Όταν, στα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής της, έγινε μία από το 4,4% των ενηλίκων ηλικίας 18 έως 44 ετών που διαγνώστηκαν με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ, η σχέση της με το μαγείρεμα άλλαξε προς το καλύτερο. Είπε ότι η διάγνωση τη βοήθησε «να δει τις περιοχές του εγκεφάλου της που χρειάζονται υποστήριξη» και να προσαρμοστεί, όπως έχουν κάνει πολλοί μάγειρες με τη διαταραχή.
Για πολλούς ενήλικες, τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ μπορεί να εμφανίζονται διαφορετικά από ό,τι στα παιδιά, και σε ορισμένες περιπτώσεις, να γίνονται πιο σοβαρά εν μέσω στρεσογόνων καταστάσεων στην εργασία, τις σχέσεις και το σπίτι, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Και αυτές οι προκλήσεις αποδεικνύονται ιδιαίτερα αληθινές στην κουζίνα.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα, όπως εξηγεί στο βιβλίο της η Jessica McCabe, δημιουργός περιεχομένου στο YouTube και συγγραφέας του "How to A.D.H.D", σχετίζεται με την "εκτελεστική λειτουργία" ή τις γνωστικές διαδικασίες που μας λένε πώς να ιεραρχούμε τις εργασίες, να διατηρούμε την προσοχή και να σχεδιάζουμε αποτελεσματικά τόσο τους μακροπρόθεσμους όσο και τους βραχυπρόθεσμους στόχους, οι οποίοι παίζουν σημαντικό ρόλο είτε όταν ψωνίζουμε υλικά είτε όταν προσέχουμε ότι το φαγητό μας δεν θα παραψηθεί.
«Το σύστημα εκτελεστικών λειτουργιών είναι σαν ο μαέστρος της ορχήστρας του εγκεφάλου σας», δήλωσε η Marcy Caldwell, ιδιοκτήτρια και διευθύντρια του Center for ADHD, ενός κέντρου πρακτικής θεραπείας και καθοδήγησης με έδρα τη Φιλαδέλφεια. Αναφέρει το μαγείρεμα ως μια από τις πιο σύνθετες δραστηριότητες που απαιτούν εκτελεστικές λειτουργίες, προσθέτοντας ότι μπορεί να είναι συντριπτικό για τους ασθενείς της επειδή συμβαίνει γενικά στο τέλος της ημέρας, όταν η ενέργεια, αλλά και η φαρμακευτική αγωγή ενδεχομένως να εξαντλείται.
Για την κα Yi, 34 ετών, τα συναισθήματα εξάντλησης και απογοήτευσης ήταν έντονα: «Πάντα ένιωθα ότι ο εγκέφαλός μου ήταν ένα κόσκινο και, καθώς έβαζα πράγματα μέσα, αυτά έπεφταν έξω». Άρχισε να κρατάει σημειώσεις ενώ οι γονείς της μαγείρευαν και μετέτρεψε αυτές τις οδηγίες μαγειρέματος «σε σκίτσα με μικρά πάντα ή γάτες», είπε. Άρχισε να μοιράζεται αυτά τα «σκίτσα» στο Instagram με τίτλο Panda Cub Stories το 2019 (τον άλλαξε από προσωπικό λογαριασμό που είχε ξεκινήσει το 2011) και απέκτησε σημαντικό αριθμό ακολούθων, βρίσκοντας χαρά στην εξερεύνηση του τρόπου παρασκευής των οικογενειακών πιάτων με τρόπο που της επέτρεπε να συνδυάζει με πολύχρωμο και παιχνιδιάρικο τρόπο τις εικόνες, τους ήχους και τις γεύσεις του μαγειρέματος, παράλληλα με γραπτές οδηγίες.
Για την κα Yi, η καταγραφή συνταγών με δημιουργικό τρόπο, αντί να βασίζεται στη μνήμη, έγινε κεντρικής σημασίας για να τη βοηθήσει με την εκτελεστική της λειτουργία. Τώρα, όταν μπαίνει στην κουζίνα της με τις κάρτες συνταγών της, δίνει προτεραιότητα στη συνεργασία με τον εγκέφαλό της αντί να τον εναντιώνεται. Έχει μάλιστα ξεκινήσει το Panda Cub Diner, μια διαδικτυακή λέσχη μαγειρικής που επικεντρώνεται σε πιάτα Σετσουάν.
Στο κανάλι της στο YouTube, η κα McCabe συζητά επίσης τις δυσκολίες της στο μαγείρεμα με ΔΕΠΥ. Χρησιμοποιεί στρατηγικές για να την εμποδίσει να περιπλανιέται νοερά και χρησιμοποιεί συστατικά όπως προκομμένα λαχανικά και κατεψυγμένα προϊόντα για να απλοποιήσει την προετοιμασία. Συνταγές με λιγότερα βήματα και μπολ για καθάρισμα και παρακολούθηση του φαγητού, όπως γεύματα σε ταψί ή γεύματα σε ηλεκτρική γάστρα, είναι επίσης βοηθητικά. Επίσης, λέει ότι ακόμη και το φαγητό σε πακέτο μπορεί να κάνει την πράξη του μαγειρέματος ή του φαγητού ευκολότερη, προτρέποντας τους ακολούθους της να «ξεπεράσουν την ντροπή ή την ενοχή γύρω από» αυτά τα εργαλεία. «Δεν είναι πολυτέλεια», είπε, «είναι μια διευκόλυνση».
Οι προκλήσεις της ΔΕΠΥ μπορούν επίσης να επεκταθούν στους σεφ που εργάζονται στο γρήγορο και αγχωτικό περιβάλλον μιας επαγγελματικής κουζίνας.
Ως νεαρός μάγειρας σε συγκεκριμένο πόστο, ο Spencer Horovitz, ο σεφ και ιδιοκτήτης της σειράς γευμάτων Hadeem στο Σαν Φρανσίσκο, συχνά ένιωθε ότι μια καριέρα στον τομέα της μαγειρικής ήταν αδύνατη. Η εργασία ενός μάγειρα πόστου συνήθως ξεκινά πολλές ώρες πριν από την υπηρεσία, απαιτώντας παρατεταμένη προσοχή, ιεράρχηση εργασιών και διαχείριση χρόνου. «Ένιωθα σαν να προσπαθούσα με κόπο για να φτάσω στο επίπεδο από το οποίο ξεκινούν άνετα οι υπόλοιποι μάγειρες», είπε.
Ενώ θα μπορούσε να «κάνει λέιζερ σε ένα πιάτο και να το αναπαράγει πολλές φορές», κατά τη διάρκεια των γευμάτων, είπε, τα παρατεταμένα έργα, όπως η προετοιμασία των υλικών και των συστατικών του πιάτου, αποδείχθηκαν δύσκολα. Άλλοι σεφ υπέθεσαν ότι δεν τον ένοιαζε η δουλειά και απολύθηκε αρκετές φορές. «Οι άνθρωποι έλεγαν, "Απλώς πρέπει να προσπαθήσεις περισσότερο και να το ξεπεράσεις"», είπε ο κ. Horovitz, «αλλά αυτό δεν ισχύει».
Συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να βρει τρόπους να συντηρήσει τον εαυτό του. «Αν φρόντιζα τα μαχαίρια μου, τότε θα έπρεπε να φροντίζω και το σώμα μου», θυμόταν να λέει στον εαυτό του. Άρχισε να παίρνει φάρμακα, να τρώει πιο υγιεινά, να δίνει προτεραιότητα στον ύπνο, να περιορίζει το αλκοόλ («τα hangover έκαναν τη ΔΕΠΥ μου να χειροτερέψει πολύ») και να πίνει περισσότερο νερό. «Το να έχω μια ρουμπρίκα και να μάθω να δομώ τη διατροφή μου ήταν εξαιρετικά χρήσιμο», είπε.
Από τότε που επικεντρώθηκε στην ΔΕΠΥ πριν από 15 χρόνια, η Δρ. Caldwell έχει δει μια σταθερή ροή σεφ στο ιατρείο της, είπε. Ωστόσο, δεν χρησιμοποιεί προδιαγεγραμμένες λύσεις. «Πρόκειται πραγματικά για τη διαδικασία ανάπτυξης των δικών σας στρατηγικών που υποστηρίζουν τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου σας», είπε. Αυτό μπορεί να σημαίνει μαγείρεμα μόνος ή με βοήθεια, μαγείρεμα με κάποιον εικονικά για να βοηθήσει με την υπευθυνότητα, όπως κάνει η κα Yi στο κλαμπ της, και σίγαση ή απενεργοποίηση της κάμερας όταν είναι υπερδιεγερμένος.
«Νομίζω ότι είναι πραγματικά σημαντικό για τα άτομα με ΔΕΠΥ να γνωρίζουν ότι ο εγκέφαλός τους δεν είναι καλύτερος ή χειρότερος», είπε ο Δρ. Caldwell, «είναι απλώς διαφορετικός».
Απόδοση του άρθρου Cooking With A.D.H.D. Can Be Overwhelming. These Cooks Are Finding Ways to Thrive.
Ευλαμπία Αγγέλου
Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
Ανεξάρτητη Ερευνήτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου