Κατά τη διάρκεια της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε διαδικτυακά στις 13 Οκτωβρίου 2025 στο Frontiers in Human Neuroscience, τα νοσηλευόμενα πρόωρα μωρά άκουγαν τακτικά ηχογραφήσεις των μητέρων τους να τους διαβάζουν. Στο τέλος της μελέτης, οι μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου έδειξαν ότι μια κύρια γλωσσική περιοχή ήταν πιο ώριμη από αυτή των πρόωρων μωρών σε μια ομάδα ελέγχου που δεν άκουγαν τις ηχογραφήσεις. Είναι η πρώτη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη έρευνα μιας τέτοιας παρέμβασης στην πρώιμη ανάπτυξη.
«Αυτή είναι η πρώτη αιτιώδης απόδειξη ότι μια εμπειρία ομιλίας συμβάλλει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου σε αυτή την πολύ νεαρή ηλικία», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας, Katherine Travis, PhD, η οποία ήταν επίκουρη καθηγήτρια στο Stanford Medicine όταν διεξήχθη η μελέτη και τώρα είναι επίκουρη καθηγήτρια νευροεπιστήμης και παιδιατρικής στην Ιατρική Σχολή Weill Cornell και στο Νευρολογικό Ινστιτούτο Burke. «Αυτός είναι ένας δυνητικά μετασχηματιστικός τρόπος σκέψης για το πώς να προσεγγίσουμε τη νεογνική φροντίδα για την προώθηση καλύτερων γλωσσικών αποτελεσμάτων σε παιδιά που γεννιούνται πρόωρα».
Η βασική συγγραφέας της μελέτης είναι η Heidi Feldman, MD, PhD, καθηγήτρια Αναπτυξιακής και Συμπεριφορικής Παιδιατρικής, από το ίδρυμα Ballinger-Swindells.
Τα πρόωρα μωρά — που γεννιούνται τουλάχιστον τρεις εβδομάδες νωρίτερα — συχνά περνούν εβδομάδες ή μήνες στο νοσοκομείο, συνήθως πηγαίνοντας σπίτι τους κοντά στις ημερομηνίες της αναμενόμενης γένησής τους. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, είναι λιγότερο εκτεθιμένα στη μητρική ομιλία από ό,τι αν συνέχιζαν να αναπτύσσονται στη μήτρα. Οι γονείς συνήθως δεν μπορούν να παραμείνουν στο νοσοκομείο όλο το εικοσιτετράωρο για διάφορους λόγους, είτε, για παράδειγμα, έχουν μεγαλύτερα παιδιά να φροντίσουν ή δουλειές στις οποίες πρέπει να επιστρέψουν. Τα πρόωρα μωρά διατρέχουν κίνδυνο γλωσσικών καθυστερήσεων και οι επιστήμονες έχουν υποψιαστεί ότι η μειωμένη έκθεση στους ήχους της ομιλίας στην πρώιμη ζωή συμβάλλει στο πρόβλημα.
Η ερευνητική ομάδα αποφάσισε να ενισχύσει την έκθεση των πρόωρων μωρών στη φωνή της μητέρας τους κατά τη διάρκεια της νοσηλείας. Το έκαναν αυτό παίζοντας ηχογραφήσεις της ομιλίας των μητέρων, συνολικά 2 ώρες και 40 λεπτά την ημέρα, για μερικές εβδομάδες στο τέλος της νοσηλείας των μωρών.
«Τα μωρά εκτέθηκαν σε αυτήν την παρέμβαση για σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα», δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης Melissa Scala, MD, κλινική καθηγήτρια παιδιατρικής και νεογνολόγος στο Νοσοκομείο Παίδων Lucile Packard του Στάνφορντ. «Παρά ταύτα, βλέπαμε πολύ μετρήσιμες διαφορές στις γλωσσικές τους περιοχές. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι κάτι αρκετά μικρό φαίνεται να κάνει μεγάλη διαφορά.»
Η ακοή αναπτύσσεται στη μήτρα
Η εμβρυϊκή ακοή αρχίζει να αναπτύσσεται λίγο περισσότερο από τα μισά της εγκυμοσύνης, περίπου στις 24 εβδομάδες κύησης. Καθώς το έμβρυο μεγαλώνει, η μήτρα διαστέλλεται και το τοίχωμα της μήτρας λεπταίνει. Όσο εξελίσσεται η εγκυμοσύνη, φτάνουν στο έμβρυο περισσότεροι ήχοι, συμπεριλαμβανομένων των συνομιλιών της μητέρας. Κατά τη γέννηση, τα τελειόμηνα νεογνά αναγνωρίζουν τη φωνή της μητέρας τους και προτιμούν τους ήχους της μητρικής γλώσσας των γονιών τους από άλλες γλώσσες, όπως έχει δείξει προηγούμενη έρευνα.
Αυτοί οι παράγοντες υποδηλώνουν ότι η ακρόαση της φωνής της μητέρας συμβάλλει στην ωρίμανση του εγκεφάλου στο δεύτερο μισό μιας τελειόμηνης εγκυμοσύνης. «Το σώμα δεν πρόκειται να σπαταλήσει ενέργεια αναπτύσσοντας την ακοή τόσο νωρίς αν δεν σχετίζεται με κάτι τόσο σημαντικό που προγραμματίζει τον εγκέφαλο», είπε η Scala.
Οι Travis, Scala και οι συνάδελφοί τους συνειδητοποίησαν ότι, συμπληρώνοντας τους ήχους που ακούν τα πρόωρα μωρά στο νοσοκομείο, ώστε να μοιάζουν με αυτούς που θα άκουγαν στη μήτρα, είχαν μια μοναδική ευκαιρία σε αυτό το στάδιο της ζωής να βελτιώσουν ενδεχομένως την ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Τα 46 μωρά που συμμετείχαν στη μελέτη γεννήθηκαν πολύ πρόωρα, φτάνοντας στον τοκετό ακόμα και περισσότερο από οκτώ εβδομάδες νωρίτερα. Τα μωρά μπορούσαν να συμμετάσχουν στη μελέτη όταν είχαν σταθεροποιηθεί ιατρικά και είχαν «βγει» από τη μονάδα εντατικής θεραπείας νεογνών, όπου λαμβάνουν φροντίδα τα πιο άρρωστα νεογνά, στο ενδιάμεσο βρεφονηπιακό “σταθμό”, όπου μένουν μέχρι να είναι έτοιμα να πάνε σπίτι. Τα μωρά στη μελέτη δεν είχαν συγγενείς διαφοροποιήσεις και δεν είχαν βιώσει σημαντικές επιπλοκές εξαιτίας του πρόωρου τοκετού.
Η ερευνητική ομάδα κατέγραψε μητέρες να διαβάζουν από τη σειρά παιδικών βιβλίων Paddington Bear, η οποία έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Κάθε μητέρα έκανε μια ηχογράφηση για το μωρό της στη μητρική της γλώσσα.
Τα μωρά χωρίστηκαν τυχαία στην ομάδα θεραπείας (η οποία άκουγε τις ηχογραφήσεις φωνής των μητέρων της) ή στην ομάδα ελέγχου (η οποία δεν άκουγε). Για τα μωρά στην ομάδα θεραπείας, οι ηχογραφήσεις αναπαράγονταν κατά τη διάρκεια της νύχτας σε περιόδους 10 λεπτών, για συνολικά 160 λεπτά κάθε βράδυ. Παίζοντας τις ηχογραφήσεις τη νύχτα, οι ερευνητές εμπόδισαν τους γονείς να γνωρίζουν σε ποια ομάδα ανήκαν τα μωρά τους, διασφαλίζοντας ότι η συμπεριφορά των γονέων δεν θα επηρέαζε τα αποτελέσματα. Οι ηχογραφήσεις δεν φάνηκαν να επηρεάζουν τον ύπνο των μωρών, ανέφεραν οι ερευνητές, σημειώνοντας ότι σε αυτό το στάδιο της εγκυμοσύνης/ανάπτυξης τα έμβρυα συχνά κοιμούνται ενώ οι μητέρες τους είναι ξύπνιες και μιλάνε.
Τα μωρά υποβλήθηκαν σε μαγνητικές τομογραφίες του εγκεφάλου τους ως μέρος των συνήθων ελέγχων υγείας που πραγματοποιούνται πριν από το εξιτήριο από το νοσοκομείο. Οι σαρώσεις περιελάμβαναν απεικόνιση των τοξοειδών δεσμίδων και στις δύο πλευρές του εγκεφάλου, οι οποίες περιέχουν μεγάλες δέσμες νευρικών ινών που βοηθούν στην επεξεργασία και την κατανόηση του ήχου. Η αριστερή τοξοειδής δέσμη εξειδικεύεται στην επεξεργασία της γλώσσας.
Αλλαγές σε μια βασική περιοχή γλώσσας
Σε σαρώσεις εγκεφάλου, οι ερευνητές παρατήρησαν μια σημαντική διαφορά στη λευκή ουσία στην αριστερή τοξοειδή δέσμη: Αυτή η οδός επεξεργασίας της γλώσσας ήταν πιο ώριμη στα μωρά της ομάδας θεραπείας από ό,τι στην ομάδα ελέγχου. Η δεξιά τοξοειδής δέσμη επηρεάστηκε λιγότερο από τη θεραπεία, κάτι που συνάδει με τις γνωστές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου επεξεργάζονται την ομιλία, ανέφεραν οι επιστήμονες.
«Με εξέπληξε το πόσο ισχυρό ήταν το αποτέλεσμα», είπε η Travis. «Το γεγονός ότι μπορούμε να ανιχνεύσουμε διαφορές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου σε τόσο πρώιμο στάδιο υποδηλώνει ότι αυτό που κάνουμε στο νοσοκομείο έχει σημασία. Η έκθεση στην ομιλία έχει σημασία για την ανάπτυξη του εγκεφάλου».
Οι ερευνήτριες σχεδιάζουν νέες μελέτες για να ελέγξουν εάν τα οφέλη επεκτείνονται σε μωρά με ιατρικές επιπλοκές και διερευνούν λεπτομερέστερα πώς οι φωνητικές ηχογραφήσεις σχετίζονται με τα αποτελέσματά τους. Η Scala ηγείται επίσης μιας ομάδας στο Packard Children's που δημιουργεί εξατομικευμένα σχέδια για τους ασθενείς, έτσι ώστε οι ήχοι που ακούν τα πρόωρα στη ΜΕΝΝ του νοσοκομείου να είναι οι πιο ευνοϊκοί για την ενίσχυση της ανάπτυξης του εγκεφάλου.
Ενθάρρυνση για τους γονείς
Οι γονείς πρόωρων μωρών συχνά βιώνουν άγχος κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του μωρού τους, συμπεριλαμβανομένων συναισθημάτων αδυναμίας ή απογοήτευσης επειδή δεν μπορούν να περάσουν όσο χρόνο θέλουν με τα μωρά τους.
«Θα υποστηρίζουμε πάντα τους γονείς που επισκέπτονται και μιλάνε με τα μωρά τους όσο περισσότερο μπορούν», δήλωσε η Scala, σημειώνοντας ότι οι προσωπικές επισκέψεις προσφέρουν επίσης ευκαιρίες στους γονείς να κρατούν τα μωρά τους ακουμπώντας το δέρμα τους στο δέρμα των παιδιών, κάτι που προσδίδει τα δικά της νευροαναπτυξιακά οφέλη.
Ελπίζει επίσης ότι οι γονείς θα ενθαρρυνθούν από το γεγονός ότι οι φωνητικές ηχογραφήσεις μπορούν να συμπληρώσουν τις προσωπικές επισκέψεις.
«Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο - ακόμα κι αν δεν μπορούν να είναι εκεί όσο θέλουν - το μωρό εξακολουθεί να τους ακούει και εξακολουθεί να γνωρίζει ότι είναι εκεί», είπε. «Και οι γονείς εξακολουθούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού».
Η έρευνα υποστηρίχθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού και Ανθρώπινης Ανάπτυξης Eunice Kennedy Shriver.
Ευλαμπία Αγγέλου
Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
Ανεξάρτητη Ερευνήτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου