Κοχλιακά εμφυτεύματα, ακουστικά νέας γενιάς και γενετικές θεραπείες, που θα επιτρέψουν ακόμη και σε εκ γενετής κωφούς να ακούσουν για πρώτη φορά, βρίσκονται ήδη σε φάση κλινικών μελετών, με τη βοήθεια και της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και με προοπτική -κάποια από αυτά- να είναι διαθέσιμα στα αμέσως επόμενα χρόνια, όπως επισημαίνει ο διευθυντής της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «Παπανικολάου» της Θεσσαλονίκης, Σπύρος Γουγούσης. Επιπλέον, νέοι δρόμοι διανοίγονται για την πολυαισθητηριακή ακρόαση μουσικής από κωφούς, αλλά και για τον έγκαιρο εντοπισμό και διάγνωση, καθώς και τη θεραπεία καρκίνων όπως αυτός του λάρυγγα.
Μιλώντας στο «Homo sAIence», το vidcast της voria.gr για την ΤΝ, με την υποστήριξη της ΔΕΗ, ο κ.Γουγούσης εξήγησε ότι τα ακουστικά για κωφούς, που θα είναι διαθέσιμα σε δύο ή τρία χρόνια, ουδεμία σχέση θα έχουν με τα σημερινά. Για παράδειγμα, ένα εξάχρονο κορίτσι εκ γενετής κωφό, που θα φέρει ένα κοχλιακό εμφύτευμα με ΤΝ, θα μπορεί να ακούσει όλες τις συχνότητες κοντά στον φυσικό ήχο.
Το ακουστικό της, χρησιμοποιώντας -μεταξύ άλλων- ΤΝ, ποτενσιόμετρα και αισθητήρες κίνησης του κεφαλιού, θα μπορεί να ανιχνεύσει από πού προέρχεται μια φωνή και να την ξεχωρίσει από τους υπόλοιπους ήχους του περιβάλλοντος. Έτσι, αν το κορίτσι βρίσκεται στη σχολική τάξη θα μπορεί να ακούει καθαρά τι λέει η δασκάλα στην άλλη άκρη της αίθουσας ή ένας συμμαθητής της, χωρίς ο ήχος αυτός να μπερδεύεται με εκείνον των αυτοκινήτων που κινούνται στον δρόμο. Κι αυτό διότι το ακουστικό μπορεί να αυξάνει ή να μειώνει τους ήχους συγκεκριμένων συχνοτήτων, προς όφελος του ατόμου που το χρησιμοποιεί.
Ιοί που μεταφέρουν «καλά» γονίδια, μοριακά «ψαλίδια» και ηθικοί προβληματισμοί
Η δε γονιδιακή θεραπεία, η οποία βρίσκεται ήδη σε φάση κλινικών μελετών, προσπαθεί να «αναπληρώσει» γονίδια, η έλλειψη των οποίων προκαλεί κώφωση. Με πολύ απλά λόγια, ένας ακίνδυνος ιός λειτουργεί σαν όχημα, που μεταφέρει στα κύτταρα του κοχλία ένα υγιές γονίδιο.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται η μέθοδος CRISP-R, που στην ουσία αποτελεί ένα μοριακό «ψαλίδι», ικανό να «κόψει» τα γονίδια, που ευθύνονται για την κώφωση, και να συγκολλήσει εκ νέου το DNA. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, ενίοτε προκαλούνται ανεπιθύμητες γενετικές μεταλλάξεις.
«Εδώ μπαίνει στη διαδικασία η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η ΤΝ σταθμίζει εκατομμύρια, αν όχι δισεκατομμύρια σενάρια, ώστε το γονίδιο να πάει εκεί που πρέπει να πάει και να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτή η μέθοδος είναι σήμερα αρκετά προχωρημένη σε επίπεδο κλινικών μελετών, κυρίως στις δύο μεγάλες χώρες που ασχολούνται πιο ενεργά, τις ΗΠΑ και την Κίνα» εξηγεί.
Συνοψίζοντας τις δυνατότητες που αναδύονται, ο κ.Γουγούσης αναφέρει μάλιστα την περίπτωση της Οpal Sandy, ενός κοριτσιού εκ γενετής κωφού εξαιτίας της απουσίας ενός γονιδίου, που κατέστη δυνατόν να ακούσει για πρώτη φορά, χάρη σε πρωτοποριακή θεραπεία σε νοσοκομείο του Κέιμπριτζ.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν την τεχνική της ενδοκοχλιακής έγχυσης ενός παράγοντα γονιδιακής θεραπείας, που περιείχε τον φορέα ενός ακίνδυνου ιού. Ο ιός αυτός μετέφερε ένα κανονικό αντίγραφο του «καλού» γονιδίου στα κύτταρα του κοχλία, επιτρέποντας στην Opal Sandy να ακούσει για πρώτη φορά στη ζωή της. Η διαδικασία της έγχυσης διήρκεσε 16 λεπτά, υπό γενική αναισθησία και οι γιατροί υποδέχτηκαν τα αποτελέσματα με μεγάλο ενθουσιασμό, χαρακτηρίζοντάς τα ως «mind-blowing».
Πάντως, στην περίπτωση ιδίως της CRISP-R δημιουργούνται και σημαντικά ηθικά ζητήματα, τα οποία αφορούν για παράδειγμα το ενδεχόμενο εφαρμογής πρακτικών ευγονικής ή τη δημιουργία πολιτών δύο ταχυτήτων, αναλόγως με το ποιος έχει -και ποιος δεν έχει- τη δυνατότητα να πληρώσει για πανάκριβες θεραπείες. «Αυτές οι θεραπείες κοστίζουν εκατομμύρια δολάρια σήμερα (...) Αρα υπάρχει φόβος να έχουμε ανθρώπους δύο ταχυτήτων και η περίθαλψη που θα έχει κάποιος να εξαρτάται από το πόσο γεμάτο είναι το πορτοφόλι του» παρατηρεί ο κ.Γουγούσης.
Ακούγοντας μουσική (και) με το σώμα
Η μουσική είναι και δονήσεις, όπως όλοι ήχοι. Πώς μπορεί η ΤΝ σήμερα να βοηθήσει έναν άνθρωπο ακόμα και γενετής κωφό να αισθανθεί έστω την μουσική; Όπως εξηγεί ο διευθυντής της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «Παπανικολάου», η μουσική είναι ρυθμός, είναι ενέργεια, είναι δόνηση.
«Αυτό προσπαθούμε να εκμεταλλευτούμε. Πώς; Βάζοντας κάποιους αισθητήρες πάνω στα ρούχα (SoundShirt), ώστε αυτοί να λαμβάνουν την δόνηση, να τη “διαβάζουν” και να μεταβιβάζουν το αντίστοιχο σήμα στον εγκέφαλο. Στη μουσική οι συχνότητες είναι πάρα πολλές. Οι οξείς ήχοι που παράγουν κάποια όργανα, όπως το βιολί ή ορισμένα έγχορδα, γίνονται αντιληπτοί κυρίως από τους ώμους και το στήθος. Τα μπάσα από την πλάτη και την κοιλιά μας. Η ομάδα του έργου λοιπόν δημιούργησε ένα σύστημα με αισθητήρες, ώστε να παρακάμψει το αφτί που δεν ακούει και να μεταδοθεί ο ήχος της μουσικής απευθείας στον εγκέφαλο. Γιατί το αφτί απλά μεταφέρει τον ήχο -ακούμε με τον εγκέφαλο» επισημαίνει ο κ.Γουγούσης και προσθέτει ότι, σύμφωνα με άρθρο, κάποιοι εκατομμυριούχοι λάτρεις της μουσικής θέλησαν να συμμετάσχουν στην κλινική δοκιμή, για να μπορέσουν να αντιληφθούν πώς είναι να αντιλαμβάνεσαι τη μουσική πολυαισθητηριακά.
«Ακούγοντας» τον καρκίνο με τη χρήση ΤΝ
Η χρήση της ΤΝ στην ωτορινολαρυγγολογία όμως, δεν αφορά μόνο την κώφωση, αλλά και τη διάγνωση -και θεραπεία- καρκίνων όπως αυτός του λάρυγγα, αλλά και παθήσεων στη μύτη και τη στοματική κοιλότητα. Η ΤΝ μπορεί συγκεκριμένα να αναλύσει μια εικόνα (ακτινογραφία ή υπέρηχο) και να αναγνωρίσει συγκεκριμένες ενδείξεις πιθανής καρκινογένεσης, όπως η νεοαγγειογένεση, ώστε να διαγνώσει σε πρώιμο στάδιο τον καρκίνο.
«Μια άλλη εντυπωσιακή χρήση της ΤΝ είναι αυτό που ονομάζουμε “ακουστικούς βιοδείκτες”. Με μια απλή ηχογράφηση -ακόμη και σε ένα κινητό- του ήχου που παράγουν οι φωνητικές χορδές του ανθρώπου και χρησιμοποιώντας λογισμικό ΤΝ, θα μπορούμε να δούμε εάν ο συγκεκριμένος ασθενής είναι στα πρώιμα στάδια του καρκίνου ή αν έχει έναν απλό και αθώο πολύποδα στις φωνητικές χορδές» σημειώνει ο κ.Γουγούσης εξηγώντας ότι σε τέτοιες περιπτώσεις αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο «βγαίνει» η φωνή.
Επιπλέον η ΤΝ, σε συνδυασμό με τη δημιουργία «ψηφιακών διδύμων» μπορεί να επιτρέψει στους γιατρούς να δοκιμάσουν δόσεις θεραπευτικής ακτινοβολίας πάνω σε ένα ψηφιακό αντίγραφο συγκεκριμένων οργάνων του σώματος του ασθενούς (πχ, του λάρυγγα), αντί για το ίδιο του το σώμα, επιτρέποντάς του να αποφύγει αχρείαστη ταλαιπωρία. Φυσικά, αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη επαρκών δεδομένων. Επιπλέον, η ΤΝ μπορεί να υποδείξει την καταλληλότερη τομή ή τεχνική στην περίπτωση μιας χειρουργικής επέμβασης. Ωστόσο, τον τελευταίο λόγο πρέπει να τον έχει πάντα ο άνθρωπος γιατρός.
Η συζήτηση με τον κ.Γουγούση επεκτάθηκε ακόμη στο πώς αναμένεται να είναι μια κλινική ΩΡΛ το 2035, στο αν υπάρχει φόβος να δημιουργηθεί μια γενιά γιατρών που δεν μπορεί να «λειτουργήσει» χωρίς ΤΝ, αλλά και ποιος μηχανισμός χρειάζεται να ενεργοποιηθεί ώστε τυχόν διχογνωμία ανθρώπου-γιατρού και μηχανής ν’ αντιμετωπίζεται πάντα με τρόπο ωφέλιμο για την/ τον ασθενή.
Πηγή: voria
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου