Ένας 17χρονος που διαπρέπει στο σχολείο, αλλά ζητάει συστατικές επιστολές για το πανεπιστήμιο το βράδυ πριν λήξει η διορία για την υποβολή αιτήσεων.
Ένας 14χρονος αρχηγός ομάδας που τσακώνεται με τον μικρότερο αδερφό του σαν να είναι 6 ετών.
Ένα 12χρονο παιδί με πολλούς φίλους που ξεχνά την βασική υγιεινή, όπως το βούρτσισμα των δοντιών ή το ντους.
Αυτοί είναι μόνο μερικοί τρόποι με τους οποίους το χάσμα μεταξύ της χρονολογικής ηλικίας και της αναπτυξιακής ηλικίας εμφανίζεται σε τους νέους με ΔΕΠΥ - μια αναντιστοιχία που αφήνει πολλούς γονείς μπερδεμένους.
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής με Υπερκινητικότητα, ο Αυτισμός, οι Μαθησιακές Δυσκολίες είναι νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι το παιδί σας μπορεί να μην «συμπεριφέρεται πάντα σύμφωνα με την ηλικία του». Αυτός είναι ο λόγος που ενώ συμβαδίζει με τους συνομηλίκους του ή ακόμα και διαπρέπει σε ορισμένους τομείς, υστερεί πολύ σε άλλους. Το χάσμα γίνεται ιδιαίτερα ανησυχητικό καθώς οι απαιτήσεις μεγαλώνουν με την πάροδο του χρόνου. Το παιδί σας μπορεί να είναι χρονολογικά έτοιμο να πάρει την άδεια οδήγησης ή να πάει στο πανεπιστήμιο, για παράδειγμα, αλλά μπορεί να μην είναι αναπτυξιακά έτοιμο.
Δεν είστε ο μόνος που βλέπει αυτή την αναντιστοιχία. Τη βλέπει και τη νιώθει πιθανότατα και το παιδί σας. Σε πολλά παιδιά και εφήβους με ΔΕΠΥ το χάσμα μεταξύ των ικανοτήτων τους και των ικανοτήτων των συνομηλίκων τους συχνά επηρεάζει αρνητικά την αυτοεκτίμησή τους. Μπορεί να έχουν μειωμένα κίνητρα και να τα παρατούν εύκολα εξαιτίας του φόβου τους ότι δεν θα τα καταφέρουν. Βοηθώντας το παιδί σας να κατανοήσει αυτή την προσωρινή καθυστέρηση, του δίνετε ελπίδα για το μέλλον και το βοηθάτε πάρα πολύ.
Καθώς το παιδί σας συνεχίζει να ωριμάζει, χρησιμοποιήστε αυτές τις συμβουλές για να το συναντήσετε στο επίπεδο που βρίσκεται, να υποστηρίξετε την ανεξαρτησία του και να το βοηθήσετε να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του.
1. Προσδιορίστε τα «Πρέπει» σας
Σταματήστε τον εαυτό σας όποτε αρχίζει να σκέφτεται «Το παιδί μου θα έπρεπε να μπορεί να ___».
Ρωτήστε: Ποιες είναι οι προσδοκίες που έχετε για το παιδί εσείς, οι εκπαιδευτικοί, ο προπονητής του στις οποίες εκείνο δεν καταφέρνει να ανταποκριθεί;
Σκεφτείτε: Αν αφαιρούσατε μερικά χρόνια από την ηλικία του, η συμπεριφορά του και το επίπεδο δεξιοτήτων του θα σας φαίνονταν κατάλληλα;
Τα «πρέπει» είναι παγίδες γνωστικής σκέψης που τροφοδοτούν την απογοήτευση και την επαγγελματική εξουθένωση και μπορεί ακόμη και να διασπάσουν τους οικογενειακούς δεσμούς. Να θυμάστε ότι μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά με αναπτυξιακές διαφορές μπορεί να λειτουργούν ένα έως τρία χρόνια πίσω από τους συνομηλίκους τους στη συναισθηματική ρύθμιση, τον έλεγχο των παρορμήσεων, την κοινωνική επίγνωση και άλλους τομείς. Ενώ το παιδί σας μπορεί να προσπαθεί να είναι στην ίδια σελίδα με τα άλλα παιδιά, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Είναι πιο παραγωγικό να επικεντρωθείτε στην προσαρμογή των προσδοκιών σας και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Αν λοιπόν σκέφτεστε: Θα έπρεπε πια να μην χάνει τις εργασίες του. Θα έπρεπε πάντα να τις παραδίδει εγκαίρως στο γυμνάσιο.
Προσπαθήστε να σκεφτείτε: Είναι λογικό να δυσκολεύεται. Αν και είναι 13 ετών, ο εγκέφαλός του λειτουργεί περισσότερο σαν να είναι 9 ή 10 χρονών. Θα το έχω αυτό κατά νου και θα συνεργαστώ μαζί του για να καταλάβουμε πώς εγώ ή το σχολείο μπορούμε να το βοηθήσουμε.
2. Δημιουργήστε μια πορεία προς την επιτυχία
Η προσαρμογή των προσδοκιών δεν σημαίνει ότι τις μειώνετε. Ανταποκρίνεστε στις ανάγκες του παιδιού σας με βάση τις δυνατότητές του αυτή την στιγμή και εξακολουθείτε να το ωθείτε προς τα μπροστά. Έχοντας αυτό κατά νου, σκεφτείτε : τι πρέπει να μάθει, να κατακτήσει, να κάνει το παιδί σας για να αναπτύξει τις δεξιότητες στις οποίες υστερεί; Πώς μπορείτε να το βοηθήσετε και να το υποστηρίξετε σε αυτή τη διαδικασία ;
Να είστε λογικοί με τον εαυτό σας και με το τι αναμένεται να κάνετε ως γονέας σε αντίθεση με το ποιος θα ήταν ο ρόλος ενός δασκάλου ή ενός θεραπευτή. Εάν η έγκαιρη παράδοση των εργασιών αποτελεί πρόβλημα, μπορείτε να το στηρίξετε με οπτικές υπενθυμίσεις, λίστες ελέγχου, ρουτίνες και άλλες μορφές υποστήριξης; Μπορεί ένας δάσκαλος να του παρέχει υπενθυμίσεις ή να βοηθήσει με στον ημερήσιο προγραμματισμό; Βάλτε το παιδί σας σε αυτές τις συζητήσεις, ώστε να νιώσει μέρος της ανάπτυξής του.
Αν το παιδί σας προσπαθεί για κάτι για το οποίο δεν είναι αναπτυξιακά έτοιμο, όπως η οδήγηση, δώστε του σαφείς οδηγίες και χρονοδιαγράμματα για το τι πρέπει να γίνει για να επιτύχει αυτόν τον στόχο. Υπενθυμίστε στον έφηβο ότι δεν είναι ότι του απαγορεύετε την δραστηριότητα. Απλώς δεν μπορεί να την κάνει «ακόμα» - μια τεράστια διαφορά για εφήβους με ΔΕΠΥ και προβλήματα αυτοεκτίμησης.
3. Πού ξεχωρίζει το παιδί σας;
Αδράξτε και ανταμείψτε στιγμές ανάπτυξης και φροντίστε να αναγνωρίζετε τις προσπάθειες του παιδιού σας και όχι μόνο τα αποτελέσματα. Ταυτόχρονα, βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας έχει άφθονες ευκαιρίες να συμμετέχει σε δραστηριότητες όπου λάμπει, όπως ένα άθλημα ή ένα χόμπι, για να του υπενθυμίζετε ποιες είναι οι δυνατότητές του.
Αφήστε το παιδί σας να αντιμετωπίσει μικρές προκλήσεις ανεξάρτητα και σκεφτείτε σαν προπονητής. Η υπερβολική προσπάθεια μπορεί να ενισχύσει το άγχος και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Διδάξτε στο παιδί σας ότι οι στιγμές δυσφορίας είναι ευκαιρίες μάθησης που το βοηθούν να εξελιχθεί στο άτομο που θέλει να είναι. (Ακόμα καλύτερα, δώστε του το παράδειγμα του τι κάνετε εσείς όταν αντιμετωπίζετε δύσκολες στιγμές.)
Καθησυχάστε το παιδί σας ότι ο καθένας αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό. Όσο για εσάς, να γνωρίζετε ότι πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ «καλύπτουν» το χαμένο έδαφος όσο αφορά την ωριμότητα στη νεαρή ενήλικη ζωή. Το να είσαι γονέας ενός παιδιού με ΔΕΠΥ δεν είναι εύκολο. Ούτε είναι εύκολο και να είσαι παιδί με ΔΕΠΥ. Αλλά κατανοώντας τις ιδιαιτερότητες της ανάπτυξης του παιδιού σας, μπορείτε να του προσφέρετε την κατανόηση που χρειάζεται και τον χώρο για να αναπτυχθεί με τον δικό του ρυθμό.
Απόδοση του άρθρου “When Your Child’s Chronological and Developmental Ages Are Out of Sync”
Ιωάννα Αγγέλου
Ειδική Παιδαγωγός (Παν. Θεσσαλίας)
Νηπιαγωγός (Α.Π.Θ.)
MEd - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου