεις συνθήκες. Μερικά παιδιά είναι καλύτερα από τα άλλα.

Προσοχή! Μόνο ένα μικρό ποσοστό της ομιλίας μπορεί να γίνει κατανοητό με χειλεανάγνωση.

Πώς να κάνετε την χειλεανάγνωση ευκολότερη για το παιδί σας

Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας στη χειλεανάγνωση κάνοντας τα εξής:

• Βεβαιωθείτε ότι καταλαβαίνει για τι μιλάτε (δώστε το πλαίσιο).
• Χρησιμοποιήστε χειρονομίες και εκφράσεις του προσώπου για να υποστηρίξετε την κατανόηση.
• Σταθείτε έτσι ώστε το παιδί σας να μπορεί να βλέπει καθαρά το πρόσωπό σας.
• Βεβαιωθείτε ότι υπάρχει καλός φωτισμός.
• Βεβαιωθείτε ότι τα ακουστικά βοηθήματα του παιδιού σας (πχ ακουστικά βαρηκοϊας) λειτουργούν σωστά.
• Μιλήστε καθαρά και με φυσικό ρυθμό. Η πολύ αργή ομιλία ή οι υπερβολικά έντονες κινήσεις των χειλιών κάνουν δυσκολότερη την χειλεανάγνωση.
• Μην στέκεστε με την πλάτη σας στο έντονο φως, καθώς αυτό μπορεί να κάνει τα χαρακτηριστικά του προσώπου σας ασαφή.
• Προσπαθήστε να μην κινείστε πολύ, ώστε το παιδί να παρακολουθεί εύκολα τα χείλη σας.
• Κρατήστε τα μουστάκια και τα γένια (αν έχετε) κομμένα ώστε να μην καλύπτουν τα χείλη σας.
• Προσπαθήστε να μην τρώτε ή μασάτε ενώ μιλάτε.
• Μην καλύπτετε το στόμα σας ενώ μιλάτε.
• Εάν χρειάζεται να φοράτε μάσκα προσώπου, σκεφτείτε να φορέσετε μια διαφανή μάσκα.

Τα παιδιά διαβάζουν τα χείλη πιο εύκολα/ αποτελεσματικά όταν είναι εξοικειωμένα με το θέμα ή εάν είναι κάτι που περιμένουν. Για παράδειγμα, είναι πιο πιθανό να καταλαβαίνουν με χειλεανάγνωση φράσεις που λένε οι γονείς τους τακτικά, όπως «Φόρεσε τις πιτζάμες σου» πριν τον ύπνο, παρά νέες πληροφορίες για ένα άγνωστο θέμα. Τα παιδιά επίσης κάνουν πιο εύκολα χειλεανάγνωση σε άτομα που γνωρίζουν καλά ή έχουν οικεία προφορά.

Η χειλεανάγνωση απαιτεί πολλή συγκέντρωση και προκαλεί εύκολα κόπωση συγκέντρωσης, καθιστώντας αναγκαία τα τακτικά διαλείμματα.

Τα παιδιά δυσκολεύονται περισσότερο στη χειλεανάγνωση από τους ενήλικες, επειδή έχουν λιγότερη εμπειρία και λιγότερη γνώση του πλαισίου. Στα περισσότερα κωφά παιδιά, η ικανότητά τους στη χειλεανάγνωση βελτιώνεται φυσικά καθώς μεγαλώνουν.

Απόδοση του άρθρου Lip-reading - Ways deaf children learn to understand speech

Ιωάννα Αγγέλου

Ειδική Παιδαγωγός (Παν. Θεσσαλίας)

Νηπιαγωγός (Α.Π.Θ.)

MEd - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση