"Είμαι 15 ετών και έχω αναπηρία. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι για εμένα μια σανίδα σωτηρίας – γιατί η κυβέρνηση με αποκλείει από αυτά;"

(Ακολουθεί η τοποθέτηση του Ezra Sholl, έφηβου με αναπηρία απέναντι στην απαγόρευση την πρόσβασης εφήβων και παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που πρόσφατα καθορίστηκε με νόμο από την κυβέρνηση της Αυστραλίας)

Η κυβέρνηση αποφάσισε να μου απαγορεύσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λόγω της βλάβης που μπορεί να μου προκαλέσουν. Αλλά ως έφηβος με σοβαρή αναπηρία που βασίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για σύνδεση, κοινότητα και πρόσβαση σε έναν απρόσιτο κόσμο, αυτή η πολιτική στην πραγματικότητα μπορεί να μου δημιουργήσει μεγαλύτερη βλάβη.

Όταν ήμουν 12 ετών, διαγνώστηκα με λέμφωμα Hodgkin, το οποίο πυροδότησε μια σπάνια νευρική πάθηση που μου έχει προκαλέσει παράλυση. Τα προεφηβικά μου χρόνια τα πέρασα σε μονάδα εντατικής θεραπείας, σε αναπνευστήρα, κάνοντας χημειοθεραπεία. Πριν αρρωστήσω δεν είχα καθόλου μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αποδείχθηκε ότι το μόνο που έπρεπε να κάνω ήταν να καταλήξω σε κώμα, επειδή όταν ξύπνησα, είχα ένα νέο iPhone 14 με όλες τις λειτουργίες προσβασιμότητας. Το Instagram και το Snapchat με έκαναν να νιώθω λιγότερο απομονωμένος. Είχα ένα παράθυρο στον έξω κόσμο και οι φίλοι μου είχαν ένα παράθυρο στον δικό μου κόσμο.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πολύ σημαντικά, ειδικά για τους εφήβους στο στάδιο που περνάνε στην ενηλικίωση. Και καταλαβαίνω γιατί υπάρχει ανάγκη να περιορίζονται ή να παρακολουθούνται, ειδικά στα παιδιά και τους νεαρούς εφήβους. Ωστόσο, όπως επισήμανε η κλινική ψυχολόγος Δρ. Rachel Same απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με αυτό το θέμα, «τα στοιχεία που έχουμε μέχρι τώρα δεν τεκμηριώνουν μια σαφή σχέση αιτίας-αποτελέσματος μεταξύ της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της σωματικής ή ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων».

Αν η απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών αποτελεί απάντηση σε μια κρίση ψυχικής υγείας μεταξύ των νέων, δεν θα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη όλους τους νέους; Τι γίνεται με όσους είναι απομονωμένοι; Όσους νοσηλεύονται ή αντιμετωπίζουν κάποια χρόνια πάθηση ή αναπηρία που σημαίνει ότι δεν μπορούν να συμμετάσχουν στον κόσμο με τον ίδιο τρόπο όπως οι άλλοι έφηβοι της ηλικίας τους;

Ακόμα και τώρα, καθώς προσπαθώ να συμβιβαστώ με τη ζωή ως τετραπληγικός, το Instagram και το TikTok προσφέρουν βίντεο, λογαριασμούς και κοινότητες για να μου υπενθυμίζουν ότι δεν είμαι μόνος. Ακολουθώ την ομάδα ποδοσφαίρου μου, ανταλλάσσω μάλιστα μηνύματα με μερικούς από τους παίκτες του Carlton πριν και μετά τους αγώνες, παρακολουθώ το NBA και τους αγαπημένους μου λογαριασμούς μπάσκετ και έχω ξεκινήσει τον δικό μου λογαριασμό ταινιών όπου κάνω κριτικές και αξιολογώ ταινίες. Η συμπεριφορά μου στο διαδίκτυο δεν είναι το πρόβλημα. Παιδιά όμως σαν εμένα είναι αυτά που τελικά τιμωρούνται.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ρύθμιση και συνέπειες. Κάθε φορά που κάνω αναφορά σε έναν λογαριασμό ή σε ένα σχόλιο για ρητορική μίσους ή εκφοβισμό, η αναφορά μου δεν έχει κανένα αποτέλεσμα. Δεν αλλάζει κάτι. Το σχόλιο παραμένει, ο λογαριασμός εξακολουθεί να υπάρχει και εξαρτάται από εμένα αν θα το μπλοκάρω και προχωρήσω. Το άτομο ή το bot συνεχίζει να διαδίδει μίσος. Ποια ευθύνη έχουν οι πλατφόρμες απέναντι στους χρήστες; Εάν οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν τη δυνατότητα να διαγράφουν λογαριασμούς ατόμων κάτω των 16 ετών,τότε σίγουρα έχουν επίσης τη δυνατότητα να διαγράφουν τους λογαριασμούς όσων εκφοβίζουν, παρενοχλούν ή προκαλούν βλάβη. Η απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τους νέους δεν θα λύσει στην πραγματικότητα τα πραγματικά προβλήματα. Δεν συνειδητοποιεί η κυβέρνηση ότι ο εκφοβισμός και το trolling θα συνεχιστούν σε μη ρυθμιζόμενες εφαρμογές όπως το WhatsApp, το Roblox, το Discord και πιθανώς σε πολλές άλλες που θα εμφανιστούν τους επόμενους μήνες για να καλύψουν το κενό που θα αφήσουν το Instagram, το Snapchat και το TikTok;

Η Δρ Same συμφωνεί. Η εστίαση στην απαγόρευση συγκεκριμένων πλατφορμών κοινωνικής αλληλεπίδρασης και όχι στον πραγματικό κίνδυνο, είναι πιο πιθανό να μας οδηγήσει στην πραγματικότητα σε λάθος μονοπάτια.. «Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απαγόρευση θα μπορούσε ακόμη και να αυξήσει τον κίνδυνο. Τα παιδιά μπορεί να χάσουν την ευκαιρία να μάθουν -με την κατάλληλη καθοδήγηση από ενήλικες- πώς να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ασφάλεια και υπευθυνότητα. Και αν αρχίσουν να τα χρησιμοποιούν κρυφά, είναι λιγότερο πιθανό να ζητήσουν βοήθεια ή να ενημερώσουν τους γονείς τους εάν αντιμετωπίσουν έναν «θηρευτή» ή μια επικίνδυνη κατάσταση. Η απαγόρευση θα μπορούσε να ωθήσει τα παιδιά προς λιγότερο ρυθμιζόμενες ή underground πλατφόρμες, όπου το επιβλαβές περιεχόμενο είναι πιο δύσκολο να παρακολουθηθεί».

Η ομοσπονδιακή υπουργός Επικοινωνιών, Anika Wells, δήλωσε ότι η απαγόρευση αφορά την προστασία των παιδιών. Σε έναν κόσμο που έχει ήδη γίνει σε μεγάλο βαθμό απρόσιτος και πολύ μικρός, θα ήθελα να προσκαλέσω την υπουργό να περάσει μια μέρα μαζί μου και μετά να μου πει πώς η απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θα μικρύνει ακόμα περισσότερο τον κόσμο μου προστατεύει εμένα ή παιδιά σαν εμένα.

Απόδοση του άρθρου I’m 15 years old and have a disability. Social media has been a lifeline – why is the government kicking me off? | Ezra Sholl | The Guardian

Ιωάννα Αγγέλου

Ειδική Παιδαγωγός (Παν. Θεσσαλίας)

Νηπιαγωγός (Α.Π.Θ.)

MEd - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση