Είδα στο «Αστυ» το «Ενζο», το κύκνειο άσμα του γάλλου σκηνοθέτη Λοράν Καντέ, ένα φιλμ για την άγρια και τόσο σύνθετη απελπισία της εφηβείας.
Ανάμεσα σε εκείνα που ξεχώρισα σε αυτό το πολυεπίπεδο κομψοτέχνημα («μανούλες» οι Γάλλοι σε αυτά) ήταν οι γονείς του 16χρονου «δυσλειτουργικού» Ενζο. Τόσο τρυφεροί, ανθρώπινοι, πετυχημένοι επαγγελματικά, προοδευτικοί, προστατευτικοί, περιποιητικοί –μάλιστα ο μπαμπάς είναι που βάζει στο πλυντήριο τα ρούχα που έχει αφήσει στο πάτωμα ο πιτσιρικάς και ας ζουν σε σπίτι με πισίνα. Αλλως ειπείν, τόσο αψεγάδιαστοι που συχνά μπαίνεις (ως θεατής) στη θέση του νεαρού και θέλεις να ουρλιάξεις.
Αυτοί οι «τέλειοι γονείς» με αυτό το τέλειο, ασίγαστο, αέναο ενδιαφέρον τους είναι για τον έφηβο ό,τι πιο πνιγηρό υπάρχει. Γιατί, ναι, οι τρομακτικά τέλειοι γονείς γίνονται καμιά φορά τρομακτικοί.
Και, όμως, οι σύγχρονοι γεννήτορες συνεχίζουν να παλεύουν, οι δύσμοιροι, να γίνουν όσο καλύτεροι γίνεται (όχι, βεβαίως όλοι, υπάρχουν και οι άλλοι, που είτε έχουν χάσει παντελώς το κύρος τους είτε ουδόλως ασχολούνται με το σπορ· δεν είναι τυχαίο ότι στην ειδησεογραφία των τελευταίων ετών η «παραμέληση εποπτείας ενηλίκου» δίνει και παίρνει).
Από τους «γονείς ελικόπτερο» στο Fafo
Σε αυτή την εποχή της βιομηχανοποιημένης και υπερστρεσαρισμένης παιδικής ηλικίας –που συνεχίζεται, δυστυχώς, και τώρα που περάσαμε το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα- οι διάφορες «σχολές» που υιοθετούν κατά καιρούς οι γονείς (σερβιρισμένες από άλλους γονείς, ειδικούς, σελέμπριτις, σόσιαλ μίντια κτλ.) εντάσσονται σε αυτήν την απέλπιδη προσπάθεια για τελειότητα.
Όπως μαθαίνω, η τελευταία «σχολή» γονεϊκότητας, που μάλλον «κουμπώνει» και με το συνολικότερο νεκραναστημένο anti-woke ρεύμα της εποχής, είναι το «Fafo parenting». Σύμφωνα με τον βρετανικό Guardian, πρόκειται για ένα ψιλοχυδαίο ακρωνύμιο (Fuck around and find out) σε (πολύ) ελεύθερη απόδοση «Κάνε τη μαλακία και δες τι θα πάθεις». Η όλη «παιδαγωγική» πίσω από αυτό –ο Ζαν Πιαζέ θα τα έσκιζε όλα του τα πτυχία– είναι ότι πρέπει το παιδί να μαθαίνει the hard way, μέσα από τις συνέπειες των πράξεών του. Κοινώς, «εγώ στα ‘λεγα».
Ενδεικτικό της τάσης αυτής, το βίντεο στις αρχές της χρονιάς μιας millennial μαμάς από τη Φλόριντα που πηγαίνει με το αυτοκίνητο να βρει το iPad της κόρης της που το πρωί, ενώ την πήγαινε στο σχολείο, είχε πετάξει από το παράθυρο (γιατί, παρά τις προειδοποιήσεις, η κόρη αρνιόταν να βελτιώσει τη συμπεριφορά της). Η μαμά επιδεικνύει στην κάμερα το iPad με τη σπασμένη οθόνη και γίνεται βεβαίως viral (τέσσερα εκατ. προβολές).
Υποτίθεται ότι το «Fafo» λανσάρεται ως αντίδοτο στην αμέσως προηγούμενη «σχολή» του «gentle parenting» («ήπιας γονεϊκότητας») που σε μετέτρεπε σε σουηδό γκουρού στα όρια του burnout. Εβγαζε άναρθρες κραυγές και χτυπιόταν στο πάτωμα ο εξάχρονος γιος σου μέσα στο σούπερ μάρκετ γιατί δεν τού πήρες τα δημητριακά που ήθελε; Εσύ έπρεπε με ήρεμη, μειλίχια φωνή να του πεις ότι αυτό που βιώνει τώρα είναι «θυμός» και έπρεπε να φροντίσεις, χωρίς τιμωρίες ή «time out», να τον βοηθήσεις να έρθει σε επαφή με τον θυμό του (και να κάνεις φιόγκο τον δικό σου).
Αναθυμάμαι –μετά τρόμου– τις διάφορες σχολές γονεϊκότητας με τις οποίες ήρθα αντιμέτωπη (ή «φλέρταρα») όσο τα παιδιά μου μεγάλωναν. Την εισαγόμενη «εντατική γονεϊκότητα» (intensive parenting) με «γονείς-ελικόπτερο» να επιμένουν να μικροδιαχειρίζονται κάθε στιγμή ζωής του τέκνου τους και να προλαβαίνουν κάθε τι κακό. Από αυτά που ακούω, το εν λόγω είδος είναι αυτό που συνεχίζει να κυριαρχεί και σήμερα στους Έλληνες γονείς, ακόμα και όταν το «παιδί» έχει πλέον ενηλικιωθεί και δεν σε φωνάζει πλέον «μπαμπά» αλλά «μπρο».
Θυμίζω το πρόσφατο περιστατικό με την ελληνίδα μητέρα που ζήτησε (παρέα με φίλη της) από καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης αναβαθμολόγηση για το γραπτό του γιου της που είχε μηδενιστεί επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη είχε πάει σύννεφο.
Μετά ήρθε και το λεγόμενο «attachment parenting» (ήτοι, «γονεϊκότητα της προσκόλλησης»). Ειδικά η μαμά κλήθηκε εδώ να καταδυθεί σε μια new age ναρκισισιστική νιρβάνα με συγκοίμηση, baby wearing, υποχρεωτικό θηλασμό μέχρι τελικής πτώσεως κτλ.
Μόνο οι ακόλουθες κρίσεις και οι συνοδευτικοί κλυδωνισμοί που αυτές επέφεραν, κατάφεραν να χαλάσουν λίγο τη συνταγή του απόλυτου γονεϊκού ελέγχου και της τέλειας, ανέφελης, αποσπασμένης από την πραγματικότητα, παιδικής ηλικίας. Πιστέψτε με! Εμείς που έχουμε διατελέσει «γονείς της ελληνικής Υφεσης» και «γονείς της πανδημίας», κάτι παραπάνω ξέρουμε.
Ζήτω το λάθος!
Δεν ξέρω ποιο καινούργιο φρούτο θα ακολουθήσει τα επόμενα χρόνια, τι «σχολές» ή επιταγές θα χρειαστεί να υπηρετήσουν οι μελλοντικές γενιές γονέων. Το ζήτημα είναι ότι οι συνθήκες μεταβάλλονται κάθε μέρα. Ηδη τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν καινούργιο κόσμο με μια πανίσχυρη «τέλεια» τεχνολογία που εξαπλώνεται ιλιγγιωδώς και απειλεί να εξαλείψει τη μαγεία του ανθρώπινου λάθους.
Η σημερινή μαμά και ο σημερινός μπαμπάς θα πρέπει να ανεβάσουν ταχύτητες και να προσαρμοστούν.
Και όπως και σε κάθε εποχή, σημασία έχει να καταλάβουν εγκαίρως ότι το ζητούμενο δεν είναι (δεν ήταν ποτέ) να γίνεις «τέλειος» γονιός, ούτε να αναθρέψεις τα «τέλεια» παιδιά. Σημασία έχει, όπως μου έλεγε, πριν από 15 χρόνια, η διευθύντρια στον παιδικό σταθμό των παιδιών μου (που είχε ως φαίνεται ξεκοκαλίσει τον βρετανό παιδοψυχίατρο Ντόναλντ Γουίνικοτ) κάτι ίσως ακόμα πιο δύσκολο: να είσαι «αρκετά καλός» («good enough»).
Λένα Παπαδημητρίου
Πηγή: Protagon.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου