Σε έναν κόσμο φτιαγμένο για ακούοντες, εκατοντάδες πολίτες σε όλη την Ελλάδα καλούνται να διαχειριστούν την καθημερινότητά τους με περιορισμένα μέσα. Οι κωφοί και βαρήκοοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε υπηρεσίες, δομές και διαδικασίες που για τους περισσότερους θεωρούνται αυτονόητες.
Με την επικοινωνία να παραμένει «διαχρονικά προβληματική» στις δημόσιες υπηρεσίες, η Μαρία Κυφωνίδου, πρόεδρος της Ένωσης Κωφών Βορείου Ελλάδος, μίλησε στον «Τύπο Θεσσαλονίκης», με τη διερμηνέα Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (ΕΝΓ), Σπυριδούλα Κουρτέση, περιγράφοντας τις δυσκολίες που βιώνει καθημερινά η κοινότητα των κωφών στη Θεσσαλονίκη.
«Δεν υπάρχουν διερμηνείς ΕΝΓ»
«Δεν υπάρχουν πολλοί διερμηνείς ΕΝΓ. Είναι περίπου 10-11 άτομα που εργάζονται στη Θεσσαλονίκη» εξηγεί η κα. Κυφωνίδου. «Και όλοι δουλεύουν ανάλογα με το πρόγραμμά τους. Δεν υπάρχει διαθεσιμότητα. Δεν υπάρχει πουθενά στην Ελλάδα ανοιχτή θέση στο Δημόσιο για διερμηνέα ΕΝΓ» αναφέρει.
Όπως περιγράφει, κάθε φορά που ένας κωφός πολίτης θέλει να πάει στην αστυνομία, στο νοσοκομείο ή σε κάποια δημόσια υπηρεσία, πρέπει να στείλει αίτημα στην Ομοσπονδία Κωφών Ελλάδος για να του… βρεθεί διαθέσιμος διερμηνέας ΕΝΓ. Αν δεν βρεθεί, καταφεύγουν στη χρήση της εφαρμογής IRIS του Εθνικού Ιδρύματος Κωφών που προσφέρει εξ αποστάσεως διερμηνεία ή χειλεανάγνωση. «Αλλά κι εκεί έχουμε μόνο 20 λεπτά στη διάθεσή μας. Δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε όσο θέλουμε τον διερμηνέα ΕΝΓ γιατί υπάρχουν πάρα πολλά τηλεφωνήματα, καθώς στις βάρδιες και εργάζονται μόλις 2 με 3 άτομα για όλη τη χώρα» επισημαίνει.
Σήμερα, οι εγγεγραμμένοι στην Ένωση Κωφών Βορείου Ελλάδος είναι περίπου 300-350 άτομα, ενώ οι κωφοί και βαρήκοοι στη Θεσσαλονίκη υπολογίζονται στους 1.500. Όσοι δεν είναι μέλη σωματείου, δεν έχουν δικαίωμα να ζητήσουν διερμηνέα ΕΝΓ μέσω της Ομοσπονδίας.
Κάθε άτομο δικαιούται 15 με 20 ώρες διερμηνείας ΕΝΓ το χρόνο, δωρεάν. «Αυτό καλύπτεται από κρατικές επιχορηγήσεις. Η Ομοσπονδία προσπαθεί να υπολογίσει το κόστος ώστε να καλύψει όλες τις ανάγκες. Δεν είναι εύκολο. Δεν είμαστε άνετοι» σημειώνει η κα. Κυφωνίδου.
Στις απομακρυσμένες περιοχές και τα χωριά της Βόρειας Ελλάδας, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη. «Δεν υπάρχουν διερμηνείς ΕΝΓ στα χωριά. Η μόνη λύση είναι η εξ αποστάσεως επικοινωνία μέσω της IRIS. Αλλά ούτε αυτό λύνει όλα τα προβλήματα, γιατί πολλές φορές υπάρχει αναμονή ή δεν βρίσκουμε διαθέσιμο διερμηνέα» επισημαίνει.
Η κατάσταση στα νοσοκομεία
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στην πρόσβαση στην υγεία. «Στα νοσοκομεία είναι πάρα πολύ σοβαρό. Δεν υπάρχει ούτε εκεί διαθεσιμότητα από διερμηνείς. Πηγαίνουν μόνοι τους οι άνθρωποι» εξηγεί η Μαρία Κυφωνίδου.
Αναφέρει ότι υπάρχουν ασκούμενοι διερμηνείς ΕΝΓ από τις σχολές νοηματικής γλώσσας, οι οποίοι μπορούν να καλύψουν εκδηλώσεις ή συνελεύσεις, όμως δεν διαθέτουν σταθερό ωράριο και δεν είναι πιστοποιημένοι για πιο απαιτητικές ανάγκες, όπως θέματα υγείας, δικαστικές υποθέσεις ή τραπεζικές διαδικασίες.
Όταν δεν υπάρχει, λοιπόν, διαθέσιμος διερμηνέας ΕΝΓ, η μόνη λύση είναι η γραπτή επικοινωνία με τους γιατρούς ή το προσωπικό. Όμως, η κατανόηση του γραπτού λόγου — ιδιαίτερα σε περιπτώσεις με ιατρική ορολογία — δεν είναι αυτονόητη. «Μπορεί να μην καταλάβουμε μία λέξη, να μην καταλάβουμε ακριβώς το νόημά της. Για παράδειγμα, αν κάποιος χρειαστεί να κάνει μικροβιολογικές εξετάσεις ή να παραλάβει αποτελέσματα, μπορεί να μην κατανοήσει ακριβώς τι συμβαίνει. Αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα υγείας, ο κίνδυνος παρανόησης είναι μεγάλος».
Ακόμη και σε περίπτωση ατυχήματος ή ανάγκης για ασθενοφόρο, η κατάσταση περιπλέκεται. «Μπορούμε να καλέσουμε μέσω της εφαρμογής IRIS, αλλά μπορεί να υπάρξει αναμονή εκείνη τη στιγμή. Να είναι όλες οι γραμμές κατειλημμένες» σημειώνει.
«Πολλές φορές δεν δέχονται τους διερμηνείς ΕΝΓ»
Η εικόνα είναι εξίσου δύσκολη και στις τράπεζες. Πολλές φορές δεν δέχονται να είναι παρών διερμηνέας ΕΝΓ μαζί με τον κωφό πολίτη, επικαλούμενες εσωτερικούς κανονισμούς και ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων. Συχνά απαιτούν ο ίδιος ο κωφός να τηλεφωνήσει για να εξυπηρετηθεί, απορρίπτοντας την παρουσία του διερμηνέα ΕΝΓ. Αυτό δημιουργεί σοβαρά εμπόδια, όπως τονίζει η πρόεδρος της ΕΚΒΕ, έχει συμβεί και στην ίδια προσωπικά, αφήνοντάς της μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εμπειρία.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα προσπάθειας να καλυφθούν τέτοιες ανάγκες είναι η υπηρεσία myEFKAlive, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να κλείσουν ραντεβού για εξυπηρέτηση από τη γραμμή 1555. Η υπηρεσία παρέχει εξ αποστάσεως υποστήριξη για κωφούς και βαρήκοους, με τη βοήθεια διερμηνέα νοηματικής γλώσσας.
Η εξυπηρέτηση γίνεται μέσω βιντεοκλήσης και καλύπτει θέματα όπως ασφαλιστικά δικαιώματα, επιδόματα και συνταξιοδοτικά ζητήματα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κα Κυφωνίδου, η διαδικασία προγραμματισμού ενός ραντεβού δεν είναι εύκολη για όλους. «Το μοναδικό πρόβλημα είναι να φτάσουμε στο ραντεβού. Για εμάς είναι λίγο δύσκολο αυτό. Θα έπρεπε να είχε γίνει ενημέρωση, να ξέρουν όλοι πώς να το χρησιμοποιούν».
«Θα μπορούσε να υπάρχει ένας διερμηνέας ΕΝΓ σε κάθε υπηρεσία»
Το πρόβλημα της περιορισμένης διαθεσιμότητας διερμηνέων ΕΝΓ και της ανεπαρκούς τεχνολογικής υποστήριξης εκτείνεται σε όλο το φάσμα των δημόσιων υπηρεσιών. Η πρόεδρος της Ένωσης Κωφών Βορείου Ελλάδος επισημαίνει την ανάγκη να δημιουργηθούν οργανικές θέσεις διερμηνέων ΕΝΓ στο Δημόσιο, αλλά και να εκπαιδευτούν υπάλληλοι στη βασική νοηματική γλώσσα, ώστε να διευκολύνεται η καθημερινή εξυπηρέτηση των κωφών πολιτών.
«Θέλουμε να υπάρχει πλήρης προσβασιμότητα, στον Δήμο, στην Περιφέρεια, σε κάθε δημόσια υπηρεσία. Ήδη έχουμε ξεκινήσει επαφές ώστε να καλύψουμε αυτές τις ανάγκες, τουλάχιστον στο επίπεδο της επικοινωνίας» τονίζει.
Αναφέρει, επίσης, τη σημασία απλών παρεμβάσεων, όπως η τοποθέτηση φωτεινών ειδοποιήσεων αντί για αποκλειστικά ηχητικά σήματα σε ΚΕΠ και άλλες υπηρεσίες.
«Ζητούμε καθολική και ισότιμη πρόσβαση για όλους. Είναι πολύ σημαντικό να γίνονται ενημερώσεις, να υπάρχει ευαισθητοποίηση για τα εμπόδια που υπάρχουν. Να καταλάβει ο κόσμος τι σημαίνει να είσαι κωφός» σε μια κοινωνία που δεν είναι σχεδιασμένη για σένα.
Της Κωνσταντίνας Καδέρη
Πηγή: typosthes.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου