Καταγγελίες από πολίτες, φάκελοι κοινωνικών υπηρεσιών, εισαγγελικές εντολές, νοσηλείες στο νοσοκομείο Παίδων, διαρκής απουσία από το σχολείο. Η «οικογένεια» της Κυψέλης είχε έρθει πολλές φορές σε επαφή με το σύστημα κρατικών υπηρεσιών, είχαν ηχήσει πολλά καμπανάκια, αλλά κανείς δεν φάνηκε διατεθειμένος να αναλάβει την ευθύνη. Και κάπως έτσι η παιδική προστασία στην Ελλάδα γλίστρησε από τις ρωγμές του συστήματος που παρά τα απανωτά περιστατικά των τελευταίων χρόνων, δεν έχει βελτιωθεί. Η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025-2030, που παρουσιάστηκε το 2025, και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση της σεξουαλικής βίας κατά των ανηλίκων, που παρουσιάστηκε το 2022, παραμένουν στα χαρτιά. Υπάρχει ακόμη θεσμικό κενό στον συντονισμό ανάμεσα σε Εισαγγελία Ανηλίκων, κοινωνικές υπηρεσίες δήμων, ΕΛ.ΑΣ., νοσοκομεία και δομές παιδικής προστασίας.
Μία από τις αλλαγές που προβλέπονταν ήταν το ενιαίο πρωτόκολλο παιδικής προστασίας, το οποίο προέβλεπε ότι όλες οι υπηρεσίες που εμπλέκονται με υπόθεση παιδιού σε κίνδυνο θα συνεργάζονταν. Ομως βρίσκεται ακόμη στην προεργασία, καθώς όπως αναφέρει στέλεχος της κυβέρνησης «εκκρεμούν πολλές συνεννοήσεις με τα συναρμόδια υπουργεία».
Το «Χαμόγελο του Παιδιού» εξέδωσε χθες ανακοίνωση: Τον Απρίλιο του 2020 είχε φθάσει ανώνυμη καταγγελία για τα τρία παιδιά –τα οποία τότε θα ήταν 3 ετών το μικρότερο, 6 το δεύτερο και 9 το σημερινό 15χρονο κορίτσι που εγκυμονεί– για παραμέληση της υγιεινής και εποπτείας των παιδιών, οικονομική εκμετάλλευση της κόρης και χρήση ουσιών από τους γονείς. Διαβίβασε την αναφορά στην αρμόδια Εισαγγελία, αλλά, όπως αναφέρει στην ανακοίνωση, δεν ενημερώθηκε ποτέ για την εξέλιξή της.
Τον Δεκέμβριο του 2024 υπήρξε νέα ανώνυμη κλήση για τρία παιδιά, πάλι ένα κορίτσι και δύο αγόρια. «Αυτή τη φορά αναφέρθηκαν σωματική βία του πατέρα και κακοποίηση της κόρης, πιθανή χρήση ουσιών από την ίδια και χρήση ουσιών από τους γονείς. Η αναφορά δεν διαβιβάστηκε στις Αρχές, επειδή οι καλούντες δεν έδωσαν αρκετά στοιχεία –ούτε ονοματεπώνυμα ούτε περιοχή– ώστε να ταυτοποιηθεί η οικογένεια», τονίζεται στην ανακοίνωση.
Τον Αύγουστο του 2025, τα δύο μικρότερα παιδιά, σήμερα 9 και 12 ετών, είχαν απομακρυνθεί από την οικογένεια με εισαγγελική εντολή και είχαν εισαχθεί στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία». Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η κοινωνική υπηρεσία του νοσοκομείου είχε αρκετά αναλυτικό φάκελο για τα παιδιά. Ηξεραν ότι δεν πήγαιναν σχολείο, ότι άλλαζαν τακτικά περιβάλλον και κατοικία και ότι είχαν εμφανή μαθησιακά προβλήματα. Τυπικά ο εισαγγελέας θα έπρεπε να ενημερωθεί σχετικά για να αποφασίσει αν τα παιδιά μπορούσαν να επιστρέψουν στην οικογένεια. Με βάση τα δεδομένα, τα συγκεκριμένα παιδιά δεν θα έπρεπε να επιστρέψουν στην οικογένεια. Ομως ο φερόμενος πατέρας τους μπήκε στο νοσοκομείο και πήρε τα δύο παιδιά.
«Τα παιδιά θα έπρεπε να έχουν κάποια φύλαξη», τονίζει ο Στέργιος Σιφνιός, εμπειρογνώμονας στην παιδική προστασία και για πολλά χρόνια διευθυντής των Χωριών SOS. «Ο εισαγγελέας θα μπορούσε να δώσει εντολή να υπάρχει προστατευτική φύλαξη από την Αστυνομία», προσθέτει. Πηγές από το Νοσοκομείο Παίδων εξηγούν ότι το νοσοκομείο δεν μπορεί να φυλάει όλα τα παιδιά τα οποία νοσηλεύονται. Οι γονείς έχουν δικαίωμα να βρίσκονται με τα παιδιά, εκτός αν υπάρχει εισαγγελική εντολή για προστατευτική φύλαξη. Υπάρχουν φορές που στο νοσοκομείο βρίσκονται 35-40 παιδιά με εισαγγελική εντολή. Δεν είναι υπεύθυνο το νοσηλευτικό προσωπικό για τη φύλαξή τους», επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.
Τα παιδιά που παραπέμπονται με εισαγγελική εντολή στα νοσοκομεία είναι καταγεγραμμένα στις Εισαγγελίες, αλλά δεν εγγράφονται άμεσα στο σύστημα για αναδοχή ή κατανομή σε κάποια δομή. Μέχρι ο εισαγγελέας να εξετάσει την υπόθεση, βρίσκονται λοιπόν κατά έναν τρόπο στο κενό. Από τη στιγμή που τα παιδιά απομακρύνθηκαν από το νοσοκομείο, παρότι υπήρχαν σαφή σημάδια για την κόλαση στην οποία ζούσαν, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για την τύχη τους. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες που εντοπίστηκε το νεκρό, παγωμένο βρέφος.
Η «Κ» απευθύνθηκε στις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων σε σχέση με το εάν υπάρχει φάκελος για τη συγκεκριμένη οικογένεια. Πηγές του δήμου ανέφεραν ότι υπήρξε χθες τηλεφωνική επικοινωνία με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σχετικά με την υπόθεση. Οπως ανέφεραν, τους δόθηκαν μόνο τα στοιχεία της 15χρονης, αλλά δεν βρήκαν κάποια στοιχεία στο αρχείο των φακέλων τους. «Θα πρέπει να μας δώσει ο εισαγγελέας τα στοιχεία και των άλλων παιδιών για να αναζητήσουμε αν υπάρχουν φάκελοι», ανέφεραν. Η «χειροκίνητη» παιδική προστασία στα καλύτερά της.
Ο Γιώργος Νικολαΐδης, ψυχίατρος και διευθυντής Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, τονίζει ότι όσα λέγονται αυτή τη στιγμή είναι όλα κατόπιν εορτής, αφού έχουν συμβεί φρικιαστικά γεγονότα, για ακόμη μία φορά. «Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης μια γυναίκα μετά τη γέννηση του παιδιού θα δεχθεί πολλές φορές επίσκεψη από κοινωνικό λειτουργό στο σπίτι. Ο ειδικός θα τσεκάρει τις συνθήκες, τις υλικές, αν δηλαδή υπάρχει η δυνατότητα το παιδί να τραφεί, τις ψυχικές δυσκολίες, αν η μητέρα ή τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας δυσκολεύονται να προσαρμοστούν, και θα προσφέρει βοήθεια. Φυσικά θα εντοπίσει αν υπάρχει κάποια ψύχωση, χρήση ουσιών ή άλλες συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του βρέφους, το οποίο είναι εξαιρετικά ευάλωτο». Οπως επισημαίνει, αυτή η τακτική έχει μετρημένη αποτελεσματικότητα όσον αφορά τον περιορισμό της θνησιμότητας των βρεφών. «Εχει αποδειχθεί ότι είναι ένα μέτρο σωτήριο για τα μωρά», προσθέτει.
Οταν τα «καμπανάκια» δεν αρκούν
Της Λίνας Γιάνναρου
Οταν ένα παιδί βρίσκεται σε κίνδυνο, το ζητούμενο είναι ένα: να το εντοπίσει το σύστημα προστασίας. Εγκαίρως. Κι όμως, μια σειρά υποθέσεων που συγκλόνισαν τα τελευταία χρόνια τη χώρα έδειξαν ότι συχνά ούτε αυτό αρκεί. Από την υπόθεση του αστυνομικού της Βουλής έως τη 12χρονη στον Κολωνό και, τώρα, τα παιδιά στην Κυψέλη, υπήρξαν προειδοποιητικά σημάδια ή προηγούμενη επαφή της οικογένειας με την Αστυνομία, την Εισαγγελία, τις κοινωνικές υπηρεσίες, τα νοσοκομεία ή το σχολείο. Παρ’ όλα αυτά, τα παιδιά έμειναν εντέλει απροστάτευτα.
Αστυνομικός της Βουλής, 2024: Αστυνομικός που υπηρετούσε στη Βουλή κατηγορήθηκε για πολυετή σεξουαλική και σωματική κακοποίηση των πέντε παιδιών του, καθώς και για κακοποίηση της συζύγου του, επίσης αστυνομικού. Πριν αποκαλυφθούν οι καταγγελίες, είχαν ήδη υπάρξει σοβαρές ενδείξεις ότι κάτι συνέβαινε στην οικογένεια. Τον Φεβρουάριο του 2024 η σύζυγός του είχε καταγγείλει ενδοοικογενειακή βία, ενώ στη σχετική δικογραφία υπήρχαν αναφορές και σε βία εις βάρος των παιδιών. Αργότερα απέσυρε την καταγγελία.
Κολωνός, 2022: Η υπόθεση αφορούσε τη συστηματική σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση ενός 12χρονου κοριτσιού, το οποίο εξαναγκαζόταν σε σεξουαλικές πράξεις έναντι χρημάτων με ενήλικους άνδρες. Το κορίτσι ζούσε σε οικογένεια με οκτώ παιδιά και σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες. Ειδικοί στην παιδική προστασία επισήμαναν τότε ότι μια οικογένεια με τόσο πολλούς παράγοντες ευαλωτότητας θα έπρεπε να έχει εντοπιστεί και υποστηριχθεί πολύ νωρίτερα.
Αγιος Παντελεήμονας, 2022: Τρία μικρά παιδιά εντοπίστηκαν να ζουν σε συνθήκες ακραίας παραμέλησης, σε διαμέρισμα γεμάτο σκουπίδια, κατσαρίδες και ποντίκια, έχοντας σημάδια από τρωκτικά και έντομα στο σώμα τους. Ενάμιση μήνα νωρίτερα, δύο πολίτες είχαν αναφέρει σε οργανώσεις περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας μπροστά στα παιδιά, τονίζοντας ότι αυτά παρέμεναν συνεχώς κλεισμένα στο σπίτι. Η αναφορά διαβιβάστηκε την επόμενη ημέρα στην Εισαγγελία Ανηλίκων. Τα παιδιά απομακρύνθηκαν από το σπίτι στις 7 Απριλίου με εισαγγελική εντολή.
Πλατανιάς Χανίων, 2017: Η υπόθεση αφορούσε τη σοβαρή και μακροχρόνια κακοποίηση ενός 19χρονου με νοητική αναπηρία, ο οποίος ζούσε με τον πατέρα του. Για την κατάστασή του είχαν γίνει καταγγελίες ήδη από το 2011, όταν ήταν ακόμη ανήλικος, και ξανά το 2013 και το 2014, χωρίς να υπάρξει αποτέλεσμα. Επειτα από νέα καταγγελία το 2017, κοινωνική λειτουργός και ψυχολόγος του δήμου επισκέφθηκαν το σπίτι και ενημέρωσαν την Εισαγγελία.
Οι παραπάνω υποθέσεις είναι διαφορετικές μεταξύ τους. Το παζλ που συνθέτουν όμως μπορεί να φωτίσει τις ρωγμές του συστήματος παιδικής προστασίας.
Πηγή: Η Καθημερινή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου