Οι εγκέφαλοι των ανθρώπων που γεννιούνται κωφοί ή χάνουν την ακοή τους νωρίς στη ζωή τους προσαρμόζονται, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, με τις «ακουστικές» τους περιοχές να αναλαμβάνουν ορισμένους τύπους επεξεργασίας που συνήθως γίνονται στον οπτικό φλοιό, παράλληλα με αλλαγές που συμβαίνουν και στον ίδιο τον οπτικό φλοιό.
Το τι ακριβώς μπορεί να σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για την οπτική λειτουργία των κωφών ατόμων δεν είναι σαφές, γράφουν οι συγγραφείς μιας πρόσφατης δημοσίευσης στο Psychology and Neuroscience. Ορισμένες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι κωφοί έχουν καλύτερες επιδόσεις από τους ακούοντες σε «χαμηλού επιπέδου», σε βασικές δηλαδή οπτικές αντιληπτικές εργασίες. Ωστόσο, οι έρευνες για τις σε εργασίες υψηλότερου επιπέδου που εξαρτώνται από την όραση, όπως η ικανότητα αναγνώρισης συναισθημάτων στα πρόσωπα των ανθρώπων, δεν έχουν καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα, γράφουν η Jadenn Rúbia Lima Costa και οι συνεργάτες της.
Σε μια προσπάθεια να διερευνηθούν πιο συστηματικά οι πιθανές διαφορές στην όραση, η ομάδα εξέτασε 32 κωφούς και 31 ακούοντες ενήλικες, οι οποίοι ζούσαν όλοι στην πολιτεία Maranhão της Βραζιλίας. Όλοι 6 από τους κωφούς συμμετέχοντες ήταν κωφοί από τη γέννησή τους, ενώ οι υπόλοιποι είχαν χάσει την ακοή τους πριν από την ηλικία του ενός έτους. Όλοι χρησιμοποιούσαν τη νοηματική γλώσσα.
Τα τεστ που διεξήγαγε η ομάδα κάλυπταν διάφορες πτυχές της όρασης. Το ένα προσδιόρισε την οπτική οξύτητα των συμμετεχόντων — την ευκρίνεια της όρασής τους. Ένα άλλο εξέτασε το μέγεθος του οπτικού τους πεδίου — δηλαδή, όταν κοιτούσαν ευθεία μπροστά, πόσο από τον χώρο γύρω από αυτό το κεντρικό σημείο μπορούσαν να δουν.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν επίσης ένα τεστ που ονομάζεται TREFACE. Πρόκειται για ένα τεστ τύπου Stroop στο οποίο μια σειρά από πρόσωπα που εμφανίζουν ένα από τα πέντε συναισθήματα — φόβο, αηδία, θυμό, χαρά ή έκπληξη — έχουν είτε το αντίστοιχο είτε ένα ασύμβατο όνομα συναισθήματος γραμμένο ανάμεσα στα μάτια και τη μύτη. (Η λέξη «χαρά» μπορεί να υπάρχει γραμμένη στο πρόσωπο κάποιου που δείχνει είτε χαρά είτε θυμό, για παράδειγμα.) Σε ένα μέρος του τεστ, οι συμμετέχοντες έπρεπε να διαβάσουν τη λέξη και να αγνοήσουν την έκφραση του προσώπου. Σε ένα άλλο, έπρεπε να προσδιορίσουν ποιο συναίσθημα εξέφραζε το πρόσωπο και να αγνοήσουν τη λέξη.
Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα, δεν βρήκαν καμία διαφορά στην οπτική οξύτητα μεταξύ των κωφών και των ακουόντων συμμετεχόντων. Ωστόσο, οι κωφοί συμμετέχοντες ήταν καλύτεροι στον εντοπισμό αντικειμένων στην περιφερειακή τους όραση. Είναι πιθανό η εκμάθηση και η χρήση της νοηματικής γλώσσας να έχει ενισχύσει αυτήν την ικανότητα, υποστηρίζουν οι ερευνητές. Τα άτομα που γεννιούνται κωφά ή χάνουν την ακοή τους νωρίς στη ζωή τους μαθαίνουν να προσέχουν περισσότερο τα οπτικά ερεθίσματα, υποστηρίζουν.
Στο τεστ TREFACE, οι κωφοί συμμετέχοντες ήταν επίσης καλύτεροι στο να αγνοούν τις λέξεις που δεν ταίριαζαν με τα συναισθήματα και να αναγνωρίζουν τη σωστή έκφραση του προσώπου. Αυτό μπορεί να αντανακλά μια ευρύτερη τάση εστίασης στα πρόσωπα ή ίσως μια χαμηλότερη τάση εστίασης στις λέξεις, σύμφωνα με την ομάδα. Όποια και αν είναι η πραγματική αιτία, οι κωφοί συμμετέχοντες τα πήγαν καλύτερα σε αυτή την δοκιμασία.
Υπήρχαν ορισμένοι περιορισμοί στη μελέτη, όπως το σχετικά μικρό μέγεθος του δείγματος και η υπερεκπροσώπηση των γυναικών στην ομάδα ελέγχου. Συνολικά, ωστόσο, η ερευνητική ομάδα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι «τα κωφά άτομα προσαρμόζονται καλύτερα στον οπτικό κόσμο». Τουλάχιστον, οι κωφοί συμμετέχοντες τα πήγαν καλύτερα σε αυτή την εργασία υψηλού επιπέδου που εξαρτάται από την όραση. Θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα για να διερευνηθεί εάν αυτό μεταφράζεται και σε καλύτερη αναγνώριση συναισθημάτων στον πραγματικό κόσμο.
Διαβάστε την πλήρη έρευνα:
Costa, J. R. L., Silva, R. d. C. d. R. A., Silva, F. M. C., Santos, E. V. F. d., Paz, B. K. B., Monteiro, L. C. P., Souza, G. d. S., Tomaz, C., & Lacerda, E. M. d. C. B. (2025). Visual perception and recognition of emotional facial expressions by deaf individuals. Psychology & Neuroscience, 18(4), 329–337. https://doi.org/10.1037/pne0000368
Απόδοση του άρθρου Deaf people seem better at reading facial expressions
Ιωάννα Αγγέλου
Ειδική Παιδαγωγός (Παν. Θεσσαλίας)
Νηπιαγωγός (Α.Π.Θ.)
MEd - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου